Mua đồ gia dụng thông minh, coi chừng một ngày hãng đóng máy chủ - Ảnh minh họa có dùng AI
Từ ngày 22-9, những chiếc June Oven vẫn có thể làm nóng, nướng thức ăn và vận hành bằng màn hình cảm ứng. Tuy nhiên, ứng dụng trên điện thoại không còn kết nối với lò, khép lại nhiều tính năng từng khiến sản phẩm này được gọi là "thông minh".
Khi 'bộ não' của thiết bị nằm trên máy chủ
Sau khi Weber đóng hệ thống máy chủ phục vụ June Oven, người dùng không còn có thể điều khiển lò từ xa bằng ứng dụng, xem hình ảnh trực tiếp từ camera bên trong hoặc nhận các bản cập nhật phần mềm.
Camera tích hợp trong lò vẫn hoạt động nhưng người dùng không thể xem hình ảnh trực tiếp trên điện thoại. Tương tự, một số tính năng nhận diện thực phẩm cần kết nối máy chủ cũng không còn sử dụng được. Những dữ liệu nhận diện đã được lưu và xử lý trực tiếp trên lò vẫn tiếp tục hoạt động.
June Oven vì vậy chưa trở thành một thiết bị "vô dụng". Người dùng vẫn có thể thao tác trên màn hình cảm ứng, chọn chế độ nướng và sử dụng các chức năng cơ bản.
Tuy nhiên, lò không còn được bổ sung khả năng nhận diện món ăn mới, sửa lỗi hay cập nhật phần mềm. Dịch vụ sửa chữa chính hãng và linh kiện thay thế cho dòng lò này cũng đã kết thúc.
Trường hợp June Oven cho thấy các tính năng của thiết bị thông minh thường được chia thành hai phần. Những chức năng xử lý trực tiếp trên thiết bị vẫn có thể hoạt động khi mất Internet. Trong khi đó, các tính năng dựa trên điện toán đám mây cần máy chủ của nhà sản xuất làm cầu nối giữa ứng dụng và thiết bị.
Khi máy chủ dừng hoạt động, điện thoại và thiết bị không còn trao đổi dữ liệu với nhau dù cả hai vẫn kết nối mạng bình thường. Đây không phải lỗi phần cứng, nhưng phần "thông minh" phụ thuộc vào dịch vụ trực tuyến sẽ biến mất cùng hệ thống máy chủ.
Không phải thiết bị thông minh nào cũng 'chết' khi hãng đóng máy chủ
June Oven không phải trường hợp duy nhất. Ngày 31-1-2026, Belkin dừng dịch vụ đám mây dành cho nhiều thiết bị Wemo, khiến ứng dụng Wemo, khả năng điều khiển từ xa và kết nối với Amazon Alexa, Google Assistant không còn hoạt động. Tuy nhiên, một số thiết bị đã được cài đặt với Apple HomeKit và các sản phẩm dùng Thread vẫn có thể được điều khiển trong mạng gia đình.
Tương tự, sau khi Bose đóng dịch vụ đám mây SoundTouch vào ngày 6-5-2026, nhiều chức năng trực tuyến và bản cập nhật bảo mật bị ngừng. Các loa vẫn có thể phát nhạc qua Bluetooth, AirPlay, Spotify Connect hoặc cổng AUX tùy từng mẫu.
Robot hút bụi Neato cũng mất các tính năng phụ thuộc máy chủ, nhưng người dùng vẫn có thể nhấn nút trên thân máy để bắt đầu một lượt dọn dẹp toàn bộ căn nhà. Trong khi đó, hệ thống báo động Nest Secure của Google chịu ảnh hưởng nặng hơn khi mất kết nối ứng dụng và phần lớn chức năng từng được cung cấp qua Internet.
Những trường hợp này cho thấy việc đóng máy chủ không tác động giống nhau lên mọi thiết bị. Có sản phẩm chỉ mất điều khiển từ xa nhưng vẫn sử dụng được tại chỗ; một số khác mất gần như toàn bộ chức năng thông minh vì không được thiết kế để hoạt động độc lập.
Mua thiết bị thông minh, nên kiểm tra gì?
TIN LIÊN QUAN
Để hạn chế tình trạng phụ thuộc máy chủ, ngành nhà thông minh đang thúc đẩy các tiêu chuẩn hỗ trợ kết nối cục bộ.
Matter cho phép thiết bị của nhiều hãng giao tiếp với nhau qua WiFi hoặc Thread. Thread là mạng không dây công suất thấp, thường kết nối với mạng gia đình thông qua một bộ định tuyến biên. Zigbee và Z-Wave cũng hỗ trợ điều khiển trong nhà nhưng thường cần bộ trung tâm tương thích.
Tuy nhiên, dùng các chuẩn kết nối này không có nghĩa thiết bị hoàn toàn độc lập với nhà sản xuất. Khả năng hoạt động khi không có máy chủ còn phụ thuộc vào cách hãng thiết kế ứng dụng, lưu dữ liệu và phân chia chức năng giữa thiết bị với máy chủ. Các tính năng như lưu video trực tuyến, điều khiển từ xa qua Internet hay một số chức năng AI nâng cao vẫn có thể cần đến đám mây.
Vì vậy khi mua khóa cửa, camera, máy lạnh hay thiết bị bếp thông minh, người dùng nên kiểm tra sản phẩm có nút bấm hoặc màn hình để điều khiển trực tiếp hay không. Các chức năng thiết yếu như lịch hoạt động, tự động hóa và lưu dữ liệu cũng nên có khả năng chạy trong mạng gia đình. Sau khi cài đặt, có thể thử ngắt Internet để kiểm tra thiết bị còn hoạt động được những chức năng nào.
Độ bền thực sự của thiết bị nhà thông minh không chỉ nằm ở phần cứng, mà còn ở khả năng tiếp tục hoạt động khi máy chủ của nhà sản xuất không còn tồn tại.
Mua thiết bị thông minh giá rẻ cần lưu ý gì?Thiết bị thông minh giá rẻ đang ngày càng phổ biến. Nhưng chúng cũng đi kèm nguy cơ, nhất là với những người dùng 'hồn nhiên' trao niềm tin vào sản phẩm mà quên kiểm tra bảo mật.