
Bộ Chỉ huy quân sự TP Đà Nẵng khai quật mộ liệt sĩ để lấy mẫu xét nghiệm ADN - Ảnh: BÁ DŨNG
Ngày 19-10, Bộ Chỉ huy quân sự TP Đà Nẵng cho biết đang kêu gọi người dân cung cấp thông tin liên quan đến các liệt sĩ hy sinh năm 1968 tại Hòa Cường, Trung Lương - Cồn Dầu (Hòa Đa, nay là Hòa Xuân).
Trận đánh ác liệt bên sông Cẩm Lệ
Theo tài liệu lịch sử, Tiểu đoàn 1 (R20), Mặt trận 4 Quảng Đà là một trong những đơn vị chịu tổn thất lớn trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968 tại Đà Nẵng.
Tiểu đoàn có khoảng 250 - 450 cán bộ, chiến sĩ hy sinh tại khu vực Sở chỉ huy Quân đoàn I - Quân khu I của chính quyền Sài Gòn, Hòa Cường và Trung Lương - Cồn Dầu.
Đáng chú ý, đến nay cần tiếp tục xác minh những trường hợp đã được quy tập về nghĩa trang liệt sĩ và những trường hợp chưa xác định được nơi an táng.
Theo tư liệu lịch sử, đêm 30-1-1968, Tiểu đoàn 1 (R20) được giao nhiệm vụ tiến công vào các mục tiêu quan trọng tại Đà Nẵng, trong đó có Sở chỉ huy Quân đoàn I - Quân khu I.
Tuy nhiên, khi hành quân đến sông Cẩm Lệ, đơn vị gặp lực lượng Mỹ bố trí phòng ngự dọc bờ sông. Đại bộ phận tiểu đoàn không thể vượt sông theo kế hoạch.
Chỉ có 57 cán bộ, chiến sĩ thuộc hai trung đội vượt sông thành công, bí mật tiếp cận và tiến công sở chỉ huy đối phương.
Sau khi đánh vào mục tiêu, lực lượng này phải đối mặt với nhiều đợt phản kích có xe bọc thép và trực thăng yểm trợ. Phần lớn cán bộ, chiến sĩ tham gia mũi tiến công đã hy sinh.
Trong khi đó, đại bộ phận Tiểu đoàn 1, với quân số ban đầu khoảng 400 người, chiến đấu tại khu vực Trung Lương - Cồn Dầu, thuộc Hòa Đa trước đây, nay là Hòa Xuân.
Đến ngày 1-2-1968, đơn vị chịu thương vong nặng nề. Đêm cùng ngày, hơn 80 cán bộ, chiến sĩ phá vây trở về Gò Nổi.
Theo tài liệu, quân số còn lại của tiểu đoàn, kể cả lực lượng ở hậu cứ, khoảng 150 người. Ước tính khoảng 250 cán bộ, chiến sĩ đã hy sinh.
Tìm nhân chứng, xác định nơi an táng liệt sĩ
Theo Bộ Chỉ huy quân sự TP Đà Nẵng, một trong những khó khăn hiện nay là xác định nơi chôn cất những cán bộ, chiến sĩ hy sinh trong các trận đánh tại khu vực nội thành và vùng ven Đà Nẵng.
Theo nhận định, những trường hợp không được đơn vị đưa về tuyến sau có thể đã được cơ sở cách mạng và người dân địa phương an táng.
Một số trường hợp khác có khả năng bị lực lượng đối phương thu gom, đưa đi chôn tập thể tại khu vực vùng ven.

Đại tá Đinh Văn Hưng - Chính ủy Bộ Chỉ huy quân sự TP Đà Nẵng, rải hoa cúc tiễn đưa liệt sĩ vừa được quy tập tại xã Thăng Trường về nơi an nghỉ cuối cùng - Ảnh: BÁ DŨNG
Đây là những hướng thông tin cần tiếp tục xác minh, chưa thể kết luận về vị trí chôn cất cụ thể.
Để phục vụ "Chiến dịch 500 ngày đêm", Bộ Chỉ huy quân sự TP Đà Nẵng cho biết đã đề nghị Ban chỉ huy quân sự các phường rà soát, xác minh thông tin về những liệt sĩ thuộc Tiểu đoàn 1 đã được quy tập và những trường hợp còn chưa rõ nơi an táng.
Đồng thời, tăng cường phổ biến thông tin để tìm kiếm nhân chứng lịch sử, cựu chiến binh từng tham gia chiến đấu và người dân sinh sống tại các khu vực xảy ra giao tranh.
Cơ quan quân sự mong muốn người dân, cựu chiến binh và những nhân chứng biết thông tin về nơi chôn cất, quy tập hài cốt cán bộ, chiến sĩ Tiểu đoàn 1 trong Tết Mậu Thân 1968 cung cấp thông tin để kiểm tra, xác minh.
Người biết thông tin có thể liên hệ với Bộ Chỉ huy quân sự TP Đà Nẵng theo số 0963053252 (đồng chí Cao Văn Long) hoặc cơ quan chính quyền, quân sự địa phương nơi gần nhất.
Ban Chỉ huy quân sự phường Tam Kỳ (TP Đà Nẵng) kêu gọi người dân cung cấp thông tin về 360 cán bộ, chiến sĩ hy sinh trong trận đánh Tết Mậu Thân 1968, đặc biệt là những người ngã xuống tại Tỉnh đường Quảng Tín trước đây.