Cụ Tùng gãy vùng mấu chuyển xương đùi trái, được phẫu thuật kết hợp xương tại một bệnh viện. Ổ gãy nhiễm trùng sau phẫu thuật, vi khuẩn lan vào khớp háng, bám vào dụng cụ kết hợp xương và hình thành lớp màng sinh học có khả năng chống lại thuốc kháng sinh, chất sát trùng và hệ miễn dịch.
Cụ đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM trong tình trạng mệt mỏi, kiệt sức, khớp háng đau nhiều, cử động khó. ThS.BS.CKI Lê Đình Khoa, Trưởng khoa Tái tạo khớp, chẩn đoán người bệnh nhiễm trùng sâu, vi khuẩn có thể lan rộng dẫn đến sốc nhiễm trùng, gây tụt huyết áp và suy đa tạng với tỷ lệ tử vong hơn 40%. Trường hợp này nếu chỉ điều trị bằng kháng sinh đơn thuần là không đủ, phải phẫu thuật, song người bệnh lớn tuổi và thể trạng yếu kèm nhiều vấn đề toàn thân như suy giảm miễn dịch, viêm phổi, cao huyết áp, tiểu đường, loãng xương...
Bác sĩ điều trị ổn định các chỉ số nội khoa cho cụ Tùng, sau đó tiến hành hai ca phẫu thuật liên tiếp để xử lý nhiễm trùng, loại bỏ vi khuẩn. Trong ca mổ đầu, bác sĩ tháo bỏ các dụng cụ kết hợp xương, cắt lọc vùng khớp và mô mềm nhiễm khuẩn. Ca mổ hai, bác sĩ đặt mô hình khớp háng nhân tạo được làm từ xi măng pha kháng sinh để tạm thời giữ cố định khe khớp cho bệnh nhân. Nhờ đó, người bệnh có thể xoay trở được trong khi chờ điều trị khỏi viêm, tránh các biến chứng do nằm bất động.
Bác sĩ Khoa (phải) và êkíp đang phẫu thuật cho cụ Tùng. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Mỗi ca mổ khoảng 4 tiếng, cụ Tùng có thời điểm mất nhiều máu, bị sốc và suy tim, được truyền gần một lít máu, dùng thuốc vận mạch để nâng huyết áp, duy trì tuần hoàn. Sau mổ, người bệnh được hồi sức tích cực (ICU), có những thời điểm tưởng chừng khó có thể vượt qua.
Sau một tháng điều trị, tình trạng nhiễm trùng được kiểm soát, sức khỏe cụ ông dần hồi phục. Cụ xuất viện, tuy nhiên do đặt mô hình khớp tạm thời nên ông có thể ngồi và xoay trở tại chỗ nhưng không đủ vững chắc để chịu lực đứng lên. Sau hai tháng theo dõi ngoại trú, sức khỏe thể chất và tinh thần cải thiện, cụ Tùng được phẫu thuật lần nữa để phục hồi khả năng đi lại.
Ở ca phẫu thuật thứ ba, bác sĩ tháo bỏ mô hình khớp tạm thời và thay khớp háng bán phần. Thách thức của ca mổ lần này là tình trạng loãng xương nặng của người bệnh. Thao tác tháo, lắp trong quá trình mổ đều có nguy cơ cao làm gãy xương bệnh nhân, xương cũng không đủ vững chắc để khớp nhân tạo bám vào.
Cụ Tùng được thay khớp háng nhân tạo đặc biệt có chuôi dài kèm xi măng để cắm sâu và dính chặt vào ống tủy xương đùi để cố định vững chắc, có thể vận động ổn định sau mổ. Kết quả sinh thiết lạnh và cấy cho thấy không còn vi khuẩn gây nhiễm trùng, cụ xuất viện sau 5 ngày phẫu thuật.
Tái khám sau một tháng, người bệnh phục hồi tốt. Cụ được hướng dẫn liệu trình tập phục hồi chức năng cá thể hóa, bác sĩ tiên lượng sau một tháng nữa có thể tự đi lại.
Cụ ông phơi nắng sau một gần tháng nằm hồi sức cấp cứu. Ảnh: Nhân vật cung cấp
Tổn thương khớp háng có thể xảy ra do nhiều nguyên nhân như thoái hóa, chấn thương, mắc các bệnh lý (viêm khớp, viêm cột sống dính khớp...). Nếu được phát hiện sớm với các dấu hiệu như đau nhức hoặc hạn chế vận động khớp háng, người bệnh có thể được điều trị bảo tồn bằng thuốc và vật lý trị liệu. Tuy nhiên, khi bệnh tiến triển nặng, phẫu thuật thay khớp háng thường được chỉ định.
Bác sĩ Khoa khuyến cáo người lớn tuổi, hệ miễn dịch suy giảm, mắc nhiều bệnh nền hoặc dùng thuốc kháng viêm kéo dài, hút thuốc lá, uống rượu bia... có nguy cơ cao nhiễm trùng sau mổ. Người bệnh và gia đình cần tuân thủ nghiêm ngặt chỉ định của bác sĩ trong chăm sóc vết mổ và dùng thuốc, đi khám ngay nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường như vết mổ sưng đỏ, chảy dịch, có mùi hôi hoặc sốt cao, ớn lạnh, mệt mỏi toàn thân...
Phi Hồng
* Tên người bệnh đã được thay đổi
Độc giả gửi câu hỏi về bệnh cơ xương khớp tại đây để bác sĩ giải đáp