' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky (Ảnh: Reuters).
Kiev "sốc" trước quyết định của Mỹ về dầu diesel Nga
Ngày 9/10, phái đoàn Ukraine tại Mỹ đã bày tỏ sự ngỡ ngàng khi các đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner thông báo Tổng thống Donald Trump sẽ cho phép Nga xuất khẩu dầu diesel ra thị trường toàn cầu. Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh phái đoàn Ukraine đang tìm kiếm một thỏa thuận ngừng bắn năng lượng với Nga.
Thay vì đạt được mục tiêu ban đầu, các nhà đàm phán Kiev bất ngờ đối mặt với một động thái mà họ lo ngại sẽ cung cấp nguồn thu mới cho Moscow để tài trợ chiến tranh, đồng thời làm suy yếu vị thế đàm phán của Ukraine.
"Không chỉ có phái đoàn của chúng tôi ở đó mà còn có cả một phái đoàn châu Âu", một quan chức cấp cao Ukraine tiết lộ với Kyiv Independent, nhấn mạnh rằng không ai được thông báo trước về động thái này của Mỹ.
Washington cũng yêu cầu Ukraine kiềm chế các cuộc tấn công vào ngành năng lượng Nga, cho rằng đây là nguyên nhân chính khiến giá dầu diesel tăng vọt gần đây.
Đàm phán chệch hướng, Kiev phản đối đơn phương ngừng tấn công
Phái đoàn Ukraine đến Mỹ với chương trình nghị sự bao gồm khả năng đạt được thỏa thuận ngừng bắn năng lượng với Moscow và một thỏa thuận riêng nhằm chấm dứt các cuộc tấn công ở Biển Đen. Tuy nhiên, các cuộc đàm phán đã chệch khỏi hướng tính toán của Kiev sau khi Tổng thống Trump đột ngột thông báo Nga sẽ cung cấp hàng triệu tấn dầu diesel cho Mỹ và các thị trường toàn cầu, sau cuộc điện đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin.
Kiev không được thông báo trước về quyết định này. Mặc dù Tổng thống Zelensky công khai thừa nhận Washington đang cân nhắc một thỏa thuận với Moscow, các quan chức Ukraine nói rằng họ không biết những chi tiết cụ thể trước khi thông báo được đưa ra vào tối hôm đó.
Đối với phái đoàn Ukraine, thông tin này đặt ra câu hỏi liệu Washington đã đàm phán các điều khoản với Moscow từ trước hay chưa, trong khi các quan chức Ukraine và châu Âu vẫn đang cố gắng xác định những điều kiện cơ bản của một thỏa thuận ngừng bắn năng lượng.
Theo chỉ đạo của ông Trump, Bộ Tài chính Mỹ thông báo rằng Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài của cơ quan này "ngay lập tức cấp giấy phép chung tạm thời cho phép cung ứng dầu diesel của Nga ra thị trường toàn cầu".
Kiev bác bỏ quan điểm cho rằng Ukraine phải đơn phương chấm dứt các cuộc tấn công. Các quan chức Ukraine cho biết ông Zelensky nhiều lần khẳng định bất kỳ thỏa thuận ngừng bắn nào trong lĩnh vực năng lượng cũng phải áp dụng cho cả hai bên, đồng nghĩa với việc Nga cũng phải ngừng tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine.
Tuy nhiên, các quan chức Ukraine nói với Kyiv Independent rằng trong cuộc đàm phán, đại diện phía Mỹ cho rằng ông Zelensky từ chối chấm dứt tấn công vào các nhà máy lọc dầu của Nga.
Một người có mặt tại cuộc đàm phán nói với Kyiv Independent rằng phía Ukraine cũng được thông báo Washington có thể sẽ cắt chia sẻ thông tin tình báo, nguồn hỗ trợ giúp Kiev xác định và tấn công các mục tiêu bên trong lãnh thổ Nga.
Tình báo Mỹ đóng vai trò quan trọng trong các cuộc tấn công của Ukraine. Việc hạn chế quyền tiếp cận nguồn thông tin này có thể sẽ làm suy yếu khả năng tiến hành các cuộc tấn công sâu bên trong lãnh thổ Nga.
Điều này đã khiến Ukraine lo ngại vì nó đang có tác động kép tới tính toán của Ukraine. Theo quan điểm của phía Kiev, động thái của Mỹ dường như đang bảo vệ các cơ sở hạ tầng tạo ra nguồn ngân sách cho Nga tiến hành xung đột. Trong khi đó, Mỹ lại gây áp lực để Ukraine từ bỏ một công cụ đáp trả Nga, thứ được xem là lá bài chiến lược trong các cuộc đàm phán tiềm tàng.
Một quan chức cấp cao khác của Ukraine cho biết nước này chưa đồng ý ngừng tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga và sẽ không cam kết làm như vậy nếu Nga không có hành động tương ứng.
Vào ngày 11/10, ông Trump tuyên bố Nga - Ukraine đạt được thỏa thuận ngừng bắn năng lượng có hiệu lực ngay lập tức. Tuy nhiên, cả Nga và Ukraine dường như chưa nắm cụ thể được về thỏa thuận nói trên và không rõ nó sẽ được tiến hành như thế nào.