Chiều 18/9, tại Hệ thống Giáo dục Liên cấp Alfred Nobel (Hà Nội), chương trình “Bài thơ hạnh phúc” diễn ra nhân dịp ra mắt hai tập thơ mới của nhà thơ, nhà giáo Hoàng Thị Ngọc Mai. Chương trình có sự tham gia của nhiều nhà thơ, nhà nghiên cứu văn học, nhà giáo cùng học sinh các cấp, với các hoạt động giao lưu và trao tặng sách.
Từ lời mẹ, lời cô đến vần thơ hạnh phúc
Trong hai tập thơ "Lời mẹ lời cô” và “Bài thơ hạnh phúc”, tác giả Hoàng Thị Ngọc Mai lựa chọn những chất liệu gần gũi với trẻ em như: người mẹ, cô giáo, ông bà, gia đình, mái trường, thiên nhiên, quê hương và những câu chuyện trong đời sống học đường.
Mở đầu chương trình, các em học sinh tiểu học đọc hai bài thơ “Lời mẹ lời cô” và “Bé vẽ Trung thu”. Tiếp nối là phần giao lưu với sự tham gia của nhà thơ Nguyễn Thị Hồng Ngát; Phó Giáo sư, Tiến sĩ Văn Giá và Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Thu Yến.
Các khách mời trao đổi về thơ viết cho thiếu nhi, từ vẻ đẹp của ngôn ngữ cho đến khả năng lưu giữ những ký ức tuổi thơ tươi đẹp. Một câu hỏi được đặt ra là làm thế nào để người viết có thể bước vào thế giới trẻ em mà không nói thay các em; đồng thời để những câu chuyện về gia đình, về thầy cô giáo và trường lớp có thể trở thành một phần trong tâm hồn, tính cách suốt quá trình trưởng thành của mỗi em nhỏ.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Văn Giá chia sẻ: “Xét về góc độ giáo dục, thơ ca là cách giáo dục dễ hiểu nhất. Và chúng ta hiểu vì sao những lời thơ của nhà thơ, nhà giáo Hoàng Thị Ngọc Mai gần gũi tới vậy, bởi môi trường này đầy những nụ cười trẻ thơ, tràn ngập niềm hạnh phúc. Tôi thấy yêu vô cùng khi các em học sinh đọc những tác phẩm dành cho chính mình, các em đọc qua nền nhạc do chính các bạn đệm, không gian này đúng là không gian thơ ca nhưng dành cho các bạn học sinh".
Chia sẻ về nguồn cảm hứng sáng tác, nhà thơ, nhà giáo Hoàng Thị Ngọc Mai cho biết, với mỗi đứa trẻ, thế giới đầu tiên và đẹp nhất bắt đầu từ những điều gần gũi như vòng tay của mẹ, lời ru của bà, lời dạy của cô giáo, gia đình và mái trường.
“Là một người mẹ, tôi hiểu những điều tưởng như rất nhỏ ấy lại trở thành ký ức theo các con suốt cuộc đời. Là một nhà giáo, tôi cũng nhận ra rằng trẻ em không chỉ học từ sách vở, mà còn học từ tình yêu thương, từ ánh mắt, nụ cười và ngôn ngữ cơ thể của người lớn, đó là cách người lớn nói với các em và đối xử với các em mỗi ngày”, nhà giáo Ngọc Mai chia sẻ.
Lựa chọn bắt đầu những vần thơ từ những điều thân thuộc, để trẻ em có thể đọc và nhận ra hình ảnh của mình và những điều nhỏ bé thân thương trong đời sống hằng ngày, tác giả Hoàng Thị Ngọc Mai làm thơ để cùng các em vui, cùng các em khám phá thế giới và nhẹ nhàng gieo vào tâm hồn các em những hạt giống đầu tiên của tình yêu thương, lòng nhân ái.
Những trang sách được trao đi
Phần tiếp theo của chương trình là màn thể hiện của học sinh trung học cơ sở và trung học phổ thông. Chủ đề thơ mở rộng và đa dạng hơn, sâu sắc hơn, giúp người đọc là học sinh chạm tới những đề tài như quê hương, lịch sử, thiên nhiên và nhiều vấn đề của đời sống. Phần minh họa thơ thực hiện bởi họa sĩ Hải Kiên.
Phần giao lưu thứ hai mang tên “Từ quê hương đến bài thơ hạnh phúc” có sự tham gia của nhà thơ Nguyễn Thị Mai, Tiến sĩ Đỗ Anh Vũ và nhà thơ, nhà báo Trần Hữu Việt. Các diễn giả đã bàn luận, chia sẻ về cách đưa những khái niệm như quê hương, đất nước, lịch sử và trách nhiệm đến với trẻ em thông qua văn học; đồng thời đặt vấn đề về việc hình thành thói quen đọc, nâng cao văn hóa đọc và những hành động đẹp từ cảm xúc mà tác phẩm văn học đem lại.
Nhà thơ, nhà báo Trần Hữu Việt bày tỏ: “Tôi đã từng thử sáng tác thơ cho chính con tôi, tôi muốn làm thơ để ru con ngủ, nhưng khi đọc thì con không ngủ. Vậy mới thấy làm thơ dành cho thiếu nhi khó như nào, nếu chúng ta không trong trẻo được như thiếu nhi, chúng ta sẽ không thể chạm tới tâm hồn các bạn nhỏ được. Khi tôi đọc thơ của nhà giáo, nhà thơ Hoàng Thị Ngọc Mai, tôi cảm thấy âm hưởng của thơ ca Nga, và tôi thấy dễ hiểu, dễ gần vô cùng".
Nhà văn, họa sĩ Trần Thị Trường cũng chia sẻ những kỷ niệm và sự trân trọng đối với tình cảm, tâm huyết tác giả dành cho công việc sáng tác. Qua những năm tháng đồng hành công tác, bà ấn tượng với khả năng quan sát trẻ em và đưa những trải nghiệm trong giáo dục vào thơ ca của nhà giáo Hoàng Thị Ngọc Mai.
Một phần quan trọng của chương trình là kế hoạch trao sách cho các câu lạc bộ và thư viện. Dự kiến, 650 cuốn thơ sẽ được tặng Câu lạc bộ di sản văn hóa Tiếng Việt của Quỹ Hỗ trợ bảo tồn văn hóa Việt Nam và một số trường tiểu học tại Hà Nội.
"Những trang thơ tiếp theo đang chờ các em viết”, lời nhắn khép lại buổi ra mắt thơ cũng mở ra một hành trình khác. Bởi thơ viết cho thiếu nhi không chỉ để các em đọc và cảm nhận cuộc sống, mà còn để đánh thức trong mỗi tâm hồn nhỏ bé một tiếng nói riêng. Và biết đâu, từ những trang sách được trao đi sẽ có thêm những bài thơ mới được viết nên bởi chính những người đọc hồn nhiên, tươi trẻ.
HẢI PHONG