Thuế quan trả đũa của Canada có hiệu lực, thương chiến với Mỹ nóng lên

Nguồn ảnh: Dân Trí

(Dân trí) - Căng thẳng thương mại giữa 2 quốc gia láng giềng Mỹ - Canada chưa có dấu hiệu hạ nhiệt khi 2 bên vẫn đang có các biện pháp cứng rắn.

Thuế quan trả đũa của Canada có hiệu lực, thương chiến với Mỹ nóng lên - 1 — Thủ tướng Canada Mark Carney (Ảnh: Reuters).

Biện pháp thuế quan trả đũa của Canada đối với hàng hóa Mỹ bắt đầu có hiệu lực ngay sau nửa đêm ngày 8/9 (giờ địa phương), khi Thủ tướng Mark Carney gia tăng áp lực kinh tế lên đối tác thương mại lớn nhất khiến thương chiến giữa 2 nước thêm căng thẳng.

Các mức thuế trả đũa áp lên lượng hàng hóa Mỹ trị giá 20 tỷ USD, với thuế suất từ 15% đến 50%, áp dụng đối với nhiều mặt hàng từ thép, đồ nội thất đến quần áo và đồ điện tử.

Căng thẳng gia tăng làm dấy lên những bất định về Hiệp định Thương mại Tự do Mỹ - Mexico - Canada (USMCA) trên diện rộng, vốn đang đến kỳ rà soát hằng năm. Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump từ chối gia hạn hiệp định thêm một thập niên.

Các mức thuế do ông Trump áp dụng hồi tháng 8 đã tác động đến nhiều ngành hàng của Canada, gồm rượu vang, đồ nội thất, sản phẩm sữa, xi măng, quần áo, cần câu cá và thiết bị khúc côn cầu. Tổng giá trị hàng hóa chịu thuế khoảng 20 tỷ USD, tương đương 5% kim ngạch xuất khẩu của Canada sang Mỹ.

Theo số liệu của chính phủ Canada và Mỹ, trong năm 2026, Canada đã xuất khẩu gần 68% tổng lượng hàng hóa sang Mỹ, trong đó khoảng 80% được miễn thuế nhờ các ngoại lệ theo hiệp định USMCA. Những cơ chế bảo vệ của hiệp định đã giúp nền kinh tế Canada có thêm khả năng chống chịu.

Tuy nhiên, các mức thuế mới được áp dụng theo một đạo luật của Mỹ có từ thời Đại suy thoái không cho phép Ottawa áp dụng các ngoại lệ theo USMCA.

Ông Carney tuần trước cho biết chính phủ Canada sẵn sàng ký một thỏa thuận thương mại mang lại lợi ích cho cả 2 nước.

Trước đó, ông Trump ngày 7/9 cảnh báo sẽ cấm bán máy bay phản lực Bombardier của Canada tại Mỹ nếu chúng không được sản xuất ở nước này.

Bombardier, công ty có trụ sở tại Montreal, cho biết họ duy trì hoạt động sản xuất đáng kể tại Mỹ và tiếp tục mở rộng hiện diện tại nước này.

“Ngành hàng không vũ trụ Mỹ là bên hưởng lợi rõ ràng từ thương mại và xuất khẩu. Bombardier là một trong những đơn vị đóng góp mạnh mẽ cho lĩnh vực này, tạo ra hàng chục nghìn việc làm trên khắp nước Mỹ”, công ty cho biết.

Bên cạnh đó, ông Carney vẫn giữ lập trường cứng rắn về các biện pháp đáp trả và cho biết ông sẽ có động thái tương xứng với bất kỳ hành động thương mại nào trong tương lai mà ông Trump đưa ra.

Các cuộc đàm phán thương mại giữa 2 nước, vốn là những đối tác thương mại hàng đầu của nhau, đã đổ vỡ vào phút chót hồi tháng trước.

Ban đầu, ông Trump đã lùi thời hạn áp thuế do chính mình đặt ra, đồng thời tuyên bố một thỏa thuận sắp đạt được. Tuy nhiên, hai bên đã không thể thu hẹp những bất đồng còn lại khi các nhà đàm phán tranh cãi về các chi tiết cuối cùng.

Bên lề cuộc họp G20 tuần trước, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho rằng Mỹ đang nắm ưu thế trong cuộc chiến thương mại. Tuy nhiên, quan hệ thương mại Mỹ - Canada khiến cả hai bên phụ thuộc lẫn nhau về những mặt hàng không dễ thay thế bằng nguồn cung từ các đối tác khác.

Quan hệ thương mại giữa Mỹ và Canada bước vào giai đoạn leo thang nghiêm trọng khi các biện pháp thuế quan trả đũa của Canada chính thức có hiệu lực từ ngày 9/9. Ottawa áp thuế từ 15% đến 50% lên gói hàng hóa Mỹ trị giá 20 tỷ USD bao gồm thép, đồ nội thất, quần áo và thiết bị điện tử. Hành động này được Thủ tướng Canada Mark Carney thực hiện nhằm đáp trả các mức thuế tương đương mà Tổng thống Mỹ Donald Trump áp dụng đối với hàng xuất khẩu Canada từ tháng 8. Căng thẳng bùng phát đang đe dọa nghiêm trọng tương lai của Hiệp định Thương mại Tự do Mỹ - Mexico - Canada (USMCA) trong kỳ rà soát hằng năm, nhất là sau khi ông Trump từ chối gia hạn thỏa thuận này thêm một thập kỷ. Dù khoảng 80% trong tổng số gần 68% hàng hóa Canada xuất sang Mỹ năm 2026 được miễn thuế theo USMCA, các lệnh trừng phạt dựa trên đạo luật từ thời Đại suy thoái của Mỹ đã vô hiệu hóa những cơ chế bảo vệ vốn có. Cuộc đàm phán thương mại giữa hai quốc gia láng giềng đã đổ vỡ vào phút chót hồi tháng trước do không thể thu hẹp các bất đồng cốt lõi. Xung đột kinh tế tiếp tục lan sang lĩnh vực hàng không vũ trụ khi phía Mỹ cảnh báo cấm bán máy bay phản lực Bombardier nếu sản phẩm không được sản xuất nội địa. Đáp lại, hãng Bombardier khẳng định duy trì sự hiện diện lớn tại Mỹ và là bên đóng góp quan trọng cho ngành hàng không cũng như thị trường lao động nước này. Dù Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent tuyên bố Washington nắm ưu thế, mối quan hệ phụ thuộc lẫn nhau về các nguồn cung khó thay thế khiến thương chiến mang lại rủi ro kinh tế đáng kể cho cả hai phía.