Bỏ qua điều hướng

Thương hiệu tôi yêu: Nước mắm Liên Thành và câu chuyện trăm năm của người Việt

Thương hiệu tôi yêu: Nước mắm Liên Thành và câu chuyện trăm năm của người Việt
Nguồn ảnh: Tuổi Trẻ

Không một gian bếp nào của gia đình Việt Nam lại thiếu chai nước mắm. Đó là vị của biển cả mênh mông, của muối, của cá, của đôi bàn tay người làm nghề cần mẫn. Và hơn thế…

Thương hiệu tôi yêu: Nước mắm Liên Thành và câu chuyện trăm năm của người Việt - Ảnh 1.

Nước mắm Liên Thành trên kệ trong siêu thị - Ảnh: Tác giả cung cấp

Từ thương hiệu nước mắm hình thành năm 1906 tại Bình Thuận, Liên Thành đã hiện diện trong đời sống người Việt hơn 100 qua.

Biểu tượng con voi đỏ in trên chai nước mắm, nó không chỉ nhắc đến một thương hiệu, nó còn nhắc nhớ về những con người mang trong lòng khát vọng canh tân, dựng xây và thống nhất đất nước.

Dấu chân tiền nhân của nước mắm Liên Thành

Nhắc Liên Thành, ta không chỉ nhắc một thương hiệu nước mắm, mà còn nhớ về một thế hệ cha ông biết mần ăn, biết xoay xở, gây dựng cơ nghiệp trong một thời người Việt còn quá ít chỗ đứng trên thương trường. Họ chọn nước mắm, sản vật vốn thân thuộc với đời sống quê nhà, bởi biển Phan Thiết nhiều cá, nghề mắm sẵn có, nguyên liệu do chính ngư dân Việt làm ra.

Từ biển mình, nghề mình, người mình, cha ông đã gây dựng nên một cơ nghiệp của người Việt. Việc mần ăn ngày ấy, nhìn lại, không chỉ là chuyện sinh kế.

Trong một thời buổi nhiều ngành nghề nằm trong tay người Pháp và các cộng đồng ngoại kiều, việc người Việt tự sản xuất, tự buôn bán, tự tạo dựng thương hiệu của mình đã mang một ý nghĩa lớn rộng hơn. Đó là khơi dậy nội lực kinh tế, giữ lấy sản vật quê nhà và đặt những viên gạch đầu tiên cho tinh thần dùng hàng Việt, xây dựng thương hiệu Việt.

Bởi vậy, Liên Thành không chỉ để lại vị mặn mòi trên mâm cơm. Nó là câu chuyện về thế hệ cha ông biết nhìn vào những gì đất nước mình giàu có để dựng xây cơ nghiệp. Từ một sản vật bình dị, các cụ đã nghĩ xa hơn chuyện buôn bán, để rồi cái tên Liên Thành hôm nay vẫn còn được nhắc nhớ - những điều tưởng nhỏ bé mà không dễ làm - người Việt biết mần ăn, biết tự gây dựng; biết giữ lấy những gì thuộc về cương thổ.

dấu xưa còn mãi

- Ảnh 2.

Bà ngoại của tác giả bên mâm cơm có chai nước mắm lâu đời - Ảnh: Tác giả cung cấp

Ngoại tôi thích ăn nước mắm Liên Thành lắm lung. Hồi nẫm, tôi chỉ biết đó là chai nước mắm bà hay dùng trong bữa cơm gia đình. Bà thích cái vị mặn mà, đậm đà mà không gắt. Nồi cá kho, chén nước chấm hay nồi kho quẹt bà mần, món nào cũng có chút nước mắm. Những bữa cơm quê ngày ấy chẳng có gì nhiều sất, nhưng hương vị thì ở lại lâu.

Với nhà ngoại tôi, Liên Thành vì thế không chỉ là một cái tên trên chai nước mắm. Đó là ký ức về bà tôi, người đã đi qua những năm tháng nhiều nhọc nhằn sau khi ông tôi - Liệt sĩ Nhan Văn Khị, hy sinh Mậu Thân năm ấy.

Bà một mình nuôi nấng bốn người con đầy thương tích hằn trên thịt da; giữ mái nhà, giữ cả những nếp quen của một gia đình có đàn ông gánh vác việc nhọc nhằn. Chai nước mắm bà dùng ngày ấy, bởi vậy, với tôi không chỉ có vị mặn của biển cả. Nó có vị của một đời người tần tảo!

Cũng từ cái vị quen thuộc ấy, tôi lần tìm câu chuyện về Liên Thành. Và tôi nhận ra trong chai nước mắm Liên Thành có bóng dáng của biển, của người làm nghề và cả tầm trí tuệ của cha ông. Một thương hiệu có thể tồn tại hơn 100 năm không chỉ nhờ cái tên được giữ lưu, mà trước hết phải bắt đầu từ chất lượng.

Ta có thể mua một chai nước mắm vì tò mò, vì quen tay, vì giảm giá, nhưng để tiếp tục mua, rồi truyền lại cho con cháu, hẳn phải có một sự tin cậy được bồi đắp qua tháng năm.

Tôi nghĩ nhiều hơn về những cụ đã gây dựng Liên Thành từ buổi đầu. Các cụ không chỉ làm ra sản phẩm để bán. Các cụ chọn sản vật quê nhà, làm bằng nguyên liệu của biển mình, nghề mình, người mình. Và trong dòng chảy Duy Tân, chuyện mần ăn ấy mang theo một ý nghĩa to rộng hơn, đó là người Việt đã tự đứng trên đôi chân mình, làm nên những giá trị cho dân tộc mình.

