Thiết bị phát hiện HIV trong 15 phút

Một thiết bị xét nghiệm máu cầm tay mang tên mChip đang thu hút sự chú ý, nhờ khả năng phát hiện virút HIV chỉ trong khoảng 15 phút thay vì nhiều ngày chờ đợi. Công trình do các nhà khoa học thuộc trường Đại học Columbia ở New York, Mỹ, phát triển, hướng tới những nơi người dân khó tiếp cận bệnh viện hoặc phòng xét nghiệm. Sự xuất hiện của thiết bị được xem là bước tiến đáng kể trong cuộc chiến chống HIV/AIDS, đặc biệt tại các quốc gia đang phát triển. mChip có kích thước nhỏ gọn tương đương một chiếc thẻ tín dụng, cho phép người sử dụng dễ dàng cất trong ví, túi xách hoặc mang theo đến những khu vực xa xôi. Thiết bị được chế tạo chủ yếu bằng nhựa, nhờ đó giá thành chỉ khoảng 1 USD mỗi chiếc, thấp hơn đáng kể so với nhiều phương tiện xét nghiệm truyền thống. Chi phí rẻ mở ra khả năng triển khai xét nghiệm rộng rãi hơn, nhất là tại những cộng đồng còn thiếu thốn cơ sở y tế và nhân lực chuyên môn. Bên trong mChip có 10 vùng nhận biết bằng quang học, được bố trí để phân tích mẫu máu khi mẫu này đi qua từng khu vực chức năng. Các vùng nhận biết sẽ phản hồi thông tin liên quan đến HIV/AIDS hoặc bệnh giang mai, giúp người thực hiện nhận biết kết quả dương tính hay âm tính trong thời gian ngắn. Kết quả được biểu thị bằng các mã màu đơn giản, tương tự cách que thử thai hiển thị thông tin, nên không đòi hỏi thao tác phức tạp. Theo thông tin từ nghiên cứu, hàng trăm lượt xét nghiệm bằng mChip đã được tiến hành tại thị trấn Kigali ở Rwanda, tạo cơ hội đánh giá thiết bị trong điều kiện thực tế. Kết quả cho thấy thiết bị đạt độ chính xác 95% khi phát hiện virút HIV, một con số đáng chú ý đối với phương pháp xét nghiệm nhỏ gọn và có chi phí thấp. Với bệnh giang mai, mChip đạt độ chính xác 76%, cho thấy thiết bị cũng có thể hỗ trợ phát hiện thêm một bệnh lây truyền qua đường tình dục. Tiến sĩ Samuel Sia, người đứng đầu nghiên cứu, cho biết mục tiêu quan trọng là tạo ra những thiết bị xét nghiệm di động, giúp bệnh nhân được tiếp cận dịch vụ y tế dù đang ở bất kỳ đâu trên thế giới. Cách tiếp cận này giảm nhu cầu đưa người dân đến các cơ sở y tế chỉ để lấy máu, đồng thời hạn chế thời gian chờ kết quả kéo dài nhiều ngày. Nhân viên y tế hoặc tình nguyện viên vì vậy có thể tổ chức xét nghiệm ngay tại cộng đồng, nơi khoảng cách địa lý thường cản trở việc chăm sóc sức khỏe. Trước đây, việc xét nghiệm HIV tại những vùng thiếu thốn thường gặp nhiều trở ngại, từ chi phí, thiết bị cồng kềnh đến yêu cầu vận chuyển mẫu về phòng thí nghiệm. mChip đưa nhiều công đoạn vào một dụng cụ nhỏ, giúp quy trình trở nên gọn nhẹ hơn mà vẫn cung cấp kết quả trong khoảng 15 phút. Tốc độ này đặc biệt hữu ích khi người dân cần biết tình trạng sức khỏe sớm để tiếp tục được tư vấn và chăm sóc phù hợp. Các nhà khoa học kỳ vọng mChip có thể tăng cường hoạt động xét nghiệm những bệnh lây truyền qua đường tình dục ở phụ nữ mang thai tại các quốc gia châu Phi. Việc phát hiện sớm HIV hoặc giang mai trong thai kỳ có ý nghĩa quan trọng đối với quá trình theo dõi sức khỏe người mẹ và chăm sóc y tế liên quan. Tuy nhiên, thiết bị chỉ cung cấp kết quả xét nghiệm ban đầu, nên những trường hợp cần thiết vẫn phải được nhân viên y tế đánh giá và xác nhận bằng quy trình phù hợp. Sự kết hợp giữa kích thước nhỏ, giá khoảng 1 USD, thao tác đơn giản và thời gian cho kết quả chỉ 15 phút khiến mChip được đánh giá là một đột phá quan trọng. Thiết bị không thay thế toàn bộ hệ thống phòng xét nghiệm, nhưng có thể trở thành công cụ hỗ trợ hữu ích tại những nơi nguồn lực y tế còn hạn chế. Nếu được triển khai đúng cách, mChip sẽ giúp nhiều người tiếp cận xét nghiệm HIV và giang mai sớm hơn, qua đó củng cố nỗ lực kiểm soát HIV/AIDS ở các nước đang phát triển.