Học sinh ở TP.HCM trao đổi sau giờ thi - Ảnh: DUYÊN PHAN
Mới đây, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư số 85 quy định về hoạt động giáo dục tăng cường và hoạt động giáo dục theo nhu cầu học sinh tại các cơ sở giáo dục phổ thông.
Thông tư có hiệu lực từ ngày 15-11-2026, quy định hoạt động giáo dục tăng cường nhằm bảo đảm mọi học sinh được tiếp cận nội dung giáo dục trong thời gian học 2 buổi/ngày hoặc theo lộ trình triển khai dạy học 2 buổi/ngày tại các cơ sở chưa đủ điều kiện.
Đáng chú ý, hoạt động này không được thu tiền của người học. Các trường phải bảo đảm bình đẳng về cơ hội tiếp cận, lựa chọn và tham gia; không dạy trước, dạy lại nội dung chương trình các môn học, không ôn tập, luyện thi hoặc tổ chức như hoạt động dạy thêm, học thêm.
Quy định mới được kỳ vọng góp phần hạn chế các khoản thu không phù hợp. Tuy nhiên, việc phân biệt hoạt động giáo dục tăng cường với hoạt động giáo dục theo nhu cầu học sinh vẫn khiến phụ huynh và nhà trường băn khoăn.
Phụ huynh người mừng, người thắc mắc
Ngày 13-10, trao đổi với Tuổi Trẻ, chị Lê Thị Hân, có con học tiểu học tại phường Xuân Hòa, TP.HCM, cho biết chị vui mừng khi biết thông tin về Thông tư 85.
"Nhà nước miễn học phí nhưng các khoản thu trong trường gộp lại cũng đôi ba triệu. Áp lực nuôi con ăn học ở thành phố không chỉ tôi mà nhiều gia đình khác cũng thế, áp lực rất lớn. Các hoạt động tăng cường, học tăng thêm mà không thuộc chương trình trong sách giáo khoa… nếu không thu tiền, đỡ gánh nặng cho phụ huynh rất nhiều", chị Hân nói.
Trong khi đó, nhiều phụ huynh TP.HCM băn khoăn các nội dung như STEM, tiếng Anh toán, khoa học, tiếng Anh qua phần mềm… mà con đang học thuộc hoạt động giáo dục tăng cường hay hoạt động giáo dục theo nhu cầu.
"Con tôi học trường tiểu học có các môn tăng cường, liên kết. Giáo viên ở trường dạy cũng có, giáo viên ở bên trung tâm vào dạy cũng có. Hiện tại trường chưa thu tiền nhưng có thông báo mức thu. Bản thân phụ huynh cũng muốn biết cuối cùng các môn học này có mất phí", anh Lê Xuân Thu, ở phường Thủ Đức, cho hay.
Thông tư số 85 nêu rõ cơ chế tài chính đối với hoạt động giáo dục tăng cường "không thu tiền của người học". Theo ghi nhận của Tuổi Trẻ, phụ huynh TP.HCM còn thắc mắc nếu không thu tiền như quy định mới của Bộ Giáo dục và Đào tạo, sắp tới học sinh có được học miễn phí các hoạt động này không?
Môn nào tăng cường miễn phí, môn nào được thu tiền?
Dưới góc độ quản lý, một hiệu trưởng tiểu học ở phường trung tâm TP.HCM cho rằng hoạt động giáo dục tăng cường có thể là tăng thời lượng học tập, chẳng hạn phụ đạo thêm cho học sinh chuẩn bị thi tuyển sinh lớp 10 mà không thu phí.
"Tăng cường là hoạt động của giáo viên có thể làm được. Như trường có câu lạc bộ Bạn yêu sách, Toán - STEM, câu lạc bộ khoa học tự nhiên… Còn các môn tin học quốc tế, kỹ năng sống… muốn đưa vào trường phải có giáo án, trả tiền tài khoản. Hoặc muốn học tin mà phòng máy của trường thiếu máy, cơ sở vật chất có hạn thì mất phí thuê máy.
