Công nghệ lắp ghép giúp giảm phụ thuộc nhân công
Phát biểu tại chương trình, ông Nguyễn Quốc Hiệp, Chủ tịch VACC cho biết, thiếu nhân lực đang trở thành một trong những vấn đề nóng của ngành xây dựng. Nguồn lao động ngày càng khó tuyển dụng, trong khi chi phí nhân công tăng khiến việc tổ chức và duy trì lực lượng tại công trường trở thành bài toán không dễ giải quyết.
Ông Nguyễn Quốc Hiệp, Chủ tịch Hiệp hội các nhà thầu xây dựng Việt Nam (VACC) phát biểu tại chương trình.
Theo ông Hiệp, một trong những hướng đi cần được thúc đẩy là ứng dụng các công nghệ mới theo hướng rút ngắn tiến độ thi công, đồng thời giảm số lượng nhân công cần sử dụng. Trong đó, công nghệ bê tông tấm lớn, bê tông đúc sẵn và các giải pháp lắp ghép được kỳ vọng mở thêm lựa chọn cho doanh nghiệp trong bối cảnh thiếu hụt lao động.
VACC cũng cho rằng nhận thức về nhà lắp ghép cần được thay đổi. Trước đây, Việt Nam từng sử dụng một số công nghệ bê tông tấm lớn có nguồn gốc từ Nga, song những hạn chế về kết cấu và phương thức kết nối từng khiến thị trường hình thành tâm lý coi nhà lắp ghép là sản phẩm có chất lượng thấp.
Tuy nhiên, các giải pháp hiện đại cần được đánh giá trên cơ sở chất lượng kết cấu, khả năng kết nối, độ bền và các tiêu chuẩn kỹ thuật. Cùng với bê tông lắp ghép, việc đưa robot và các công nghệ mới vào thi công, hoàn thiện công trình cũng được đặt ra nhằm nâng cao năng suất, chất lượng và giảm phụ thuộc vào nhân công.
Từ góc độ doanh nghiệp công nghệ, ông Nguyễn Cao Thắng, Phó Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng Xuân Mai cho rằng, trong bối cảnh nhu cầu xây dựng tại Việt Nam đang rất lớn, đặc biệt khi các dự án hạ tầng, khu đô thị và công trình cao tầng quy mô lớn gia tăng, bài toán nhân lực sẽ ngày càng rõ nét.
Ông dẫn chứng một chủ đầu tư đang nghiên cứu giải pháp cho dự án khoảng 50 tòa nhà cao tầng và cho rằng nếu chỉ dựa vào một giải pháp công nghệ duy nhất thì chưa đủ. Các doanh nghiệp cần kết hợp nhiều công nghệ khác nhau để nâng cao năng suất và giảm lao động trực tiếp.
Không chỉ thiếu nhân lực, doanh nghiệp xây dựng còn chịu áp lực từ tiến độ, chi phí tài chính, lãi vay, yêu cầu về môi trường, an toàn lao động và quản lý chất thải. Những yếu tố này tác động trực tiếp đến chi phí và hiệu quả triển khai dự án.
Theo ông Thắng, kinh nghiệm từ Singapore, Hàn Quốc, Nhật Bản và các nước Bắc Âu cho thấy quá trình phát triển ngành xây dựng đều gắn với xu hướng công nghiệp hóa, cơ giới hóa và tiêu chuẩn hóa. Việc tăng cường sử dụng máy móc, thiết bị, bê tông đúc sẵn và bê tông dự ứng lực giúp các quốc gia đáp ứng khối lượng xây dựng lớn trong khi giảm dần sự phụ thuộc vào lao động thủ công.
Chuyển đổi số, robot tham gia giải bài toán nhân lực
Cùng với công nghệ lắp ghép, chuyển đổi số và tự động hóa đang được các nhà thầu xem là hướng đi quan trọng để thích ứng với tình trạng thiếu nhân lực.
Các doanh nghiệp tiêu biểu trong ngành xây dựng trình bày các ứng dụng công nghệ và các giải pháp thi công, tính toán khối lượng… giúp rút ngắn thời gian cho chủ đầu tư.
