Chỉ thị nêu, ở một số nơi, việc dạy học, kiểm tra, đánh giá và công tác tổ chức thi chưa phản ánh thực chất chất lượng; gian lận, vi phạm quy chế thi và thiếu liêm chính trong học tập, nghiên cứu khoa học vẫn xảy ra. Nguyên nhân chủ yếu là một số cán bộ, giáo viên và người đứng đầu cơ sở giáo dục chưa nhận thức đầy đủ trách nhiệm, ý thức tuân thủ pháp luật chưa nghiêm, bệnh thành tích chưa được khắc phục; cơ chế đánh giá, thi đua, khen thưởng và giám sát còn bất cập.
Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương và cơ sở giáo dục thiết lập cơ chế kiểm soát chéo, lưu vết hoạt động, kiểm tra độc lập ở các khâu có nguy cơ cao; không để tổ chức, cá nhân can thiệp trái quy định vào việc kiểm tra, đánh giá và thi. Các hành vi học thay, thi hộ, đạo văn, sửa điểm, làm lộ đề, sử dụng công nghệ cao để gian lận, bao che hoặc tiếp tay cho vi phạm phải được phát hiện, xử lý nghiêm minh.
Thủ tướng yêu cầu Bộ trưởng GD-ĐT rà soát quy chế thi, hướng dẫn kiểm tra, đánh giá và các quy định liên quan; kịp thời sửa đổi để phòng ngừa phương thức gian lận mới, nhất là việc sử dụng AI và thiết bị công nghệ cao. Bộ cần quy định rõ hành vi bị nghiêm cấm, quy trình kiểm soát, thẩm quyền và trách nhiệm giải trình của các bên liên quan.
Bộ GD-ĐT đồng thời phải đổi mới việc giao chỉ tiêu, đánh giá thi đua, khen thưởng trong các cơ sở giáo dục; không tạo áp lực thành tích, không lấy riêng tỷ lệ người học khá, giỏi, tỷ lệ tốt nghiệp hoặc kết quả thi làm căn cứ xếp loại, khen thưởng.
Thủ tướng nghiêm cấm việc chỉ đạo, gây sức ép hoặc can thiệp trái quy định nhằm nâng điểm, nâng tỷ lệ tốt nghiệp, làm sai lệch kết quả học tập, kết quả thi hoặc che giấu vi phạm để đạt thành tích.
Bộ trưởng GD-ĐT được yêu cầu chỉ đạo rà soát, hướng dẫn việc sử dụng camera, thiết bị rà soát kim loại và các giải pháp kỹ thuật phù hợp tại những khu vực, khâu có nguy cơ cao, trước hết ở kỳ thi chọn học sinh giỏi cấp quốc gia và kỳ thi tốt nghiệp THPT, hoàn thành trước ngày 31/12/2026. Bộ cũng cần xây dựng lộ trình triển khai kiểm tra, đánh giá và thi trên máy tính khi đủ điều kiện.
Bộ GD-ĐT cần hoàn thiện cơ sở dữ liệu để phân tích, đối sánh kết quả học tập, thi và kiểm tra, kịp thời phát hiện dấu hiệu bất thường, nguy cơ gian lận.
Thủ tướng yêu cầu Chủ tịch UBND các tỉnh, thành chịu trách nhiệm theo quy định về chất lượng, kỷ cương thi cử, kiểm tra, đánh giá trong phạm vi quản lý.
Chủ tịch UBND các tỉnh, thành cần chỉ đạo sở GD-ĐT và các cơ sở giáo dục trên địa bàn tổ chức kiểm tra, đánh giá và thi nghiêm túc, công bằng, không chạy theo thành tích, không can thiệp trái quy định vào kết quả học tập và kết quả thi.
UBND cấp xã và cơ quan chức năng cần nắm tình hình trước, trong và sau các kỳ thi; phát hiện, xử lý hoặc phối hợp xử lý hành vi tổ chức, môi giới gian lận, mua bán, cung cấp thiết bị, phần mềm, dịch vụ phục vụ gian lận. Các địa phương cũng cần rà soát điều kiện thực tế để trang bị camera, thiết bị rà soát kim loại và máy tính theo hướng dẫn của Bộ GD-ĐT.
Chủ tịch UBND các tỉnh, thành cần yêu cầu người đứng đầu cơ sở giáo dục quán triệt, phổ biến đầy đủ các quy định, hành vi bị nghiêm cấm, hậu quả và trách nhiệm pháp lý khi vi phạm tới tất cả cán bộ quản lý giáo dục, nhà giáo, học sinh, sinh viên, phụ huynh.