Thạc sĩ, bác sĩ Ngô Quỳnh Trang - Khoa Dinh dưỡng lâm sàng, Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) cho biết thói quen trong gian bếp ảnh hưởng trực tiếp tới sức khoẻ của mỗi người. Đặc biệt, người Việt thường có sở thích ăn đậm vị, vô tình dẫn tới tình trạng thừa muối gây ra hàng loạt bệnh lý.
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), người trưởng thành nên tiêu thụ dưới 5g muối mỗi ngày, tương đương dưới 2.000mg natri.
Trong khi đó, khảo sát STEPS 2021 do WHO và Bộ Y tế phối hợp thực hiện cho thấy người Việt Nam 18-69 tuổi tiêu thụ trung bình khoảng 8,1g muối mỗi ngày, cao hơn khoảng 60% so với khuyến nghị.
Bác sĩ Trang cho rằng natri là khoáng chất cần thiết cho cơ thể, tham gia điều hòa dịch, dẫn truyền thần kinh và nhiều chức năng sinh lý.
Lượng natri dư thừa có thể khiến cơ thể giữ nước, làm tăng thể tích tuần hoàn, huyết áp và âm thầm gây đột quỵ, nhồi máu cơ tim và suy tim. Thận cũng phải làm việc nhiều hơn để xử lý lượng natri dư thừa. Với người mắc bệnh thận mạn, chế độ ăn nhiều muối có thể khiến việc kiểm soát huyết áp khó khăn hơn.
Dưới đây là 3 thói quen ăn uống nguy hiểm:
1. Nêm đậm ngay từ khi nấu
Nhiều người có thói quen nêm nếm khá đậm để món ăn vừa miệng ngay khi còn trên bếp. Các món kho, rim, xào thường sử dụng đồng thời nhiều loại gia vị như muối, nước mắm, bột canh hoặc hạt nêm.
Nếu bạn duy trì cách chế biến này trong thời gian dài, vị giác cũng dần quen với vị mặn, khiến người ăn có xu hướng tiếp tục tăng lượng gia vị để cảm thấy món ăn đủ đậm đà.
Thay vì nêm nhiều ngay từ đầu, người nấu có thể giảm dần lượng gia vị để vị giác thích nghi. Hành, tỏi, gừng, tiêu, ớt, chanh, giấm và các loại rau thơm cũng có thể được sử dụng để tăng hương vị món ăn.
2. Chấm “quá tay”
Một số người có thói quen rưới nước mắm, nước tương hoặc nước kho trực tiếp lên cơm và thức ăn thay vì chấm một lượng nhỏ. Cách ăn này khiến lượng gia vị mặn đưa vào cơ thể khó kiểm soát.
Với các món chấm, bác sĩ Trang cho rằng mọi người nên pha loãng nước chấm bằng nước lọc, chanh hoặc giấm phù hợp với món ăn. Khi ăn, bạn chỉ nên chấm một lượng vừa đủ.
3. Ăn thường xuyên thực phẩm chế biến sẵn
Mì ăn liền, xúc xích, giò chả, thịt chế biến sẵn, đồ hộp, snack, dưa cà muối và nhiều loại nước sốt thường chứa lượng natri khá cao.
Do đó, ngay cả khi gia đình không có thói quen đặt lọ muối trên bàn ăn, khẩu phần hằng ngày vẫn có thể chứa nhiều natri từ các loại thực phẩm này.
Khi mua thực phẩm đóng gói, người tiêu dùng nên tập thói quen đọc nhãn dinh dưỡng, đặc biệt chú ý mục “Natri” hoặc “Sodium”.
Theo hướng dẫn ghi nhãn dinh dưỡng, thực phẩm có từ 20% giá trị dinh dưỡng hằng ngày (DV) mỗi khẩu phần trở lên, tương đương khoảng 460mg natri, được xem là có hàm lượng natri cao. Ngược lại, mức từ 5% DV trở xuống, tương đương khoảng 115mg natri mỗi khẩu phần, được xem là thấp.
Từ những thói quen trên, bác sĩ Trang khuyến cáo mỗi người nên bắt đầu bằng việc bớt gia vị khi nấu, chấm nhẹ tay và hạn chế thực phẩm chế biến sẵn. Mỗi gia đình dần thay đổi thói quen ăn nhạt hơn bằng đồ luộc và đọc nhãn thực phẩm chế biến sẵn.