Trung Quốc và Liên minh Châu Âu (EU) vừa đạt được thỏa thuận về điều tiết xuất khẩu ô tô hybrid Trung Quốc sang thị trường EU. Theo nội dung được công bố, xuất khẩu ô tô hybrid của Trung Quốc sang EU dự kiến sẽ giảm hơn một nửa trong 4 năm tới so với kịch bản không có biện pháp điều chỉnh.
Đổi lại, các vấn đề về thuế quan và tạo thuận lợi cho xuất khẩu đất hiếm của Trung Quốc sang EU được đưa vào thương lượng. Danh nghĩa là thỏa thuận về ô tô nhưng thực chất là câu chuyện bàn thảo lợi ích giữa vừa hợp tác, vừa cạnh tranh.
EU có thể được nhiều hơn trước mắt. Thỏa thuận giúp ngành công nghiệp ô tô của khối có thêm thời gian bảo vệ thị phần, việc làm và năng lực sản xuất. Tuy nhiên, cái được ấy có giới hạn là hàng rào thương mại không thể thay thế đổi mới công nghệ, giảm chi phí và nâng cao sức cạnh tranh. Nếu không tự khắc phục những điểm yếu nội tại, EU chỉ trì hoãn sức ép chứ chưa giải quyết được nguyên nhân.
Xuất khẩu ô tô hybrid của Trung Quốc sang EU dự kiến sẽ giảm hơn một nửa trong 4 năm tới
ảnh: reuters
Trung Quốc điều chỉnh xuất khẩu, nhưng đổi lại có cơ hội tránh một cuộc chiến thương mại rộng hơn và duy trì khả năng tiếp cận và bảo vệ lợi ích lâu dài tại thị trường EU. Vì vậy, thỏa thuận này không phải là thắng lợi hoàn toàn của EU, cũng chẳng phải thua thiệt đối với Trung Quốc. Hai bên đều muốn bảo vệ lợi ích công nghiệp và giảm thiểu rủi ro từ sự phụ thuộc lẫn nhau. Nhưng chính điều đó tạo nên nghịch lý là EU cần chuỗi cung ứng và nguyên liệu Trung Quốc, còn Trung Quốc cần thị trường châu Âu.
Hạn chế lớn nhất của thỏa thuận là chưa giải quyết được những vấn đề căn bản về trợ cấp công nghiệp, cạnh tranh công nghệ và tiếp cận thị trường. Mức giảm xuất khẩu cũng mới là dự kiến so với kịch bản giả định, không phải lượng xe thực tế đã giảm một nửa.
Thỏa thuận mới giữa Liên minh Châu Âu (EU) và Trung Quốc về việc điều tiết xuất khẩu ô tô hybrid đánh dấu một bước thỏa hiệp chiến lược giữa hai nền kinh tế lớn. Theo cam kết, kim ngạch xuất khẩu dòng xe này từ Trung Quốc sang EU dự kiến giảm hơn một nửa trong bốn năm tới so với kịch bản không can thiệp. Đổi lại, các điều khoản liên quan đến thuế quan và việc tạo thuận lợi xuất khẩu đất hiếm của Bắc Kinh sang thị trường châu Âu cũng được đưa vào bàn đàm phán.
Về bản chất, văn bản này là sự dung hòa giữa áp lực bảo hộ và nhu cầu duy trì chuỗi cung ứng chiến lược. Đối với khối 27 nước thành viên, rào cản hạn ngạch tạm thời che chắn cho ngành sản xuất xe nội địa trước làn sóng giá rẻ, bảo vệ việc làm và tạo thêm thời gian tái cơ cấu. Ngược lại, phía Trung Quốc chủ động hạ nhiệt căng thẳng để ngăn ngừa nguy cơ bùng phát chiến tranh thương mại diện rộng, bảo toàn vị thế lâu dài tại lục địa già.
Tuy nhiên, giới quan sát nhận định giải pháp này chỉ mang tính xoa dịu ngắn hạn và chưa chạm đến gốc rễ của xung đột kinh tế song phương. Các tranh chấp cốt lõi về trợ cấp công nghiệp, cạnh tranh công nghệ và cán cân tiếp cận thị trường vẫn chưa tìm được lời giải triệt để. Hơn nữa, mức cắt giảm đưa ra mới chỉ nằm ở mô hình giả định, đòi hỏi thời gian để kiểm chứng hiệu quả thực thi trong bối cảnh hai bên vẫn phụ thuộc sâu sắc vào nhau.
