Các nhà khoa học vừa nghiên cứu thiết bị phun ADN đặc biệt có thể lắp đặt tại các ngân hàng để giám sát và cảnh báo những kẻ có ý định cướp ngân hàng. Một ngân hàng tại Singapore. (Ảnh internet) Máy phun ADN được đặt trên cửa ra vào của cửa hàng, thường được cố tình quảng cáo bằng biển hiệu nổi bật ...
Các nhà khoa học vừa nghiên cứu thiết bị phun ADN đặc biệt có thể lắp đặt tại các ngân hàng để giám sát và cảnh báo những kẻ có ý định cướp ngân hàng.
Một ngân hàng tại Singapore. (Ảnh internet)
Máy phun ADN được đặt trên cửa ra vào của cửa hàng, thường được cố tình quảng cáo bằng biển hiệu nổi bật ghi dòng chữ đại loại như: “Nếu trộm cắp sẽ bị đánh dấu”. Hơi sương ADN không mùi không màu, chỉ xuất hiện trong môi trường tia tử ngoại. Đặc biệt, hơi sương này mang theo những chất đánh dấu riêng biệt cho từng khu vực, địa điểm, hoặc cửa hàng, cho phép cảnh sát lần theo dấu vết và đối chiếu khi bắt được kẻ tình nghi. Do làn sương hoàn toàn vô hình trong môi trường bình thường, kẻ cắp sẽ không ngờ mình đã bị “đánh dấu” trong lúc đang chôm chỉa. Báo New York Times dẫn lời người quản lý một cửa hàng cho hay: “Bạn không ngửi thấy nó, không nhìn thấy nó, chẳng ai biết có sương mù mang theo ADN đang xuất hiện ở đó cả”.
Công nghệ tiên tiến trên chủ yếu hù dọa những kẻ có ý đồ xấu hơn là bắt trộm một khi chúng đã ra tay. Ít nhất đó là ý kiến của một công ty đang sử dụng phương pháp tân tiến này để chống nạn trộm cắp. Công ty Rhine Group của Donald van der Laan đang ăn nên làm ra nhờ cung cấp hệ thống an ninh mới cho các doanh nghiệp Hà Lan. Dù công ty này tuyên bố phương pháp chống trộm đó đã cắt giảm số vụ nhập nha, khiến bọn trộm bớt hoành hành, cảnh sát địa phương cho hay vẫn chưa bắt được tên tội phạm nào với sự hỗ trợ của hơi sương ADN (có thể là một dấu hiệu cho thấy hệ thống an ninh mới đuổi trộm rất hiệu quả).
Hiện Rotterdam đang đẩy mạnh việc sử dụng hơi sương ADN và đôi khi gánh luôn chi phí lắp đặt và sử dụng. Bên cạnh đó, thành phố này còn hô hào công dân dùng bút ADN để đánh dấu các đồ vật có giá trị như máy vi tính hoặc máy quay nhằm dễ phát hiện đồ mất cắp. Có khoảng 4.000 máy tính của Đại học Erasmus đã được đánh dấu bằng loại bút đặc biệt này. Một công ty tên Creative Factory cũng đã bắt đầu dùng bút ADN sau khi bị trộm khuân mất máy tính và thiết bị điện tử.
Hiện tại, Hà Lan đã áp dụng thiết bị phun ADN trong giám sát ngân hàng được hơn một năm. Ngoài ra, đã có tám quốc gia khác cũng đã áp dụng biện pháp này.
Tại một số ngân hàng và cửa hàng, thiết bị phun ADN đang được nghiên cứu như lớp bảo vệ đặc biệt, nhằm giám sát và cảnh báo những người có ý định cướp bóc hoặc đột nhập. Hệ thống thường đặt gần cửa ra vào, nơi kẻ gian buộc phải đi qua, đồng thời được quảng bá công khai bằng biển hiệu nổi bật cảnh báo rằng người trộm cắp sẽ bị đánh dấu. Cách làm này tạo ra một nghịch lý thú vị: thiết bị càng được nhìn thấy rõ, khả năng ngăn chặn hành vi phạm tội trước khi xảy ra càng được kỳ vọng cao hơn.