Các doanh nghiệp tiêu biểu trong ngành xây dựng trình bày các ứng dụng công nghệ và các giải pháp thi công, tính toán khối lượng… giúp rút ngắn thời gian cho chủ đầu tư.
Theo ông Lê Thế Anh, Giám đốc điều hành Newtecons, tình trạng thiếu hụt lực lượng thi công và nhân sự quản lý trên công trường đang là bài toán mà nhiều nhà thầu xây dựng phải đối mặt. Điều này đặt ra yêu cầu doanh nghiệp phải thay đổi phương thức tổ chức thi công và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ để giảm sự phụ thuộc vào nhân lực.
Newtecons đang xây dựng hệ thống data lake (kho dữ liệu tập trung), hướng tới khai thác dữ liệu kết hợp với AI để hỗ trợ sâu hơn cho quá trình thi công. Doanh nghiệp dự kiến phát triển các công cụ AI có khả năng hỗ trợ xây dựng biện pháp thi công, tính toán khối lượng và đưa ra phương án, giải pháp cho chủ đầu tư trong thời gian ngắn hơn.
Theo ông Thế Anh, doanh nghiệp dự kiến thử nghiệm hệ thống vào cuối năm nay trước khi giới thiệu với các chủ đầu tư. Đồng thời, Newtecons cũng mong muốn chia sẻ kết quả với VACC để cùng trao đổi về chuyển đổi số trong ngành xây dựng.
Ở khâu thi công, Newtecons đã bắt đầu đưa máy móc và robot vào một số công đoạn phù hợp. Một số giải pháp đang được triển khai gồm robot phục vụ công tác sàn nước, nghiên cứu robot cho công đoạn láng nền và hướng tới tự động hóa thêm các công việc như mài nền, mài tường.
Đáng chú ý, doanh nghiệp còn nghiên cứu giải pháp robot phục vụ công tác sơn ngoài nhà. Nếu được triển khai hiệu quả, công nghệ này có thể góp phần giảm nhu cầu sử dụng nhân công đối với những công việc trên cao, đồng thời nâng cao tính an toàn và ổn định trong quá trình thi công.
Tuy nhiên, theo ông Thế Anh, việc đưa robot vào công trường không đơn thuần nhằm thay thế con người mà hướng tới tối ưu hóa nguồn lực. Doanh nghiệp sẽ đánh giá từng công đoạn, so sánh giữa phương thức thi công truyền thống và phương thức có sự hỗ trợ của robot để xác định mức độ tiết kiệm nhân công, thời gian và chi phí.
"Chúng tôi sẽ phân tích những ưu, nhược điểm, đồng thời so sánh cụ thể việc ứng dụng robot có thể tiết kiệm bao nhiêu nhân sự so với phương thức thi công truyền thống. Từ đó, doanh nghiệp mới có cơ sở để mở rộng việc ứng dụng", ông Thế Anh cho biết.
Bên cạnh ứng dụng công nghệ, VACC cũng đặt vấn đề tăng cường kết nối giữa doanh nghiệp và các cơ sở đào tạo. Thay vì đào tạo theo khả năng sẵn có, doanh nghiệp cần chủ động xác định nhu cầu nhân lực theo từng giai đoạn, từ số lượng kỹ sư, chuyên ngành đến lực lượng lao động kỹ thuật. Trên cơ sở đó, cơ sở đào tạo có thể xây dựng chương trình sát hơn với nhu cầu thực tế của thị trường.
Từ bê tông đúc sẵn, bê tông dự ứng lực đến robot, AI và các hệ thống dữ liệu, quá trình ứng dụng công nghệ đang mở ra hướng tiếp cận mới cho ngành xây dựng. Trong bối cảnh yêu cầu về tiến độ, chất lượng, an toàn và hiệu quả ngày càng cao, công nghiệp hóa và tự động hóa được xem là một trong những giải pháp giúp doanh nghiệp vừa giảm áp lực nhân lực, vừa nâng cao năng suất thi công.