Hội nghị Thượng đỉnh lãnh đạo nữ ASEAN lần thứ 4 diễn ra từ ngày 29/9 đến 1/10 tại Manila, Philippines, với chủ đề “Năm lãnh đạo nữ vì sự thịnh vượng bao trùm trong khu vực ASEAN”. Đoàn đại biểu Việt Nam do Thứ trưởng Nội vụ Nguyễn Thị Hà làm Trưởng đoàn tham dự Hội nghị.
Hơn 200 đại biểu là Bộ trưởng, người đứng đầu cơ quan phụ trách phụ nữ và bình đẳng giới các nước ASEAN, lãnh đạo Ban Thư ký ASEAN, các cơ quan chuyên ngành, nữ lãnh đạo khu vực tư nhân, tổ chức xã hội và các diễn giả tham dự Hội nghị.
Tại phiên trao đổi cấp cao về “Thực trạng lãnh đạo nữ khu vực ASEAN và vai trò của họ đối với thịnh vượng bao trùm”, Thứ trưởng Nội vụ Nguyễn Thị Hà bày tỏ sự ủng hộ và nhất trí cao đối với sáng kiến đăng cai tổ chức Hội nghị của nước chủ nhà Philippines trong năm Chủ tịch ASEAN.
Việt Nam là quốc gia khởi xướng Hội nghị Thượng đỉnh lãnh đạo nữ ASEAN đầu tiên vào năm 2020. Từ sáng kiến này, Hội nghị tiếp tục được các nước Chủ tịch ASEAN kế thừa và tổ chức, trở thành diễn đàn cấp cao trao đổi về vai trò lãnh đạo của phụ nữ trong khu vực.
Trong khuôn khổ Hội nghị này, Thứ trưởng Nguyễn Thị Hà đã chia sẻ kết quả, kinh nghiệm của Việt Nam nhằm thúc đẩy sự tham gia của phụ nữ vào các vị trí lãnh đạo và ra quyết định trong cả khu vực công và khu vực tư nhân, đồng thời đề xuất các định hướng hợp tác khu vực nhằm hiện thực hóa Tầm nhìn cộng đồng ASEAN 2045.
Theo các số liệu được đại diện của Việt Nam chia sẻ, những năm qua Việt Nam đã thu hẹp 70,7% khoảng cách giới, cao hơn mức trung bình của khu vực Đông Á và Thái Bình Dương là 70,3% và mức trung bình toàn cầu 69,2%.
Trong lĩnh vực tham gia và cơ hội kinh tế, Việt Nam đạt mức thu hẹp khoảng cách giới 75,2%, thuộc nhóm 50 nền kinh tế đứng đầu thế giới.
Trong khu vực công, nhiệm kỳ 2026-2031 ghi nhận những dấu mốc đáng chú ý về sự tham gia của phụ nữ ở các vị trí lãnh đạo cấp cao. Việt Nam có 4 lãnh đạo nữ chủ chốt cấp cao gồm 1 Phó Chủ tịch nước, 2 Phó Chủ tịch Quốc hội và 1 Phó Thủ tướng. Có 2/17 Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ là nữ, chiếm 11,8%; hơn 82% địa phương cấp tỉnh có lãnh đạo chủ chốt là nữ.
Ở khu vực tư nhân, 38,6% vị trí quản lý cấp cao tại doanh nghiệp quy mô vừa do nữ đảm nhiệm. Tỷ lệ nữ Giám đốc điều hành (CEO) đạt 39,1%, cao hơn mức trung bình 24,2% của ASEAN.
Những kết quả trên cho thấy việc hoàn thiện thể chế, chính sách và mở rộng cơ hội phát triển đang tạo điều kiện để phụ nữ tham gia nhiều hơn vào các vị trí lãnh đạo, ra quyết định. Sự tham gia này cũng góp phần tăng tính đại diện, đa dạng góc nhìn trong hoạch định chính sách, nâng cao khả năng thích ứng và tạo động lực cho tăng trưởng bền vững của doanh nghiệp và nền kinh tế.
Bên cạnh những kết quả đạt được, Việt Nam cũng chia sẻ những thách thức tồn tại trong thúc đẩy bình đẳng giới và nâng cao quyền năng của phụ nữ. Đó là sự thiếu hụt công cụ đo lường, giám sát về bình đẳng giới; định kiến giới ảnh hưởng đến cơ hội và vai trò của phụ nữ trong quá trình ra quyết định; những hạn chế trong tiếp cận nguồn lực và cơ hội phát triển. Phụ nữ vẫn phải cân bằng giữa phát triển sự nghiệp và trách nhiệm gia đình.
Từ thực tế này, Việt Nam xác định tiếp tục hoàn thiện chính sách, nâng cao hiệu quả thực thi bình đẳng giới, tăng cường các cơ chế và chỉ số giám sát, đo lường. Cùng với đó là thúc đẩy thay đổi nhận thức, xóa bỏ định kiến giới, xây dựng thế hệ lãnh đạo nữ trẻ có bản lĩnh, tri thức, năng lực số và khả năng hội nhập.
Việt Nam cũng nhấn mạnh việc mở rộng khả năng tiếp cận kiến thức, kỹ năng, công nghệ, cơ hội nghề nghiệp và các hệ sinh thái hỗ trợ phụ nữ, nhất là phụ nữ nông thôn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi và các nhóm dễ bị tổn thương.
Trong bối cảnh chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi xanh đang tạo ra những thay đổi sâu rộng về việc làm, kỹ năng và phương thức sản xuất, Việt Nam khẳng định cam kết tăng cường vai trò lãnh đạo của phụ nữ, bảo đảm phụ nữ được tham gia thực chất, đầy đủ và thụ hưởng thành quả của quá trình chuyển đổi.
Hướng tới Tầm nhìn cộng đồng ASEAN 2045, Việt Nam đề xuất tăng cường hợp tác trong ba lĩnh vực. Trước hết là củng cố cơ sở dữ liệu và các chỉ số tham chiếu chung để theo dõi tiến độ, chia sẻ kinh nghiệm về bình đẳng giới. Tiếp đó là đẩy mạnh kết nối mạng lưới, đào tạo và cố vấn cho nữ lãnh đạo trẻ, nữ doanh nhân và phụ nữ hoạt động trong khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo.
Việt Nam cũng sẵn sàng hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm để chuyển hóa các cam kết thành hành động thiết thực, hướng tới một cộng đồng ASEAN tự cường, bao trùm và thịnh vượng.
Trong thời gian Hội nghị, Thứ trưởng Nguyễn Thị Hà có các cuộc tiếp xúc, trao đổi về công tác bình đẳng giới và sự tiến bộ của phụ nữ với Bộ trưởng, Trưởng đoàn các nước Philippines, Lào, Singapore, Thái Lan; đại diện Cơ quan Liên hợp quốc về bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ (UN Women).
Vào chiều 1/10, Hội nghị thông qua “Tuyên bố chung cấp Bộ trưởng ASEAN về sự lãnh đạo của phụ nữ vì thịnh vượng bao trùm”, khẳng định cam kết thúc đẩy vai trò của phụ nữ trong lãnh đạo, ra quyết định và tiến trình phát triển của cộng đồng ASEAN.
HOÀI THU