Thương mại và đầu tư Việt Nam-Campuchia mở ra dư địa cho các ngân hàng Việt Nam phát triển dịch vụ, kết nối dòng vốn và mở rộng khách hàng. Từ tài trợ doanh nghiệp đến ngân hàng số, sự hiện diện tại đất nước Chùa Tháp đang đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực cạnh tranh và quản trị rủi ro, hướng tới phát triển bền vững tại thị trường sở tại.
Đồng hành cùng dòng đầu tư
Chuyến thăm chính thức Lào và Campuchia của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng từ ngày 8 đến 10/10/2026 diễn ra trong tiến trình tăng cường hợp tác giữa Việt Nam với 2 nước láng giềng. Tại Campuchia, các ngân hàng Việt Nam là một bộ phận trong mạng lưới doanh nghiệp đang đầu tư, kinh doanh, góp phần cung cấp dịch vụ tài chính và kết nối hai nền kinh tế.
Theo số liệu được đưa ra tại chương trình Đối thoại giữa các doanh nghiệp Việt Nam với Hội đồng Phát triển Campuchia (CDC) tại thủ đô Phnom Penh (Campuchia) diễn ra hồi giữa tháng 9, kim ngạch thương mại Việt Nam-Campuchia năm 2025 đạt 11,33 tỷ USD; 8 tháng năm 2026 đạt 8,67 tỷ USD, tăng 8,3% so với cùng kỳ.
Việt Nam có 223 dự án đầu tư tại Campuchia với tổng vốn đăng ký gần 3,4 tỷ USD. Cùng với dòng hàng hóa và vốn đầu tư ngày càng gia tăng, nhu cầu về thanh toán, tài trợ thương mại và quản lý tài chính cũng mở rộng, tạo dư địa cho các ngân hàng của Việt Nam phát triển dịch vụ tại thị trường này.
Tại Campuchia, bên cạnh Agribank, Sacombank, SHB và MB, BIDV hiện diện thông qua Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Campuchia (BIDC). Agribank hoạt động theo mô hình chi nhánh; Sacombank, SHB và MB có ngân hàng con. Những mô hình khác nhau cho thấy quá trình phát triển nhiều năm và cách tiếp cận phù hợp với định hướng của từng ngân hàng.
Cụ thể, BIDC chính thức đi vào hoạt động từ tháng 9/2009, trên cơ sở BIDV mua lại Ngân hàng Thịnh Vượng và tái cấu trúc. Báo cáo thường niên BIDV năm 2025 cho biết, đến ngày 31/12/2025, tổng tài sản BIDC đạt khoảng 1.113 triệu USD quy đổi; tổng dư nợ đạt 725 triệu USD quy đổi; lợi nhuận trước thuế đạt 1,7 triệu USD quy đổi.
Các con số này phản ánh quy mô hoạt động cũng như hiệu quả của một hiện diện thương mại lâu năm tại Campuchia.
Trong thông tin về hoạt động BIDC công bố tháng 8/2025, BIDV xác định ngân hàng này tiếp tục hoàn thiện công nghệ, đa dạng hóa sản phẩm, nâng tỷ trọng thu dịch vụ và hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam đầu tư tại Campuchia. Định hướng này cho thấy yêu cầu phát triển dịch vụ cần được triển khai đồng bộ với tín dụng, qua đó nâng khả năng đáp ứng nhu cầu của khách hàng trong quá trình kinh doanh ở nước ngoài.
Đối với Agribank Chi nhánh Campuchia, ông Đoàn Ngọc Lưu - Phó Tổng Giám đốc Agribank cho biết, đến cuối năm 2025, huy động vốn của chi nhánh đạt 100,5% kế hoạch, dư nợ đạt 100,3% kế hoạch; dư nợ khách hàng pháp nhân chiếm 89,3%.
Kết quả này cho thấy định hướng tập trung vào khách hàng doanh nghiệp, tổ chức kinh tế và các dự án đầu tư trọng điểm tiếp tục được chú trọng. Tăng trưởng tín dụng gắn với kiểm soát rủi ro, tuân thủ quy trình và pháp luật; chất lượng tài sản Có được cải thiện, nâng cao.
Cùng với đó, công tác quản lý tài chính, tiết giảm chi phí và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn được chú trọng, tạo dư địa bao phủ dự phòng, tài chính để ban hành các chương trình, sản phẩm hỗ trợ khách hàng.
Lãnh đạo Agribank cũng yêu cầu Chi nhánh ưu tiên tiếp cận các dự án, tập đoàn, tổng công ty, doanh nghiệp lớn, các dự án trọng điểm hạ tầng quốc gia, phát triển kinh tế địa phương; chú trọng đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và năng lực quản trị điều hành.
Việc đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số vào hoạt động kinh doanh cũng được lãnh đạo Agribank đặt ra nhằm hướng tới phát triển bền vững; chủ động trước các diễn biến bất định, khó lường của kinh tế vĩ mô; tiếp tục hỗ trợ, đồng hành cùng khách hàng, cung ứng, tài trợ vốn, đóng góp vào phát triển kinh tế địa phương, góp phần ổn định thị trường tài chính, tiền tệ ngân hàng.
Tại SHB Campuchia, Báo cáo thường niên SHB năm 2025 ghi nhận bốn điểm giao dịch, gồm một trụ sở và ba chi nhánh. Cuối năm 2025, tổng tài sản đạt 14.812 tỷ đồng, dư nợ đạt 11.206 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế đạt 138,5 tỷ đồng. Báo cáo cũng cho biết hoạt động chịu tác động từ khó khăn của môi trường kinh doanh, tăng trưởng chậm lại so với năm 2024.
