Năm giờ trong phòng mổ, ba tháng chờ những bước chân
Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Văn Trung, Trưởng khoa Chấn thương Chỉnh hình và Cột sống, Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) cho biết, người bệnh nhập viện trong tình trạng tổn thương cột sống cổ phức tạp. Tình trạng hẹp ống sống nhiều tầng gây chèn ép tủy, kèm phù tủy, khiến khả năng vận động bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Tuổi cao cùng các bệnh nền như tăng huyết áp, đái tháo đường khiến việc điều trị càng cần được cân nhắc thận trọng.
Với người đàn ông đã gần một năm phải ngồi xe lăn, mong muốn lớn nhất là có thể tự đứng lên, đi lại. Tuy nhiên, bác sĩ Trung cho rằng phẫu thuật cột sống cổ không phải lựa chọn có thể quyết định vội vàng.
Đây là vùng giải phẫu tập trung nhiều cấu trúc quan trọng; tổn thương tủy sống hoặc mạch máu trong quá trình can thiệp có thể để lại hậu quả nặng nề. Với trường hợp này, ê-kíp cần đánh giá kỹ mức độ chèn ép, tình trạng tủy và những nguy cơ liên quan trước khi lựa chọn phương án phẫu thuật.
Ca mổ kéo dài khoảng 5 giờ, kết hợp can thiệp từ phía trước và phía sau cột sống cổ nhằm giải quyết tình trạng chèn ép và bảo đảm sự vững chắc của cột sống. Sau phẫu thuật, người bệnh tiếp tục được theo dõi, điều trị và phục hồi chức năng.
Sự hồi phục không đến ngay sau khi rời phòng mổ. Đó là quá trình cần thời gian, sự phối hợp giữa các nhân viên y tế và nỗ lực tập luyện của chính người bệnh. Sau khoảng ba tháng, ông có thể tự đứng và bước đi.
“Điều làm tôi nhớ mãi không phải là một hình ảnh phim chụp hậu phẫu đẹp, mà là những bước chân đầu tiên của bác. Sự phục hồi của bệnh nhân nhắc tôi rằng: Kết quả cuối cùng của điều trị là chức năng và cuộc sống của người bệnh, chứ không phải sự phức tạp của kỹ thuật mà chúng tôi đã thực hiện”, bác sĩ Trung chia sẻ.
Tỉ mỉ từ khâu chuẩn bị
Để đi đến kết quả ấy, phần việc quan trọng không chỉ diễn ra trong phòng mổ. Theo bác sĩ Trung, trước mỗi ca phẫu thuật cột sống, ê-kíp cần hiểu rõ tình trạng bệnh, đọc kỹ phim chụp và xác định mục tiêu can thiệp. Với những trường hợp phức tạp, việc dự liệu các tình huống có thể xảy ra và chuẩn bị phương án xử trí là khâu không thể xem nhẹ.
Ông chia sẻ: “Phẫu thuật cột sống không có chỗ cho sự vội vàng. Muốn mổ tốt, trước hết phải khám tốt, đọc phim tốt, hiểu bệnh và hiểu mục tiêu của cuộc mổ. Kỹ thuật có thể học trong vài năm, nhưng chỉ định đúng, nhận ra giới hạn của mình, biết khi nào cần nhờ đồng nghiệp và biết khi nào không nên mổ là những điều phải rèn luyện rất lâu”.
Với người bệnh trên, bác sĩ Trung đã xác định ca mổ không chỉ đòi hỏi xử lý đúng vị trí chèn ép mà còn cần tính đến sự an toàn của người bệnh trong suốt quá trình can thiệp và hồi phục.
Trong thực hành, công nghệ hỗ trợ bác sĩ xác định vị trí và thực hiện thao tác chính xác hơn nhưng không thay thế được việc đánh giá bệnh nhân, lựa chọn phương pháp và cân nhắc nguy cơ.
Bởi vậy, sự tỉ mỉ không chỉ nằm ở từng thao tác trong phòng mổ mà bắt đầu từ việc xác định người bệnh có thực sự cần phẫu thuật hay không, lựa chọn cách can thiệp nào và chuẩn bị ra sao để hạn chế rủi ro.
Kỹ thuật phải hướng đến người bệnh
Trong lĩnh vực phẫu thuật cột sống, bác sĩ Trung tham gia triển khai nhiều phương pháp điều trị, từ phẫu thuật giải ép, cố định cột sống đến các kỹ thuật ít xâm lấn phù hợp với từng trường hợp. Ông cũng quan tâm đến việc ứng dụng tiến bộ kỹ thuật nhằm nâng cao độ chính xác và an toàn trong can thiệp.
Những đóng góp chuyên môn của bác sĩ được ghi nhận qua hoạt động nghiên cứu khoa học, trong đó có giải Nhất tại Hội nghị khoa học học viên sau đại học lần thứ 27 do Trường Đại học Y Hà Nội tổ chức.
Tuy nhiên, khi nói về nghề, bác sĩ Trung không đặt kỹ thuật hay thành tích lên trên mục tiêu điều trị.
Đó cũng là cách ông nhìn nhận việc đào tạo thế hệ bác sĩ trẻ. Theo bác sĩ Trung, người học phẫu thuật không chỉ cần nắm vững kỹ thuật mà còn phải biết đánh giá đúng tình trạng bệnh, lựa chọn chỉ định phù hợp và nhận ra giới hạn của bản thân.
“Người thầy không cần học trò giống mình; điều đáng mừng nhất là một ngày nào đó học trò có thể làm tốt hơn mình”, ông chia sẻ.
Với ông, đào tạo không dừng ở việc truyền lại những thao tác đã thành thạo. Điều quan trọng hơn là giúp người trẻ hình thành tư duy lâm sàng, ý thức về an toàn và trách nhiệm trước mỗi quyết định liên quan đến người bệnh.
Sau mỗi ca phẫu thuật, bác sĩ Trung cho rằng điều quan trọng nhất không phải là bác sĩ đã thực hiện kỹ thuật phức tạp đến đâu, mà là người bệnh có thể trở lại cuộc sống của mình như thế nào.