Đường huyết thường thay đổi trong ngày, nhất là sau bữa ăn. Ở người khỏe mạnh, hormone insulin giúp đưa glucose từ máu vào tế bào, giữ đường huyết trong giới hạn phù hợp. Tuy nhiên, một số thói quen sinh hoạt có thể ảnh hưởng đến quá trình này, khiến đường huyết tăng cao hơn hoặc khó ổn định, đặc biệt ở người tiền tiểu đường và tiểu đường.
Uống cà phê buổi sáng không phù hợp
Cà phê là thức uống quen thuộc giúp nhiều người tỉnh táo vào buổi sáng. Tuy nhiên, caffeine trong cà phê có thể tạm thời làm giảm độ nhạy insulin ở một số người, khiến tế bào đáp ứng kém hơn với hormone này. Khi đó, glucose khó được đưa từ máu vào tế bào, có thể gây tăng đường huyết.
Mức độ ảnh hưởng của caffeine đến đường huyết khác nhau tùy từng người. Bên cạnh caffeine, những thành phần thêm vào cà phê như đường, siro, sữa đặc hoặc kem pha cà phê có đường cũng có thể làm tăng lượng carbohydrate hấp thu, khiến đường huyết tăng nhanh hơn.
Những người bị đường huyết tăng sau khi uống cà phê có thể thử dùng cùng bữa sáng thay vì uống khi bụng đói, hạn chế các thành phần tạo ngọt. Người mắc bệnh tiểu đường có thể theo dõi đường huyết để nhận biết phản ứng của cơ thể và điều chỉnh thói quen phù hợp.
Caffeine trong cà phê có thể làm tăng đường huyết ở một số người. Ảnh minh họa: Bảo Bảo
Thường xuyên ngủ không đủ giấc
Giấc ngủ không chỉ giúp cơ thể phục hồi mà còn ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa glucose. Khi ngủ thiếu hoặc giấc ngủ thường xuyên bị gián đoạn, độ nhạy insulin có thể giảm, khiến cơ thể khó duy trì đường huyết ổn định.
Ngủ ít, thường dưới 6 giờ mỗi đêm hoặc thường xuyên đi ngủ muộn có liên quan đến giảm độ nhạy insulin và tăng đề kháng insulin. Khi tế bào đáp ứng kém với insulin, glucose khó đi vào tế bào hơn, từ đó có thể tích tụ trong máu.
Thiếu ngủ còn có thể ảnh hưởng gián tiếp đến đường huyết thông qua thói quen sinh hoạt. Người ngủ không đủ thường mệt mỏi, ít vận động hơn, đồng thời dễ lựa chọn thực phẩm nhiều năng lượng hoặc đường để duy trì sự tỉnh táo.
Để hỗ trợ kiểm soát đường huyết, người trưởng thành nên duy trì giờ ngủ và thức dậy tương đối cố định, mục tiêu là ngủ đủ 7-9 giờ mỗi đêm. Hạn chế caffeine vào cuối ngày, tránh sử dụng thiết bị điện tử sát giờ ngủ và giữ phòng ngủ yên tĩnh cũng góp phần cải thiện chất lượng giấc ngủ.
Ngồi lâu, nhất là sau bữa ăn
Ngồi làm việc liên tục, xem điện thoại hoặc nằm nghỉ ngay sau khi ăn là những thói quen khiến cơ thể ít vận động. Điều này có thể ảnh hưởng đến khả năng sử dụng glucose của cơ bắp, nhất là trong khoảng thời gian đường huyết tăng sau bữa ăn.
Khi cơ bắp hoạt động, chúng sử dụng glucose để tạo năng lượng. Ngược lại, ngồi liên tục trong thời gian dài khiến cơ bắp ít hoạt động, giảm cơ hội tiêu thụ glucose. Thói quen này có thể bất lợi cho việc kiểm soát đường huyết, đặc biệt ở người vốn ít vận động hoặc có tình trạng đề kháng insulin.
Vận động nhẹ sau ăn có thể giúp cơ thể sử dụng một phần glucose trong máu, góp phần hạn chế mức tăng đường huyết sau bữa ăn. Bạn không nhất thiết phải tập luyện cường độ cao sau ăn. Đi bộ nhẹ khoảng 10-15 phút có thể mang lại lợi ích. Người làm việc văn phòng nên đứng dậy vận động sau mỗi 30 phút ngồi, chẳng hạn đi lại quanh phòng, bước tại chỗ hoặc thực hiện vài động tác đơn giản.
Bảo Bảo (Tổng hợp)