Từ trải nghiệm của đứa cháu xa quê quay quắt nhớ bà, tôi gặp một câu chuyện lớn hơn về một thương hiệu. Từ một chai nước mắm trên mâm cơm, tôi thấy dấu chân tiền nhân. 

Từ trải nghiệm đến trái tim, đôi khi chỉ cần chút hương vị cũng đủ bền để giữ lưu ký ức, một thương hiệu đủ tử tế để đi cùng nhiều thế hệ.

- Ảnh 3.

- Ảnh 4.Nhà triển lãm Nước mắm Liên Thành giữa lòng thành phố

Nhà triển lãm nước mắm Liên Thành tại TPHCM vừa mở ra một không gian để kể lại câu chuyện lịch sử hình thành và phát triển 120 năm hào hùng của một thương hiệu.

Nước mắm Liên Thành hình thành năm 1906 tại Bình Thuận, rồi bền bỉ hiện diện trong đời sống người Việt hơn một trăm năm qua. Trên mỗi chai, biểu tượng con voi đỏ không chỉ nhận diện thương hiệu, mà còn gợi nhớ những con người từng mang khát vọng canh tân, dựng xây và thống nhất đất nước. Nhắc đến Liên Thành, vì thế, là nhắc đến một sản phẩm quen thuộc trên mâm cơm, đồng thời nhắc đến dấu chân của nhiều thế hệ người Việt. Thuở đầu, những người gây dựng Liên Thành đã chọn nước mắm, sản vật gần gũi với đời sống quê nhà, làm nền tảng cho cơ nghiệp của mình. Biển Phan Thiết nhiều cá, nghề làm mắm vốn sẵn có, còn nguyên liệu chủ yếu do chính ngư dân Việt khai thác và cung cấp. Từ biển của mình, nghề của mình và người của mình, cha ông đã tạo dựng một thương hiệu mang đậm dấu ấn Việt Nam. Trong bối cảnh nhiều ngành nghề khi ấy nằm trong tay người Pháp cùng các cộng đồng ngoại kiều, việc người Việt tự sản xuất, tự buôn bán và tự xây dựng thương hiệu mang ý nghĩa vượt xa chuyện sinh kế. Những người làm Liên Thành đã nhìn thấy trong sản vật bình dị của quê hương một cơ hội khơi dậy nội lực kinh tế và giữ gìn giá trị bản địa. Họ cũng đặt những viên gạch sớm cho tinh thần dùng hàng Việt, xây dựng thương hiệu Việt bằng chính năng lực của người Việt. Bởi vậy, Liên Thành không chỉ để lại vị mặn mà trên mâm cơm gia đình, mà còn kể câu chuyện về một thế hệ biết làm ăn, biết xoay xở và biết gây dựng cơ nghiệp. Cha ông đã nhìn vào những gì đất nước giàu có để tạo ra sản phẩm, thay vì chỉ dừng lại ở việc khai thác hay buôn bán đơn thuần. Những điều tưởng nhỏ bé ấy không dễ thực hiện, nhất là khi người Việt còn có rất ít chỗ đứng trên thương trường. Trong ký ức của tác giả bài viết trên báo Tuổi Trẻ, Liên Thành trước hết là chai nước mắm bà ngoại thường dùng trong những bữa cơm gia đình. Bà yêu vị mặn mà, đậm đà nhưng không gắt, nên món cá kho, chén nước chấm hay nồi kho quẹt đều thường có thêm chút nước mắm quen thuộc. Những bữa cơm quê khi ấy không có nhiều món cầu kỳ, nhưng hương vị giản dị vẫn ở lại bền lâu trong tâm trí người cháu. Với gia đình ngoại, chai nước mắm ấy không chỉ mang tên một thương hiệu, mà còn gắn với hình ảnh người bà đã đi qua nhiều năm tháng nhọc nhằn. Sau khi ông ngoại, liệt sĩ Nhan Văn Khị, hy sinh trong biến cố Mậu Thân, bà một mình nuôi nấng bốn người con với nhiều thương tích hằn trên thân thể. Bà vừa giữ mái nhà, vừa gìn giữ những nếp quen của một gia đình từng có người đàn ông gánh vác việc nặng nhọc. Vì thế, chai nước mắm bà dùng ngày trước chứa nhiều hơn vị mặn của biển cả, bởi trong đó còn có vị của một đời người tần tảo. Từ hương vị quen thuộc ấy, người cháu bắt đầu lần tìm câu chuyện về Liên Thành và nhận ra bóng dáng biển, người làm nghề cùng trí tuệ của tiền nhân. Một thương hiệu tồn tại hơn một trăm năm không thể chỉ nhờ cái tên được lưu giữ, mà trước hết phải bắt đầu từ chất lượng đủ bền. Người tiêu dùng có thể mua một chai nước mắm vì tò mò, vì thói quen hoặc vì đang giảm giá, nhưng việc tiếp tục lựa chọn rồi truyền lại cho con cháu cần một nền tảng tin cậy. Niềm tin ấy được bồi đắp qua năm tháng, từ chất lượng sản phẩm đến sự gắn bó với những bữa cơm và ký ức gia đình. Nhìn từ câu chuyện Liên Thành, một thương hiệu tử tế có thể đi xa khi biết giữ chất lượng, giữ nguồn cội và đồng hành cùng nhiều thế hệ.