Tiến sĩ Ngô Đức Phương, Viện trưởng Viện Khoa học thuốc nam cho biết, đinh lăng (Polyscias fruticosa) từ lâu đã được xem là một trong những cây thuốc quen thuộc của người Việt. Nhiều gia đình trồng vài khóm đinh lăng trước sân vừa để làm cảnh vừa là rau gia vị và thuốc.
Những năm gần đây, nước lá đinh lăng được nhiều người sử dụng như nước uống hằng ngày với mong muốn tăng cường sức khỏe. Tuy nhiên, đây là thói quen cần thận trọng.
Các nghiên cứu cho thấy lá đinh lăng chứa saponin, flavonoid, polyphenol, vitamin, acid amin và một số tinh dầu.
Trong đó, nhóm saponin được quan tâm nhiều nhất vì có cấu trúc gần giống saponin của nhân sâm, dù hàm lượng và hoạt tính không hoàn toàn giống nhau.
Một số nghiên cứu thực nghiệm ghi nhận chiết xuất đinh lăng có hoạt tính chống oxy hóa, chống viêm, hỗ trợ tăng sức bền, giảm mệt mỏi và bảo vệ thần kinh ở mức độ nhất định.
Tuy nhiên, Tiến sĩ Phương nhấn mạnh, người dân không nên dùng nước lá đinh lăng thay thế hoàn toàn nước lọc để uống hằng ngày.
Bởi đinh lăng là dược liệu, dù tương đối lành tính nhưng vẫn chứa nhiều hoạt chất sinh học. Nếu sử dụng kéo dài với lượng lớn mà không có mục đích rõ ràng thì chưa có đủ nghiên cứu khẳng định lợi ích. Bạn nên dùng theo từng đợt hoặc khi có nhu cầu cụ thể, thay vì uống quanh năm.
Trong dân gian cũng như trong các tài liệu chuyên môn đều không khuyến khích sử dụng quá nhiều. Một số người khi uống nước lá đinh lăng đặc có thể mệt, bồn chồn, mất ngủ hoặc rối loạn tiêu hóa.
Điều này có thể liên quan đến tác động của các hoạt chất trong cây đối với hệ thần kinh và tiêu hóa ở những người nhạy cảm.
Phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ, người đang dùng thuốc điều trị bệnh mạn tính hoặc người có huyết áp thấp nên tham khảo ý kiến chuyên môn nếu muốn sử dụng thường xuyên.
Ngoài ra, nếu đang điều trị bệnh bằng thuốc, người dân không nên tự ý uống nước lá đinh lăng với lượng lớn mà không theo dõi, vì một số hoạt chất trong cây có thể ảnh hưởng đến chuyển hóa thuốc, dù dữ liệu hiện nay còn hạn chế.
"Cách hợp lý nhất là xem lá đinh lăng như một loại rau gia vị hoặc một thức uống thảo mộc dùng với lượng vừa phải, không nên thần thánh hóa. Không có loại lá nào có thể thay thế một lối sống lành mạnh. Nước lá đinh lăng có thể là một thức uống thảo mộc tốt khi sử dụng hợp lý, nhưng không nên kỳ vọng đây là 'nước bổ' cho tất cả mọi người", Tiến sĩ Phương nhấn mạnh.