Sacombank Cambodia cũng trải qua quá trình điều chỉnh hoạt động. Theo Báo cáo thường niên Sacombank năm 2025, trong bối cảnh kinh tế-xã hội có nhiều biến động bất lợi, ngân hàng đẩy nhanh tái cơ cấu mạng lưới, giảm số lượng chi nhánh; lợi nhuận trước thuế đạt 35 tỷ đồng.
Những diễn biến này cho thấy, dù đã có thời gian hoạt động lâu năm, các ngân hàng vẫn phải liên tục thích ứng với thị trường, rà soát chi phí và nâng cao chất lượng kinh doanh.
Cạnh tranh bằng năng lực thực
Ở một hướng phát triển khác, tháng 2/2023, MB khai trương Ngân hàng Đại chúng trách nhiệm hữu hạn MB Campuchia, chuyển đổi từ mô hình chi nhánh sang ngân hàng 100% vốn. Tại thời điểm ra mắt, ngân hàng xác định tập trung vào bán lẻ và ngân hàng số, kế thừa kinh nghiệm của MB tại Việt Nam.
Lãnh đạo MBCambodia nhấn mạnh ngân hàng tập trung vào mảng bán lẻ và ngân hàng số nhằm mang đến những trải nghiệm thuận tiện, nhanh chóng cho người dân Campuchia. Với kinh nghiệm triển khai hoạt động tài chính - ngân hàng tại Việt Nam, đặc biệt trong lĩnh vực bán lẻ dựa trên nền tảng công nghệ số, MB nhìn thấy cơ hội ứng dụng mô hình này tại MBCambodia.
Theo báo cáo thường niên MB năm 2025, MBCambodia thu hút gần 63.000 khách hàng cá nhân trên kênh số đến cuối năm. Tổng dư nợ đạt 338 triệu USD, tổng huy động vốn khoảng 345,5 triệu USD, đều tăng 28% so với cùng kỳ.
Định hướng năm 2026 gồm tăng trưởng tín dụng có chọn lọc, phát triển tài trợ thương mại, ưu tiên kênh số và nâng cấp công nghệ.
Từ các mô hình hiện diện khác nhau, có thể thấy các ngân hàng Việt Nam đang tìm cách chuyển lợi thế về vốn, công nghệ và quan hệ khách hàng thành năng lực cạnh tranh tại Campuchia. Tuy nhiên, khả năng thành công không chỉ được đo bằng quy mô tài sản hay số lượng khách hàng đăng ký dịch vụ, mà còn phải được kiểm chứng qua chất lượng phục vụ, mức độ gắn bó của khách hàng và hiệu quả sau chi phí.
Kết nối thanh toán song phương đang tạo thêm điều kiện để các ngân hàng phát triển dịch vụ. Tháng 12/2023, Việt Nam và Campuchia công bố kết nối thanh toán bán lẻ bằng mã QR, NAPAS và ACLEDA là hai đơn vị triển khai. Đến tháng 6/2026, NAPAS xác nhận kết nối QR với Campuchia đã được triển khai hai chiều, phục vụ người Việt Nam ra nước ngoài và khách quốc tế đến Việt Nam.
Trong giao dịch của doanh nghiệp, mạng lưới ngân hàng cũng được sử dụng để kết nối thanh toán. Chương trình Sacombank công bố tháng 4/2026 khai thác hệ thống chuyển tiền nội bộ giữa Việt Nam, Lào và Campuchia, kèm ưu đãi phí cho các nhóm khách hàng.
Cách tổ chức này cho thấy giá trị của việc phối hợp giữa ngân hàng trong nước với các hiện diện ở nước ngoài nhằm phục vụ nhu cầu giao thương, thanh toán và chuyển tiền giữa các thị trường.
Dư địa tiếp theo nằm ở việc gắn dịch vụ ngân hàng với các chuỗi sản xuất. Tại đối thoại doanh nghiệp tháng 9/2026, phía Campuchia cho biết ưu tiên thu hút đầu tư vào công nghiệp chế biến, nhất là các nông sản như hạt điều, lúa gạo, sắn; đồng thời kêu gọi đầu tư khu công nghiệp, khu kinh tế ở địa phương giáp Việt Nam.
Những định hướng này mở ra nhu cầu tài chính mà các ngân hàng cần chủ động nghiên cứu, từ tài trợ thương mại, cung ứng vốn đến các dịch vụ thanh toán và quản lý dòng tiền.
Hành trình vươn ra khu vực và thế giới cần bắt đầu từ khả năng đứng vững ở từng thị trường. Tại Campuchia, việc kết nối dòng vốn cho đầu tư, nâng cao chất lượng thanh toán và phục vụ tốt khách hàng sở tại là những nhiệm vụ cụ thể đặt ra với các ngân hàng Việt Nam.
Thị trường này đang mở ra những cơ hội mới cùng với sự gia tăng của thương mại, đầu tư và nhu cầu tài chính. Song song với việc mở rộng quy mô, các ngân hàng cũng phải nâng cao năng lực quản trị rủi ro, kiểm soát chi phí, phát triển công nghệ và thích ứng với đặc thù thị trường.
Khi sự hiện diện tại Campuchia đi cùng hiệu quả kinh doanh, chất lượng dịch vụ và đóng góp cho phát triển địa phương, các ngân hàng Việt Nam sẽ có nền tảng chắc chắn hơn để mở rộng tầm hoạt động, không chỉ tại đất nước Chùa Tháp mà còn trên hành trình vươn ra khu vực và thế giới./.
(Vietnam+)