Bỏ qua điều hướng
•

Bộ trưởng Bộ GD-ĐT: Lạm dụng AI có thể làm thui chột tư duy

Bộ trưởng Bộ GD-ĐT: Lạm dụng AI có thể làm thui chột tư duy
Nguồn ảnh: Thanh Niên

Theo Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Hoàng Minh Sơn, AI có thể cung cấp câu trả lời trong tích tắc, nhưng nếu học sinh, sinh viên chỉ dựa vào những đáp án có sẵn, quá trình học hỏi và phát triển tư duy sẽ bị ảnh hưởng.

Trả lời câu hỏi của thanh niên tại chương trình đối thoại, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Hoàng Minh Sơn cho rằng giáo dục phải giúp người học hiểu đúng bản chất của trí tuệ nhân tạo (AI): công nghệ này làm được gì, không làm được gì và phải sử dụng như thế nào.

Theo ông Sơn, mục tiêu cuối cùng là con người làm chủ AI, tận dụng công nghệ để phát triển và phục vụ xã hội.

Bộ trưởng Bộ GD-ĐT trả lời câu hỏi: Học gì trong kỷ nguyên AI? - Ảnh 1.

Ông Hoàng Minh Sơn trả lời câu hỏi của thanh niên tại chương trình

ẢNH: TUẤN MINH

 AI không phải "cây đũa thần"

Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho rằng nhiều người đang lầm tưởng AI có thể giải quyết mọi vấn đề. Thực tế, AI có khả năng xử lý dữ liệu, thông tin vượt trội nhưng không thể tự tạo ra năng lượng, vật chất hay thay thế các quá trình sinh học, vật lý.

"Một cái cây vẫn phải lớn lên từng ngày, một vật nuôi vẫn cần thời gian để tạo ra thực phẩm, luyện kim vẫn phải rèn giũa để tạo ra ô tô, sắt thép", ông Sơn dẫn chứng.

Vì vậy, kiến thức nền tảng về khoa học tự nhiên, khoa học xã hội, kỹ thuật và các lĩnh vực khác vẫn giữ vai trò thiết yếu. AI không thể thay thế hoàn toàn lao động sản xuất thực tế của con người.

Bộ trưởng cũng nhấn mạnh giáo dục phải đặc biệt coi trọng đạo đức và trách nhiệm. AI là công cụ mạnh mẽ nhưng có thể bị sử dụng vào mục đích nguy hiểm nếu người dùng thiếu ý thức và chuẩn mực đạo đức.

Bộ trưởng Bộ GD-ĐT trả lời câu hỏi: Học gì trong kỷ nguyên AI? - Ảnh 2.

Bạn trẻ đặt câu hỏi tại chương trình

ẢNH: TUẤN MINH

 Đừng dùng AI chỉ để lấy đáp án

Theo Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn, thách thức lớn của giáo dục không chỉ là dạy học sinh sử dụng AI mà còn phải giúp các em không đánh mất khả năng tư duy.

Nếu lạm dụng AI để tìm câu trả lời có sẵn, người học có thể bỏ qua quá trình suy nghĩ, nghiên cứu và tự giải quyết vấn đề, dẫn đến nguy cơ "thui chột tư duy".

Bởi giá trị của việc học không chỉ nằm ở đáp án cuối cùng mà còn ở quá trình trải nghiệm, tìm tòi và sáng tạo.

Bộ trưởng Bộ GD-ĐT trả lời câu hỏi: Học gì trong kỷ nguyên AI? - Ảnh 4.

Nhiều bạn trẻ là những người nổi tiếng đến tham gia buổi đối thoại

ẢNH: TUẤN MINH

Do đó, AI cần trở thành công cụ hỗ trợ, giúp việc học nhanh hơn, sâu hơn, tiết kiệm chi phí và phù hợp với năng lực từng người, thay vì làm thay toàn bộ công việc của học sinh.

Điều này cũng đòi hỏi giáo viên thay đổi phương pháp giảng dạy, từ truyền đạt kiến thức, đặt câu hỏi có sẵn sang hướng dẫn học sinh giải quyết những bài toán mở, khuyến khích trải nghiệm, nghiên cứu và tư duy phản biện.

Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho biết Bộ GD-ĐT đang xây dựng các chương trình hành động đưa giáo dục AI vào trường học, đồng thời đổi mới chương trình, phương pháp đào tạo và tập huấn đội ngũ giáo viên để thích ứng với sự phát triển của công nghệ.

Tại chương trình đối thoại cùng thanh niên, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết về việc nhận diện đúng bản chất, năng lực và giới hạn của trí tuệ nhân tạo. AI sở hữu năng lực xử lý dữ liệu vượt trội nhưng không phải công cụ vạn năng, không thể thay thế các quy luật vật lý hay quy trình lao động thực tế. Việc trang bị nền tảng khoa học cơ bản cùng ý thức đạo đức, trách nhiệm xã hội vẫn là yếu tố mang tính quyết định để con người giữ vững vai trò làm chủ công nghệ. Cảnh báo nguy cơ suy giảm năng lực nhận thức, người đứng đầu ngành giáo dục chỉ rõ việc phụ thuộc vào các đáp án tạo sẵn từ máy móc sẽ triệt tiêu khả năng tự nghiên cứu và giải quyết vấn đề của người học. Giá trị cốt lõi của giáo dục kết tinh từ quá trình trải nghiệm và sáng tạo, điều không thể đánh đổi bằng sự tiện lợi tức thời của công nghệ. AI chỉ nên đóng vai trò phương tiện hỗ trợ nâng cao hiệu quả tiếp nhận, tuyệt đối không thể trở thành thực thể tư duy thay cho học sinh và sinh viên. Nhằm ứng phó với làn sóng chuyển đổi số, ngành giáo dục đòi hỏi đội ngũ giáo viên phải chuyển dịch phương pháp giảng dạy sang định hướng gợi mở, rèn luyện tư duy phản biện cho người học. Bộ Giáo dục và Đào tạo hiện đang xây dựng các chương trình hành động đưa AI vào nhà trường một cách bài bản, đồng thời tiến hành đổi mới chương trình và tập huấn chuyên môn cho đội ngũ sư phạm. Mục tiêu xuyên suốt là thiết lập môi trường đào tạo linh hoạt, giúp thế hệ trẻ tận dụng tối đa tiến bộ kỹ thuật mà vẫn bảo toàn bản lĩnh tư duy độc lập.
amung