Quy tụ gần 100 nghệ sĩ từ ba thế hệ cùng dàn chuyên gia quốc tế, chuỗi sự kiện Jazz & Friends X nhân kỷ niệm 70 năm thành lập Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, không đơn thuần là "đại tiệc" âm nhạc. Đây là cuộc hội ngộ để những người làm nghề cùng hiện thực hóa khát vọng lớn: Dùng chất liệu dân gian bản địa định hình một sắc thái riêng, đưa jazz Việt Nam vươn ra biển lớn thay vì chỉ dừng lại ở những bản phối rập khuôn phương Tây.
Nối dài hành trình jazz từ những người mở đường
Chia sẻ tại cuộc gặp báo chí sáng 7.10 ở Hà Nội, TS Nguyễn Tiến Mạnh, Trưởng Khoa nhạc jazz (Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam), nhận định sự trưởng thành của jazz Việt hôm nay không thể tách rời công sức của những người đi trước. Ông nhắc đến PGS-TS Nguyễn Quang Minh, NSƯT Hoàng Tùng và NSƯT Quyền Văn Minh như những người thầy đặt nền móng đầu tiên. Không có sự tâm huyết của các thế hệ tiền bối, sẽ không có một khoa jazz vững vàng như hiện tại.
Người dân, du khách dừng chân theo dõi màn biểu diễn nghệ thuật đầy ngẫu hứng trong chương trình Street Jazz tại phố đi bộ Hồ Gươm nằm trong khuôn khổ Hanoi Jazztival 2026, diễn ra từ ngày 17 - 19.9
Ảnh: BTC
Tuy là một trong những khoa còn khá trẻ, tốc độ phát triển của khoa jazz cho thấy nhu cầu thưởng thức lẫn học tập của xã hội ngày càng tăng. PGS-TS Nguyễn Huy Phương, Giám đốc Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, nhận định sự gia tăng số lượng sinh viên cùng việc các nghệ sĩ liên tục góp mặt trong các chương trình lớn trong và ngoài nước là minh chứng cho sức lan tỏa của dòng nhạc này.
Hiện mỗi năm khoa đào tạo khoảng 180 sinh viên. Nhiều tên tuổi như Nguyễn Hữu Vượng, Lương Việt Tú hay Nguyễn Đức Hải Phong đã bước ra từ đây, mang theo nền tảng jazz vào đời sống âm nhạc đương đại.
Trở lại trường với tư cách nghệ sĩ kiêm giám đốc âm nhạc, nhạc sĩ Nguyễn Hữu Vượng, cựu sinh viên lứa đầu, coi đây là cơ hội đặc biệt để tìm về cái gốc học thuật. Với anh, môi trường đào tạo tại trường luôn đòi hỏi sự nghiêm túc và tính kỷ luật cao.
Hanoi Jazztival 2026 được định hướng trở thành một hoạt động thường niên của thủ đô, gắn với chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa và cam kết của Hà Nội trong mạng lưới các thành phố sáng tạo của UNESCO
Ảnh: BTC
Không chỉ là câu chuyện "cover" nhạc ngoại
Nếu thế hệ đầu tiên có công đưa jazz vào môi trường đào tạo chuyên nghiệp, thì bài toán của thế hệ hôm nay là: Jazz Việt Nam sẽ định hình phong cách ra sao?
NSƯT Quyền Thiện Đắc cho rằng jazz Việt đã "chín" về lực lượng với ba thế hệ nghệ sĩ tiếp nối. Dù vậy, xét về lịch sử, Việt Nam vẫn đi sau thế giới cả thế kỷ. Khoảng cách ấy không nhất thiết phải rút ngắn bằng việc chạy theo những gì phương Tây đã làm. Con đường bền vững hơn là tự tìm một ngôn ngữ riêng dựa trên chất liệu âm nhạc dân tộc.
Tại chuỗi sự kiện Jazz & Friends X, ông sẽ cùng các đồng nghiệp mang đến những tác phẩm như Cội, Sông biển nước Nam..., kết hợp dàn dây giao hưởng với dàn nhạc jazz và âm hưởng dân gian. Trong đó, tác phẩm Cội của nhạc sĩ trẻ Nguyễn Đức Hải Phong khai thác giai điệu đặc trưng của nhiều vùng miền để tìm hướng đi mới.
NSƯT Quyền Thiện Đắc và nghệ sĩ Hoàng Xuân Tùng cùng chung nhận định: Nếu chỉ chơi lại các bản jazz quốc tế hay sáng tác theo trường phái Mỹ, Âu thì vẫn chưa tạo được dấu ấn riêng. Việc kết hợp cấu trúc thính phòng với chất liệu dân gian chính là mục tiêu mà các giảng viên, nghệ sĩ jazz Việt hướng tới ngay từ những ngày đầu.
Bản chất của jazz là sự giao thoa và ngẫu hứng. Khi về Việt Nam, dòng nhạc này cũng đứng trước một cuộc đối thoại tương tự để hòa nhập vào dòng chảy âm nhạc bản địa.
Nhiều ý kiến tâm huyết được đóng góp tại cuộc gặp báo chí sáng 7.10 nhằm góp phần định hình sắc thái riêng cho jazz Việt trên bản đồ âm nhạc quốc tế
Ảnh: BTC
Song song với biểu diễn, chương trình còn tổ chức hội thảo khoa học quốc tế Nhạc jazz và Công nghệ âm nhạc, bàn về đào tạo chuyên nghiệp, sáng tác và mối quan hệ giữa jazz với âm nhạc Việt Nam. Dịp này, cuốn sách Tác giả - Tác phẩm Jazz Việt 2026 cũng ra mắt, tiếp nối các công trình trước đó để giúp công chúng hình dung rõ hơn hành trình của jazz Việt qua nhiều thập niên.
Chuyên gia và nhà phê bình jazz người Anh Paul Zetter cho rằng Việt Nam hoàn toàn có khả năng cạnh tranh với các thị trường phát triển trong khu vực như Nhật Bản. Tuy nhiên, để thực sự ghi danh trên bản đồ jazz thế giới, kỹ thuật hay giáo trình quốc tế thôi là chưa đủ. Yếu tố quyết định vẫn nằm ở khả năng sáng tạo dựa trên nền tảng văn hóa bản địa.
Chuỗi chương trình gồm hòa nhạc Jazz & Friends X - Youth của sinh viên khoa nhạc jazz; hội thảo quốc tế Nhạc jazz và Công nghệ âm nhạc; công bố sách Tác giả - Tác phẩm Jazz Việt 2026 và hòa nhạc Jazz & Friends X. Trong đó, Jazz & Friends X diễn ra lúc 20 giờ ngày 6.11 tại phòng hòa nhạc lớn, Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam. Chương trình có sự tham gia của nghệ sĩ jazz đến từ Mỹ, Thụy Điển, Na Uy, Vương quốc Anh cùng các nghệ sĩ Việt Nam, với gần 100 nghệ sĩ.