"Chưa kể nhân sự chưa đáp ứng, phải liên kết với bên ngoài. Hay đầu tư phòng STEM kinh phí không có, liên kết đơn vị để đầu tư… Hơn nữa giáo dục STEM trường sư phạm cũng chưa đào tạo, giáo viên phải có chứng chỉ kỹ năng sống, STEM… nên liên kết bên ngoài", vị hiệu trưởng phân tích.
Hiệu trưởng này cũng cho biết có thực tế là một số trường đưa học sinh vào các lớp liên kết, tăng cường ngay sau khi có danh sách tuyển sinh mà không hỏi ý kiến phụ huynh. Chỉ khi phụ huynh phản ánh, trường mới đưa lại phiếu đăng ký tự nguyện.
"Vì thế, tôi kỳ vọng Bộ Giáo dục và Đào tạo hướng dẫn rõ hơn. Nếu bộ ra chỉ đạo ngừng thì nhà trường sẽ ngừng. Nhưng trường chưa hiểu cụ thể nên kỳ vọng bộ hướng dẫn cụ thể hơn. Trường làm đúng cũng hoang mang.
Hiện nay đã bước vào tháng thứ 2 của năm học 2026-2027 nhưng trường chưa tổ chức họp phụ huynh học sinh đại trà. Chỉ dừng lại ở họp ban đại diện cha mẹ học sinh của trường để phổ biến chung và lắng nghe những đóng góp, chưa triển khai và chưa thu bất cứ khoản nào dù TP.HCM đã có mức thu quy định", vị này nói thêm.
Cô Lê Thanh Lan, giáo viên chủ nhiệm THCS ở phường Tân Bình, cũng băn khoăn về quy định không thu phí đối với hoạt động giáo dục tăng cường và cho biết chưa biết trả lời phụ huynh ra sao.
"Các môn học sinh đang học trong thời khóa biểu xen giữa các hoạt động chính như STEM, kỹ năng số, tin học quốc tế, tiếng Anh bản ngữ… có phải là hoạt động giáo dục tăng cường theo Thông tư 85 hay không, ngay cả giáo viên cũng chưa rõ. Tôi có nói phụ huynh chờ hướng dẫn thêm", cô Lan nói.
Theo cô Lan, TP.HCM đã có chủ trương triển khai chương trình nhà trường, đáp ứng nhu cầu phụ huynh trên tinh thần tự nguyện. Những môn như công nghệ, tin học, ngoại ngữ… phù hợp xu thế hội nhập quốc tế. Vì vậy, nhiều lãnh đạo trường mong Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM, UBND phường, xã sớm hướng dẫn rõ nội dung nào được tiếp tục thực hiện, nội dung nào cần điều chỉnh.
Nội dung hoạt động giáo dục tăng cường là gì?
Theo Thông tư số 85, nội dung hoạt động giáo dục tăng cường là những nội dung cơ bản, nền tảng, cần thiết mà mọi người học đều được tiếp cận, bao gồm một hoặc một số nội dung sau đây:
- Giáo dục toàn diện: đạo đức, nhân cách, lý tưởng, trách nhiệm xã hội, lịch sử, văn hóa, thể chất, thẩm mỹ; giáo dục pháp luật, an toàn giao thông; phòng, chống đuối nước; phòng, chống tai nạn thương tích, ứng phó với thiên tai…
- Khoa học, công nghệ và năng lực số: khoa học, công nghệ, tin học, năng lực số, trí tuệ nhân tạo;
- Thực hành, trải nghiệm: giáo dục STEM, trải nghiệm, thực hành…
- Ngoại ngữ, hướng nghiệp và kỹ năng: củng cố, bổ trợ năng lực ngoại ngữ theo Chương trình giáo dục phổ thông thông qua hoạt động thực hành, giao tiếp, trải nghiệm; giáo dục hướng nghiệp phổ cập; giáo dục tài chính cơ bản; kỹ năng sống và các kỹ năng mềm khác ở mức độ cơ bản, cần thiết chung cho mọi người học.
Bán trú một bên, môn liên kết một bên, sao lại thành 'combo'?Nhiều phụ huynh TP.HCM phản ánh muốn đăng ký bán trú cho con phải đăng ký cả loạt môn liên kết, trong khi đây là hai dịch vụ độc lập.