Khi phát hiện tình huống bất thường, máy phun ra một làn sương mang ADN cùng các chất đánh dấu riêng biệt, đủ để liên hệ người bị đánh dấu với địa điểm cụ thể. Làn sương không màu, không mùi, gần như vô hình trong điều kiện bình thường, nhưng có thể phát hiện dưới tia tử ngoại bằng thiết bị chuyên dụng. Nhờ đặc điểm ấy, người bị phun sương thường không nhận ra mình đã mang dấu vết nhận dạng ngay trong lúc đang tìm cách thực hiện hành vi phạm pháp.
Mỗi khu vực, ngân hàng hoặc cửa hàng có thể sử dụng một dấu hiệu ADN riêng, giúp cảnh sát đối chiếu khi bắt được người tình nghi sau đó. Nếu mẫu dấu trên quần áo hoặc cơ thể trùng với mã của địa điểm xảy ra vụ việc, quá trình lần theo nguồn gốc dấu vết sẽ có thêm một căn cứ hỗ trợ điều tra. Một người quản lý cửa hàng được New York Times dẫn lời mô tả rằng con người không thể ngửi, nhìn thấy hoặc biết là sương mù mang ADN đang xuất hiện xung quanh mình.
Tuy nhiên, mục tiêu chính của công nghệ này dường như nằm ở việc hù dọa, thay vì trực tiếp bắt giữ kẻ trộm sau khi chúng đã ra tay. Biển cảnh báo cho biết khu vực được bảo vệ, còn làn sương vô hình tạo thêm nguy cơ bị nhận dạng, khiến những người có ý đồ xấu phải cân nhắc trước khi hành động. Quan điểm này được một công ty đang triển khai hệ thống nêu ra, bởi hiệu quả đáng kể nhất có thể là làm giảm số vụ đột nhập ngay từ đầu.
Công ty Rhine Group của Donald van der Laan đang phát triển hoạt động kinh doanh nhờ cung cấp hệ thống an ninh mới cho nhiều doanh nghiệp tại Hà Lan. Doanh nghiệp này tuyên bố phương pháp phun ADN đã góp phần cắt giảm các vụ nhập nha, qua đó khiến hoạt động của những kẻ trộm giảm bớt. Dù vậy, cảnh sát địa phương cho biết họ vẫn chưa bắt được tội phạm nào nhờ sự hỗ trợ trực tiếp của hơi sương ADN, một thực tế cũng có thể cho thấy hệ thống đã ngăn chặn hiệu quả.
Rotterdam hiện thúc đẩy việc sử dụng hơi sương ADN, thậm chí đôi khi thành phố còn gánh chi phí lắp đặt và vận hành cho các địa điểm tham gia. Chính quyền địa phương đồng thời khuyến khích người dân dùng bút ADN để đánh dấu những tài sản có giá trị, gồm máy vi tính, máy quay và các thiết bị điện tử khác. Những dấu hiệu đặc biệt từ bút có thể hỗ trợ nhận diện đồ vật bị mất, ngay cả khi tài sản đã bị mang khỏi nơi sở hữu ban đầu.
Đại học Erasmus đã đánh dấu khoảng 4.000 máy tính bằng loại bút đặc biệt này, tạo thêm một lớp nhận dạng bên cạnh biện pháp bảo vệ vật lý truyền thống. Công ty Creative Factory cũng bắt đầu sử dụng bút ADN sau khi từng bị kẻ trộm lấy đi máy tính cùng nhiều thiết bị điện tử. Các biện pháp ấy không ngăn mọi vụ trộm ngay lập tức, nhưng giúp tài sản có dấu hiệu truy nguyên rõ ràng hơn khi xuất hiện trong quá trình kiểm tra.
Hà Lan đã áp dụng thiết bị phun ADN trong hoạt động giám sát ngân hàng hơn một năm, cho thấy công nghệ này đang được thử nghiệm trong môi trường đòi hỏi an ninh cao. Ngoài Hà Lan, tám quốc gia khác cũng đã triển khai biện pháp tương tự, dù bài viết không nêu cụ thể tên từng nước hoặc số vụ án được giải quyết. Từ làn sương không màu đến chiếc bút đánh dấu tài sản, công nghệ ADN đang bổ sung một phương thức nhận dạng âm thầm cho cuộc chiến chống trộm cắp.
