Thúc đẩy nghiên cứu và ứng dụng AI hiện thân, robot thông minh tại Việt Nam

AI hiện thân là hướng phát triển kết hợp năng lực nhận thức, xử lý và ra quyết định của trí tuệ nhân tạo với khả năng tương tác và thực hiện nhiệm vụ trong môi trường vật lý. 

Theo Chiến lược quốc gia về AI được ban hành tại Quyết định 1671, định hướng phát triển AI được mở rộng từ nghiên cứu, ứng dụng sang chuyển đổi toàn diện quốc gia bằng AI.

Đến năm 2030, tầm nhìn 2045, Việt Nam đặt mục tiêu vào top 3 Đông Nam Á về nghiên cứu và phát triển AI, đưa kinh tế AI đóng góp khoảng 6% GDP, nâng năng suất lao động trong các ngành ứng dụng AI 10-15% và đạt kim ngạch xuất khẩu AI khoảng 5 tỷ USD.

Để thực hiện các mục tiêu này, chiến lược cũng đặt ra các yêu cầu về nguồn lực đầu vào, trong đó dự kiến đầu tư cho AI ở mức 1-1,5% GDP mỗi năm, phát triển năng lực tính toán khoảng 560 EFLOPS với công suất điện 500 megawatt (MW).

Số liệu của Liên đoàn Robot Quốc tế IFR trong năm 2024 cho thấy, thế giới đã lắp đặt 542.000 robot công nghiệp, nâng tổng số robot đang vận hành đạt 4,66 triệu. Trong đó châu Á chiếm 74% lượng lắp đặt mới, riêng Trung Quốc chiếm 54% với 295.000 robot.

Trong tháng 9, Goldman Sachs nâng dự báo số robot hình người được xuất xưởng lên 6,5 triệu chiếc vào năm 2035, với quy mô thị trường khoảng 138 tỷ USD. 

Nhà máy và kho vận hiện là những lĩnh vực có mức độ triển khai robot tương đối rộng, với các dòng robot công nghiệp, robot cộng tác (cobot) và robot di động tự hành (AMR).

Trong khai khoáng, xe tải và máy khoan tự hành đã được đưa vào vận hành thương mại tại một số mỏ lộ thiên quy mô lớn. Ở lĩnh vực nhà hàng và dịch vụ, robot bưng bê và giao hàng đã bắt đầu được triển khai tại nhiều thị trường.

Trong khi đó, ứng dụng robot trong y tế và chăm sóc vẫn chủ yếu ở giai đoạn thử nghiệm và triển khai có kiểm soát, do các yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn và độ tin cậy.

Ông Đỗ Tiến Thịnh, Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới Sáng tạo Quốc gia (NIC) cho rằng, Việt Nam đang đứng trước cơ hội khai thác tiềm năng ứng dụng của AI hiện thân để tăng năng suất tại các ngành chế biến, chế tạo, logistics, nông nghiệp, gắn với chỉ tiêu tăng năng suất 10–15%.

Đồng thời, tham gia chuỗi giá trị từ linh kiện, cơ khí chính xác, chip chuyên dụng, phần mềm tích hợp và dữ liệu huấn luyện và thu hút FDI thế hệ mới.

Các chuyên gia nhận định Việt Nam có nhiều điều kiện thuận lợi về nền tảng sản xuất, nguồn nhân lực, chính sách đổi mới sáng tạo và khả năng kết nối thị trường khu vực, tạo không gian rộng lớn cho sự phát triển và ứng dụng công nghiệp của công nghệ trí tuệ nhân tạo hiện thân. 

Sáng 2/10, "Hội nghị AI hiện thân Việt Nam lần thứ nhất" với chủ đề "Kỷ nguyên năng suất mới của AI hiện thân: Việt Nam – Trụ cột Đông Nam Á" diễn ra tại Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC). Hội nghị tập trung trao đổi về nghiên cứu, phát triển và ứng dụng thực tiễn của trí tuệ nhân tạo hiện thân, robot di động tự hành, robot công nghiệp và các mô hình sản xuất thông minh.

Tại sự kiện, các doanh nghiệp công nghệ, giáo dục và đối tác phát triển robot, AI hiện thân của Trung Quốc đã ký kết hợp tác chiến lược, tập trung vào xây dựng chương trình đào tạo, phát triển phòng thí nghiệm, đào tạo giảng viên, tổ chức thực hành cho sinh viên và triển khai các dự án nghiên cứu về AI hiện thân tại Việt Nam.