Thỏa thuận mới được công bố giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Nga nhằm tăng xuất khẩu nhiên liệu diesel khó có thể hạ mức giá kỷ lục tại Mỹ do nguồn cung thiếu hụt nghiêm trọng từ xung đột với Iran và các đợt tấn công vào nhà máy lọc dầu.
Giá nhiên liệu diesel tại Mỹ đang dao động ở mức kỷ lục, và thỏa thuận được Tổng thống Trump công bố tuần trước nhằm tăng xuất khẩu nhiên liệu của Nga khó có thể làm giảm giá đáng kể trong thời gian tới.
Theo tờ The New York Times, lượng diesel Nga có thể cung cấp theo thỏa thuận thấp hơn nhiều so với mức xuất khẩu cùng kỳ năm ngoái và chỉ chiếm một tỷ lệ nhỏ so với lượng nguồn cung toàn cầu bị sụt giảm do cuộc chiến của Mỹ với Iran.
Từ tháng 7 đến tháng 9/2025, Nga từng xuất khẩu khoảng 693.000 thùng diesel mỗi ngày, nhưng con số này đã giảm xuống còn khoảng 140.000 thùng mỗi ngày trong cùng kỳ năm nay.
Theo thỏa thuận giữa hai bên, Nga dự kiến sẽ xuất khẩu 300.000 tấn diesel trong tháng 10, tương đương khoảng 75.000 thùng mỗi ngày. Mức cung này nhỏ hơn rất nhiều so với lượng diesel thiếu hụt từ Trung Đông kể từ khi Mỹ và Israel bắt đầu tấn công Iran từ ngày 28/2.
Dữ liệu từ công ty S&P Global cho thấy Arab Saudi và các quốc gia Trung Đông đã xuất khẩu ít hơn 809.000 thùng diesel mỗi ngày từ tháng 7 đến cuối tháng 9 so với cùng kỳ năm 2025.
Chuyên gia phân tích sản phẩm dầu Sarah Raffoul thuộc công ty Argus nhận định vấn đề cốt lõi vẫn nằm ở Eo biển Hormuz, nơi lượng diesel vận chuyển qua sụt giảm nghiêm trọng. Sự sụt giảm nguồn cung từ Trung Đông và Nga là nguyên nhân chính khiến giá nhiên liệu này tăng khoảng 77% tính từ đầu năm đến nay.
Xuất khẩu diesel của Nga, vốn chiếm khoảng 9% thương mại diesel toàn cầu vào năm 2025, đã giảm khoảng 552.000 thùng mỗi ngày sau khi Ukraine bắt đầu tấn công làm suy yếu các nhà máy lọc dầu từ năm ngoái.
Dù Phó Thủ tướng Nga Alexander Novak tuyên bố Nga sẽ khôi phục lượng xuất khẩu diesel gần về mức trước khi các nhà máy bị tấn công vào cuối năm nay, nhiều chuyên gia đánh giá mục tiêu này không thực tế do 40% đến 50% công suất lọc dầu của Nga đang bị đình trệ.
Chuyên gia phân tích hàng hóa Matt Smith thuộc công ty Keplr nhận định các con số từ Tổng thống Trump và Phó Thủ tướng Nga Alexander Novak dựa trên giả định các nhà máy lọc dầu hoạt động trở lại bình thường. Tuy nhiên, việc sửa chữa nhà máy lọc dầu có thể mất nhiều tháng hoặc nhiều năm do Nga chịu các lệnh trừng phạt nghiêm ngặt từ Mỹ và châu Âu.
Chuyên gia phân tích William O’Neil thuộc công ty S&P Global Energy cho biết việc mất công suất lọc dầu buộc Nga phải xuất khẩu nhiều dầu thô hơn thay vì chế biến thành diesel, nhưng việc tăng dầu thô không giúp hạ giá diesel do các quốc gia khác thiếu công suất lọc dầu dư thừa.
Giám đốc điều hành Kevin Book của công ty nghiên cứu ClearView Energy Partners nhận xét lượng diesel bổ sung từ Nga chỉ mang lại tác động nhỏ ở mức biên chứ không thể tạo ra sự thay đổi mang tính bước ngoặt. Ngoài ra, nếu Nga tăng xuất khẩu, nhiên liệu có thể sẽ chuyển sang các quốc gia khác như Brazil thay vì tới trực tiếp Mỹ.
Đáng chú ý, cuộc chiến với Iran đã đẩy giá dầu toàn cầu lên trên 100 USD mỗi thùng cùng chi phí vận tải biển tăng cao, tiếp tục gây áp lực lớn lên giá diesel./.
(TTXVN/Vietnam+)