Chiều 18/9, trong khuôn khổ Liên hoan Nhạc Jazz quốc tế Hà Nội 2026 (Hanoi Jazztival 2026), nhạc sĩ tài năng Nguyên Lê đã có buổi workshop đặc biệt Ngôn ngữ Jazz trong âm nhạc truyền thống. Sự kiện mở ra những góc nhìn mới mẻ về đối thoại giữa dòng nhạc này và di sản dân gian Việt Nam.
Khi guitar "cất tiếng" đàn bầu và âm thanh phố phường Hà Nội
Không chỉ dừng lại ở những chia sẻ lý thuyết suông, nhạc sĩ Nguyên Lê đã mang đến một không gian âm nhạc sống động khi đối thoại trực tiếp với khán giả bằng tiếng đàn. Khán giả và các nghệ sĩ trẻ có mặt tại buổi học vô cùng kinh ngạc khi thấy ông sử dụng cây đàn guitar điện để tái tạo lại không gian âm thanh đặc trưng của đường phố Hà Nội với những tiếng lao xao quen thuộc.
Đặc biệt hơn, bằng kỹ thuật điêu luyện và sự am hiểu sâu sắc về nhạc cụ dân tộc, huyền thoại Jazz gốc Việt đã giả lập thành công tiếng đàn bầu, đàn tranh cùng các âm hưởng chèo, cải lương, hát xẩm trên nền nhạc Jazz.
Nói về kỹ thuật mô phỏng âm thanh độc đáo này, nhạc sĩ Dương Cầm - Tổng đạo diễn Hanoi Jazztival 2026 chia sẻ: "Về mặt kỹ thuật, điều này cực kỳ khó. Người chơi phải hiểu sâu tính năng nhạc cụ, có mục đích rõ ràng và nghiên cứu kỹ về âm thanh dân gian mới có thể tái tạo thành công. Việc giả lập tiếng đàn bầu trên guitar gợi mở không gian hình ảnh rất lớn, giúp người Việt nghe là nhận ra ngay bản sắc dân tộc".
Gợi mở con đường ra thế giới cho nghệ sĩ trẻ
Nghệ sĩ Nguyên Lê sinh năm 1959 tại Paris trong một gia đình gốc Việt. Tốt nghiệp ngành Triết học trước khi rẽ hướng sang âm nhạc, ông từng khẳng định tài năng đỉnh cao tại châu Âu từ năm 1987 khi trở thành một trong những thành viên đầu tiên của Ban nhạc Jazz quốc gia Pháp (ONJ). Với giới làm nhạc, ông được xem là một biểu tượng (idol) lớn và là "lá cờ đầu" trong việc đưa âm nhạc Việt Nam vươn tầm quốc tế.
Theo nhạc sĩ Dương Cầm, việc mời được nghệ sĩ Nguyên Lê dành thời gian chia sẻ là điều vô cùng khó khăn. Buổi workshop không đơn thuần là trò chuyện giao lưu mà mang tính chất của một lớp học chuyên sâu về kỹ năng sáng tác và sản xuất dành cho những ai thực sự muốn dấn thân vào dòng nhạc này.
"Trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh phát triển công nghiệp văn hóa và xuất khẩu văn hóa, việc sáng tạo chắc chắn phải dựa trên chất liệu và ngôn ngữ âm nhạc của chính dân tộc. Kho tàng âm nhạc truyền thống của chúng ta từ chèo, tuồng, hát xẩm đến cải lương... đều có thể chuyển sang Jazz. Quan trọng là người sáng tác biết định hình, chọn lọc chất liệu và phát triển giai điệu", nhạc sĩ Dương Cầm khẳng định.
Nhạc cụ suy cho cùng chỉ là phương tiện tạo âm thanh. Điều cốt lõi nằm ở tư duy sáng tạo và thái độ tôn trọng giá trị văn hóa dân tộc. Jazz là một thể loại âm nhạc cởi mở. Khi kết hợp dòng nhạc này với chất liệu bản địa, nó sẽ tạo nên một bản sắc riêng biệt, không thể trộn lẫn.
Ban tổ chức Hanoi Jazztival 2026 hy vọng, lớp học cự ly gần cùng biểu tượng Nguyên Lê không chỉ giúp các nghệ sĩ trẻ tiếp thu kiến thức kỹ thuật mà quan trọng hơn là tiếp thêm niềm tin: Muốn bước ra thế giới một cách kiêu hãnh, hãy bắt đầu từ chính ngôn ngữ âm nhạc dân gian của dân tộc mình.
Ảnh: BTC