Theo dự thảo Đề án do Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội chủ trì xây dựng, phối hợp Ủy ban nhân dân tỉnh Phú Thọ, phạm vi điều chỉnh địa giới hành chính gồm 4.006,38 ha, trong đó có 2.529,38 ha thuộc Vườn quốc gia Ba Vì và 1.477 ha vùng đệm. Diện tích này hiện thuộc địa giới các xã Thịnh Minh, Lương Sơn và phường Kỳ Sơn của tỉnh Phú Thọ. Phương án được nghiên cứu trên cơ sở chủ trương chuyển giao Vườn quốc gia Ba Vì về Thành phố Hà Nội quản lý, theo Nghị quyết số 115/NQ-CP ngày 29/4/2026 của Chính phủ và Quyết định số 1040/QĐ-TTg ngày 11/6/2026 của Thủ tướng Chính phủ.
Dù Vườn quốc gia Ba Vì đã được chuyển giao cho Hà Nội quản lý, nhưng một phần diện tích rừng đặc dụng vẫn nằm ngoài địa giới hành chính Thủ đô. Điều này khiến công tác quản lý đất đai, dân cư, đầu tư, hạ tầng và các hoạt động kinh tế-xã hội liên quan cần sự phối hợp giữa hai địa phương. Việc điều chỉnh địa giới được kỳ vọng tạo cơ sở để thống nhất quản lý nhà nước theo lãnh thổ đối với toàn bộ khu rừng đặc dụng, giảm đầu mối phối hợp liên tỉnh, rút ngắn thời gian xử lý công việc và xác định rõ hơn trách nhiệm của các cơ quan quản lý.
Phương án đồng thời được đặt trong định hướng phát triển không gian Thủ đô. Theo Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm được phê duyệt tại Quyết định số 2512/QĐ-UBND ngày 13/5/2026, Hà Nội tổ chức không gian phát triển theo 9 cực tăng trưởng, 9 trung tâm lớn và 9 trục động lực. Khu vực Ba Vì-Yên Xuân có quan hệ với các trung tâm Sơn Tây, Hòa Lạc, Xuân Mai và các trục Đại lộ Thăng Long-Ba Vì, Quốc lộ 6. Đây là khu vực cửa ngõ phía tây-tây Bắc Thủ đô, gắn với không gian sinh thái núi Ba Vì và tiếp giáp các khu vực định hướng phát triển đô thị văn hóa, lịch sử, du lịch nghỉ dưỡng và đô thị khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo.
Trong bối cảnh đô thị hóa nhanh, việc xác lập ranh giới quản lý thống nhất giữa không gian bảo tồn và không gian phát triển có ý nghĩa quan trọng, góp phần đồng bộ quy hoạch, kết nối hạ tầng và hạn chế tác động bất lợi tới rừng, cảnh quan, đa dạng sinh học. Khi toàn bộ Vườn quốc gia Ba Vì nằm trong địa giới Hà Nội, thành phố có điều kiện tổ chức thống nhất công tác quy hoạch, bảo vệ hệ sinh thái và xem xét phát triển du lịch sinh thái, văn hóa, tâm linh theo quy hoạch, quy định pháp luật.
Phương án điều chỉnh địa giới sẽ được xem xét theo đúng trình tự, thủ tục và thẩm quyền quy định. Việc chuyển giao hơn 4.000 ha địa giới hành chính góp phần nâng cao hiệu lực quản lý, bảo vệ bền vững Vườn quốc gia Ba Vì và tạo điều kiện kết nối không gian phát triển phía tây Thủ đô hài hòa với yêu cầu bảo tồn thiên nhiên.
VIỆT ANH