Thủ tướng nêu yêu cầu về hậu kiểm an toàn thực phẩm

Đây là vấn đề được Thủ tướng Lê Minh Hưng đặt ra tại phiên thảo luận tổ chiều 24/10, khi cho ý kiến về dự án Luật An toàn thực phẩm sửa đổi.

Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh mục tiêu sửa luật là nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý và bảo đảm an toàn thực phẩm, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.

Những sửa đổi quan trọng của dự thảo luật này, theo Thủ tướng, là việc Chính phủ đã đề xuất nhiều cơ chế chính sách mới, như quản lý theo nguy cơ, theo chuỗi, chuyển đổi số và đặc biệt, giao một đầu mối quản lý thống nhất về an toàn thực phẩm.

Theo người đứng đầu, cấp có thẩm quyền đã có quyết định giao Bộ Y tế là cơ quan quản lý Nhà nước chịu trách nhiệm về vệ sinh an toàn thực phẩm. Trách nhiệm này ở địa phương thuộc về sở y tế và ở dưới cấp xã là Phòng Văn hóa - Xã hội. Đi kèm với đó, Thủ tướng cho biết sẽ phải bổ sung nhân sự có chuyên môn về lĩnh vực vệ sinh an toàn thực phẩm.

Quy định này, theo Thủ tướng, để bảo đảm thống nhất định hướng “một việc chỉ có một cơ quan chủ trì, chịu trách nhiệm".

Lãnh đạo Chính phủ đồng thời khẳng định trong dự thảo luật này sẽ không quy định lại những vấn đề mà các luật khác có liên quan, chỉ quy định những nội dung đặc thù về quản lý và bảo đảm an toàn thực phẩm.

Cùng với đó, Chính phủ cũng sẽ chỉ đạo rà soát quy định cụ thể trong luật những vấn đề lớn thuộc thẩm quyền của Quốc hội, như quyền lợi của doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm đối với cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm và giảm bớt một số nội dung Chính phủ quy định chi tiết.

Về cơ chế hậu kiểm và tần suất kiểm tra, Thủ tướng đặt vấn đề: “Chúng ta hiện nay dựa vào hậu kiểm nhưng doanh nghiệp công bố tiêu chuẩn, vậy kiểm soát sau đó như thế nào?”.

Đồng thời với việc đó là tần suất để lấy mẫu kiểm tra, kiểm định, Thủ tướng lưu ý đây cũng là rất quan trọng. Việc này, theo ông, không chỉ có trách nhiệm của mỗi cơ quan quản lý Nhà nước là Bộ Y tế hay Sở Y tế, mà đòi hỏi sự tham gia của Hội Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, của các doanh nghiệp sản xuất trong ngành lĩnh vực về an toàn thực phẩm.

Đấu tranh mạnh mẽ với những vi phạm về an toàn thực phẩm, theo Thủ tướng Lê Minh Hưng, là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, trong đó, các doanh nghiệp làm ăn chân chính cũng phải đấu tranh rất mạnh mẽ với sản phẩm vi phạm quy chuẩn, vì liên quan đến sức khỏe, quyền lợi của người tiêu dùng.

Ngoài ra, việc tiếp nhận và xử lý phản ánh, Thủ tướng nhấn mạnh phải được đảm bảo nhanh chóng. Trong những trường hợp cấp bách phải đình chỉ, tạm dừng việc sản xuất. Những nội dung này, Thủ tướng đề nghị trong dự thảo luật cần tiếp tục hoàn thiện và cụ thể hóa trong nghị định, văn bản hướng dẫn của Chính phủ.

Trước đó, đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Mai Thoa trong cùng tổ thảo luận cũng đề nghị quy định rõ căn cứ và phạm vi áp dụng các biện pháp niêm phong thực phẩm, tạm dừng bán, tạm dừng quảng cáo.

“Các biện pháp này chỉ nên được áp dụng khi có kết quả kiểm tra, đo nhanh bằng thiết bị kỹ thuật cho thấy thực phẩm chứa chất cấm, tác nhân gây ô nhiễm vượt ngưỡng nguy hiểm hoặc có căn cứ xác định cơ sở liên quan trực tiếp đến vụ việc ngộ độc thực phẩm cấp tính”, bà Thoa nói.

Đại biểu cũng đề nghị bổ sung quy định về trách nhiệm bồi thường theo pháp luật về trách nhiệm bồi thường của Nhà nước khi việc áp dụng biện pháp ngăn chặn trái pháp luật gây thiệt hại.

Trong khi đó, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên nhìn nhận quy định trong dự thảo luật vẫn chưa thực sự bảo đảm “một cơ quan chịu trách nhiệm đến cùng về an toàn thực phẩm”, bởi dự thảo luật vẫn giao nhiều bộ thực hiện nhiệm vụ quản lý chuyên ngành.

Ông Diên đề nghị Chính phủ tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định nhằm phân định rõ thẩm quyền, trách nhiệm giữa Bộ Y tế với tư cách cơ quan đầu mối và các bộ quản lý chuyên ngành, nhất là tại những khâu giao thoa như sản xuất ban đầu, sơ chế, giết mổ, chợ đầu mối, nhập khẩu và lưu thông thực phẩm.

Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh cần bảo đảm mỗi nhiệm vụ có một cơ quan chịu trách nhiệm chính, có cơ chế phối hợp hiệu quả, không chồng chéo, không bỏ trống nhiệm vụ và xác định rõ trách nhiệm đến cùng khi xảy ra vi phạm hay sự cố.

Thống nhất chủ trương chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, nhưng Phó Chủ tịch Quốc hội cho biết một số quy định vẫn có nguy cơ làm phát sinh thêm thủ tục hành chính và chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.