Nội dung trên được Thủ tướng Lê Minh Hưng đưa ra khi cho ý kiến vào dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực tại phiên thảo luận tổ chiều 20/10.
Thủ tướng Lê Minh Hưng.
Thủ tướng cho biết, mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số với động lực chủ yếu là khoa học - công nghệ và chuyển đổi số sẽ kéo theo nhu cầu sử dụng điện rất lớn.
Đơn cử, Việt Nam sẽ phải đầu tư xây dựng nhiều trung tâm dữ liệu, gồm trung tâm dữ liệu quốc gia, các trung tâm dự phòng và trung tâm dữ liệu của các bộ, ngành, địa phương. Cùng với đó, việc thu hút nhà đầu tư nước ngoài vào lĩnh vực công nghệ cao cũng đặt ra yêu cầu bảo đảm nguồn cung điện.
Theo Thủ tướng, đây cũng là yêu cầu quan trọng đặt ra tại Nghị quyết 70 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, trong đó trước hết phải đáp ứng nhu cầu năng lượng cho phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời phục vụ phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số.
Từ những yêu cầu trên, Thủ tướng khẳng định sửa đổi Luật Điện lực phải tạo cơ sở pháp lý để huy động nguồn lực đầu tư, phát triển đồng bộ các nguồn điện và hệ thống truyền tải, đáp ứng yêu cầu phát triển trong dài hạn.
Thủ tướng cho biết các dự án điện thường đòi hỏi thời gian triển khai dài, chi phí đầu tư lớn. Để thực hiện dự án, doanh nghiệp phải huy động nguồn vốn đáng kể, trong đó có các khoản vay từ ngân hàng nước ngoài. Nhà đầu tư cần một môi trường đầu tư có tính dự báo, bảo đảm cạnh tranh và an toàn cho nguồn vốn bỏ ra.
“Ngược lại, Nhà nước cũng phải bảo đảm quyền, lợi ích của Nhà nước và người dân được tiếp cận điện với mức giá hợp lý. Chúng ta phải tìm được điểm cân bằng giữa các nhà đầu tư và lợi ích Nhà nước, lợi ích của Nhân dân”, Thủ tướng nói và cho rằng phải sửa đổi Luật Điện lực để xử lý những quan ngại của nhà đầu tư.
Đề cập đến cơ cấu nguồn điện, Thủ tướng phân tích, dư địa phát triển thủy điện đã gần tới hạn, trong khi nhiệt điện chỉ có thể phát triển ở quy mô hạn chế do Việt Nam đã cam kết đạt mức phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.
Vì vậy, thời gian tới cần tập trung phát triển các nguồn điện như: điện khí trong nước, điện khí sử dụng khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) nhập khẩu, điện gió, điện mặt trời và điện gió ngoài khơi...
Tuy nhiên, Thủ tướng lưu ý phải tính toán hợp lý cơ cấu các nguồn điện, bởi chi phí đầu tư và phát điện của từng loại hình có sự khác biệt. Chẳng hạn, việc phát triển điện LNG có thể đẩy giá điện lên cao nếu không cân đối phù hợp. “Đây cũng là nội dung cần được xem xét, điều chỉnh khi sửa đổi Luật Điện lực”, Thủ tướng nói.
Đề cập đến những điểm nghẽn trong phát triển điện lực, Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu đơn giản hóa thủ tục hành chính để thu hút đầu tư vào các dự án năng lượng.
Qua trao đổi với các nhà đầu tư nước ngoài, Thủ tướng cho biết, một dự án điện gió ngoài khơi có thể mất tới 10 năm để hoàn thành các thủ tục. Tuy nhiên, nếu đẩy mạnh cải cách hành chính, thời gian này có thể rút ngắn một nửa, xuống còn khoảng 5 năm.
Theo Thủ tướng, việc sửa đổi Luật Điện lực lần này, cùng với những điều chỉnh của Luật Dầu khí trước đó, sẽ góp phần tạo sự đồng bộ về thể chế, tháo gỡ vướng mắc và huy động nguồn lực đầu tư phát triển năng lượng.
Yêu cầu cao trong sửa Luật Điện lực lần này, theo Thủ tướng, một mặt phải bảo đảm lợi ích của Nhà nước và Nhân dân, mặt khác phải bảo đảm hài hòa lợi ích của nhà đầu tư; vừa giữ vững lợi ích quốc gia, vừa thu hút được các nhà đầu tư lớn.