Ngày 27/10, tại Thành phố Hồ Chí Minh, trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026 đã diễn ra phiên thảo luận “Chuỗi giá trị toàn cầu bền vững: Logistics xanh”. Chuyển đổi xanh phải là quá trình chuyển đổi bao trùm Nâng cao sức cạnh tranh, vươn ra thị trường toàn cầu Kết nối nguồn lực, tạo sức bật...
Tại phiên thảo luận, các đại biểu, chuyên gia, nhà khoa học tập trung thảo luận về kết nối hạ tầng, công nghệ và dữ liệu nhằm giảm chi phí, phát thải và nâng cao sức cạnh tranh.
Theo các chuyên gia, trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu chuyển dịch theo hướng xanh, minh bạch và thông minh, doanh nghiệp cần đáp ứng các tiêu chuẩn mới. Điều này đòi hỏi sự phối hợp về thể chế, công nghệ, vốn, nhân lực và hạ tầng giữa các địa phương, quốc gia.
Theo Tiến sĩ Bùi Bá Nghiêm, Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công thương, logistics xanh cần gắn với chuyển đổi số, lấy hiệu quả kinh tế, môi trường và tính khả thi làm thước đo. Các giải pháp phải được triển khai xuyên suốt chuỗi cung ứng, từ cung ứng nguyên liệu, vận chuyển, lưu kho, sản xuất đến phân phối và tái chế.
Tiến sĩ Bùi Bá Nghiêm, Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công thương phát biểu tại sự kiện (Ảnh: HÙNG TRIỀU)
Về hạ tầng, chuyên gia cho rằng, cần tăng cường kết nối vùng nguyên liệu, trung tâm logistics với cảng biển, cảng hàng không và cửa khẩu; khai thác hiệu quả vận tải đường thủy, đường sắt và ven biển.
Đối với Thành phố Hồ Chí Minh và Vùng kinh tế trọng điểm phía nam, cần đẩy mạnh liên kết các trung tâm sản xuất, kho bãi và mạng lưới vận tải thủy với cụm cảng Cái Mép-Thị Vải; tháo gỡ các điểm nghẽn về luồng tuyến, bến bãi, điểm gom hàng và hạ tầng sau cảng.
Đồng thời, doanh nghiệp cần kết nối dữ liệu đơn hàng, tải trọng, hành trình và mức tiêu thụ năng lượng. Doanh nghiệp nhỏ và vừa có thể bắt đầu bằng những giải pháp phù hợp với nguồn lực hiện có, như bảo dưỡng phương tiện, tiết kiệm năng lượng trong kho và ứng dụng phần mềm quản lý đơn hàng, hành trình vận chuyển.
Tại sự kiện, chuyên gia cho rằng, năng lực cạnh tranh cần được đánh giá trên toàn bộ hệ sinh thái sản xuất, logistics và phân phối. Một nhà máy có năng suất cao nhưng hệ thống logistics thiếu minh bạch hoặc không thể chứng minh dấu vết carbon vẫn có thể gặp khó khi tiếp cận thị trường.
Chuyên gia phát biểu tại sự kiện. (Ảnh: HÙNG TRIỀU)
Để hướng đến chuỗi logistic xanh, Việt Nam cần tiếp tục hoàn thiện hạ tầng dữ liệu số, phát triển năng lượng sạch và logistics phát thải thấp; chuẩn hóa giao dịch điện tử, chứng từ điện tử và các loại thông tin cần chia sẻ.
Đồng thời, cần có bộ tiêu chí thống nhất để xác định cảng xanh, kho hàng xanh và logistics xanh. Các tiêu chí cần đo lường gồm lượng phát thải CO2, hiệu quả sử dụng năng lượng, hiệu suất vận hành và mức độ lãng phí.
CAO TÂN
Tại Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026 diễn ra ngày 27/10 tại Thành phố Hồ Chí Minh, phiên thảo luận “Chuỗi giá trị toàn cầu bền vững: Logistics xanh” đã nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết về việc nâng cao sức cạnh tranh chuỗi cung ứng. Giới chuyên gia nhận định sự dịch chuyển xanh và minh bạch trên thị trường quốc tế đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa thể chế, công nghệ, vốn và hạ tầng. Năng lực cạnh tranh hiện nay không chỉ dừng ở năng suất sản xuất mà đo lường trên toàn bộ hệ sinh thái, nơi việc minh bạch dấu vết carbon là điều kiện then chốt để thâm nhập thị trường.
Tiến sĩ Bùi Bá Nghiêm thuộc Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công thương chỉ rõ logistics xanh phải gắn liền với chuyển đổi số và đo lường bằng hiệu quả kinh tế cùng tính khả thi. Quy trình giảm phát thải cần triển khai xuyên suốt từ nguồn nguyên liệu, vận chuyển, lưu kho đến phân phối và tái chế. Đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa, lộ trình khả thi khởi đầu từ tối ưu hóa nguồn lực sẵn có như bảo dưỡng phương tiện, tiết kiệm năng lượng kho bãi và ứng dụng phần mềm quản lý hành trình.
Về quy hoạch hạ tầng, Vùng kinh tế trọng điểm phía nam cần đẩy mạnh liên kết hệ thống sản xuất, kho bãi với cụm cảng Cái Mép-Thị Vải thông qua mạng lưới vận tải đường thủy. Các cơ quan chức năng cần nhanh chóng tháo gỡ điểm nghẽn về luồng tuyến, bến bãi và hạ tầng sau cảng, đồng thời khai thác sâu vận tải đường sắt và ven biển. Việc kết nối dữ liệu đơn hàng, tải trọng và mức tiêu thụ năng lượng sẽ là nền tảng tối ưu hóa toàn diện dòng luân chuyển hàng hóa.
Để hiện thực hóa chuỗi cung ứng phát thải thấp, Việt Nam cần sớm ban hành bộ tiêu chí thống nhất nhằm chuẩn hóa cảng xanh, kho hàng xanh và dịch vụ logistics xanh. Hệ thống đánh giá này tập trung vào mức phát thải CO2, hiệu quả năng lượng, hiệu suất vận hành và tỷ lệ cắt giảm lãng phí. Song song đó, việc hoàn thiện hạ tầng dữ liệu số và chuẩn hóa chứng từ điện tử sẽ tạo đòn bẩy vững chắc giúp chuỗi giá trị trong nước hội nhập sâu rộng.
