Số liệu GLOBOCAN 2024 do Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) công bố tháng 7/2026, ghi nhận ung thư vú đứng đầu về số ca mắc mới ở nữ giới tại Việt Nam, trước ung thư phổi và đại trực tràng. Ung thứ vú chiếm hơn 28% tổng số ca bệnh ung thư ở nữ giới Việt Nam, tức cứ ba phụ nữ được chẩn đoán thì có một người mắc bệnh này.
TS.BS Phan Thị Hồng Đức, Trưởng khoa Nội tổng hợp, Bệnh viện Ung bướu TP HCM, cho biết nhiều người cho rằng chỉ cần đi khám khi sờ thấy khối u ở vú hoặc xuất hiện dấu hiệu bất thường. Tuy nhiên, ung thư vú giai đoạn sớm có thể chưa gây triệu chứng rõ ràng.
Tầm soát giúp phát hiện những bất thường trước khi người bệnh nhận thấy biểu hiện trên lâm sàng. Phát hiện bệnh sớm có thể tăng cơ hội điều trị hiệu quả, giảm mức độ can thiệp trong một số trường hợp và góp phần giảm nguy cơ tử vong. Tuy nhiên, hiệu quả còn phụ thuộc vào đặc điểm khối u, giai đoạn bệnh và phương pháp điều trị.
Các thống kê ghi nhận tỷ lệ sống sau 5 năm ở bệnh nhân ung thư vú giai đoạn rất sớm đạt tới 98%, trong khi ở giai đoạn muộn chỉ còn hơn 10%. Nếu được chẩn đoán sớm, khả năng chữa khỏi có thể lên tới 90-95%.
Không phải tất cả phụ nữ đều cần tầm soát bằng cùng một phương pháp hoặc bắt đầu ở cùng độ tuổi. Bác sĩ sẽ cân nhắc tuổi, tiền sử sức khỏe, tiền sử gia đình và các yếu tố nguy cơ để tư vấn cách theo dõi phù hợp.
Theo bác sĩ Đức, nhóm có nguy cơ cao cần được đánh giá và tư vấn riêng về kế hoạch tầm soát. Những yếu tố đáng lưu ý gồm có mẹ, chị em gái hoặc con gái từng mắc ung thư vú; gia đình có người mắc ung thư buồng trứng; mang đột biến gene làm tăng nguy cơ ung thư như BRCA1 hoặc BRCA2; từng xạ trị vùng ngực khi còn trẻ.
Những trường hợp này có thể cần bắt đầu tầm soát sớm hơn so với nhóm nguy cơ trung bình, đôi khi từ khoảng 30 tuổi hoặc sớm hơn tùy tiền sử cá nhân và gia đình. Bác sĩ cũng có thể chỉ định chụp cộng hưởng từ (MRI) vú kết hợp với các phương pháp khác, tùy mức độ nguy cơ.
Với phụ nữ chưa có triệu chứng và không thuộc nhóm nguy cơ cao, thời điểm bắt đầu, khoảng cách giữa các lần tầm soát và phương pháp thực hiện cần căn cứ vào khuyến cáo chuyên môn phù hợp. Không nên tự áp dụng lịch tầm soát của người có nguy cơ cao cho tất cả phụ nữ.
Bên cạnh tầm soát định kỳ, phụ nữ cần chú ý những thay đổi bất thường như xuất hiện khối mới ở vú hoặc nách, núm vú tụt vào trong, da vú biến đổi, tiết dịch núm vú bất thường hoặc thay đổi hình dạng vú. Khi có những dấu hiệu này, cần đi khám để được đánh giá, không chờ đến lịch tầm soát tiếp theo.
Bác sĩ khám bệnh tại Bệnh viện Ung Bướu TP HCM cơ sở 2, TP Thủ Đức. Ảnh: Quỳnh Trần
Ngày Vì sức khỏe người bệnh năm 2026, Bệnh viện Ung Bướu TP HCM phối hợp các đơn vị tổ chức chương trình tầm soát ung thư vú miễn phí cho 600 phụ nữ từ 25 tuổi trở lên, chia thành hai đợt, mỗi đợt 300 người. Đợt đầu diễn ra ngày 31/10, gồm tư vấn với bác sĩ chuyên khoa và khám tầm soát miễn phí. Đợt hai tổ chức ngày 8/11, với hoạt động khám tầm soát miễn phí. Cả hai đợt diễn ra từ 7h30 đến 11h30 tại bệnh viện cơ sở 2, số 12 đường 400, phường Tăng Nhơn Phú, TP HCM.
Phụ nữ có nhu cầu tham gia có thể đăng ký qua tổng đài 1900 633 465 hoặc quét mã QR trên poster chương trình. Chương trình hướng đến nâng cao nhận thức về phát hiện sớm ung thư vú và tạo điều kiện để phụ nữ tiếp cận dịch vụ khám, tư vấn chuyên khoa.
Lê Phương