Các khách mời tham gia chia sẻ tại tọa đàm - Ảnh: KIM HƯƠNG
Đây là vấn đề được các diễn giả đặt ra tại tọa đàm "Kể chuyện di sản: Từ ngôn ngữ truyền thống đến ngôn ngữ hiện đại", diễn ra ngày 30-9 tại Trường đại học Công nghệ kỹ thuật TP.HCM.
Kể chuyện phải chạm được vào cảm xúc
Chia sẻ tại tọa đàm, nhà văn, nhà báo Nguyễn Thị Ngọc Hải - thành viên hội đồng cố vấn của Heritage Ho Chi Minh City - cho rằng muốn một câu chuyện về di sản trở nên hấp dẫn, người trẻ trước hết phải tìm được giá trị nằm phía sau câu chuyện.
Bà dẫn câu chuyện về việc từng phỏng vấn nhà báo, nhà tình báo Phạm Xuân Ẩn như một ví dụ. Điều đáng kể là làm sao đưa nhân vật phỏng vấn trở thành một phần ký ức của dân tộc, một tài sản tinh thần được truyền lại cho thế hệ sau.
Theo bà, thay vì kể trực tiếp, người làm nội dung cần đưa người đọc, người xem vào câu chuyện và bối cảnh để họ tự cảm nhận giá trị của nhân vật. Đó cũng là cách tiếp cận theo công thức "Show don't tell" - thay vì dùng những từ ngữ tốt đẹp, dễ dãi về nhân vật thì nên hãy kể những chi tiết đủ để người xem tự nhận ra điều đó.
Từ góc nhìn truyền thông thương hiệu, ông Lê Phát - Trưởng Phòng Truyền thông và Thương hiệu ví điện tử ShopeePay - cho rằng tiêu chí đánh giá một nhà sáng tạo nội dung cũng đang thay đổi.
Khoảng 5 năm trước, khi nhắc đến nhà sáng tạo nội dung, nhiều người thường quan tâm đến số lượt thích, lượt chia sẻ hay lượng người theo dõi. Nhưng hiện nay thương hiệu quan tâm nhiều hơn đến việc nội dung đó có thực sự có giá trị và phù hợp với tầm nhìn của thương hiệu hay không.
Ông dẫn ví dụ từ hình ảnh tô phở - một món ăn quen thuộc của người Việt. Trong một lần trò chuyện với một nhà sáng tạo nội dung, ông được nghe kể về ký ức: "Ngày nhỏ, ba mua tô phở kèm theo một cái chén nhỏ để sớt ra cho em ăn. AI không thể có câu chuyện đó".
Ông Phát nói chính những ký ức cá nhân như vậy mới tạo nên điểm chạm mà công nghệ khó thay thế.
Sinh viên tham gia đặt câu hỏi tại tọa đàm - Ảnh: ĐẶNG LINH
Đừng để AI làm mất đi trải nghiệm
Ông Lâm Huỳnh - quản lý cấp cao phụ trách tăng trưởng và phát triển đối tác tại Zalo Video - cho rằng người làm nội dung không nhất thiết phải đặt mục tiêu ngay từ đầu là hàng triệu lượt xem.
"Chỉ cần một người xem muốn xem tập tiếp theo, không cần triệu view, đó đã là một giá trị. Với di sản văn hóa, điều quan trọng là tạo được sự tiếp nối. Người trẻ có thể chọn những cách tiếp cận mới để lan tỏa câu chuyện.
Công nghệ có thể giúp đưa thông điệp đến gần người xem hơn, nhưng người sáng tạo vẫn phải hiểu rõ giá trị mình đang kể", ông nhấn mạnh.
Ông Lâm Huỳnh lưu ý người làm nội dung không thể sáng tạo một cách tùy tiện khi đề cập đến lịch sử, văn hóa hay chính trị. Các bạn trẻ cần phân biệt đâu là những yếu tố có thể chuyển đổi trong cách thể hiện và đâu là giới hạn không thể thay đổi.
Nếu thiếu kiến thức về một giá trị lịch sử có thể khiến nội dung trở nên hời hợt, hoặc làm sai lệch tính nguyên bản của di sản.
Trả lời câu hỏi được sinh viên đặt ra về việc nên tìm hiểu từ trải nghiệm thực tế hay thông qua AI, Travel Blogger Bỏng Ngô Mario nhấn mạnh yếu tố trải nghiệm thực tế khi sản xuất nội dung về văn hóa.
Ông cho rằng trước khi đến một địa điểm, người làm nội dung cần tìm hiểu thông tin, sau đó tiếp tục kiểm chứng với ban quản lý, người dân địa phương để phân biệt đâu là thông tin lịch sử, đâu là truyền thuyết.
"Ưu tiên đầu tiên là sự xác thực, AI có thể hỗ trợ nhiều khâu trong quá trình sáng tạo, thậm chí giúp người làm nội dung thực hiện những sản phẩm trước đây cần cả một ê kíp. Tuy nhiên công nghệ không thể thay thế việc trực tiếp đến một vùng đất, quan sát không gian, gặp người dân và cảm nhận câu chuyện tại nơi nó hình thành", ông đúc kết.
Thời livestream: Ông Địa, Thần Tài bị ra rìaLivestream giờ len vào đủ chuyện đời thường, từ bán hàng, giải trí đến chia sẻ sinh hoạt cá nhân. Chỉ cần một chiếc smartphone và đường truyền ổn định, ai cũng có thể lên sóng. Vì thế điều đáng sợ nhất không phải hết chuyện để nói, mà là… hết sóng