Trong bối cảnh đó, Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh được kỳ vọng trở thành động lực quan trọng, góp phần thu hút dòng vốn toàn cầu, khơi thông các nguồn lực tài chính và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Theo Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh Trương Minh Huy Vũ, các nguồn tài chính mới không chỉ đơn thuần là dòng vốn mà còn phải gắn với phương thức vận hành, mô hình phát triển và cách tiếp cận mới. Sau khi mở rộng không gian liên kết với Bình Dương và Bà Rịa-Vũng Tàu, thành phố có thêm dư địa phát triển đa dạng các lĩnh vực công nghiệp, dịch vụ, thương mại, kinh tế biển, logistics, kinh tế hàng không và không gian ngầm. Điều này đòi hỏi những cách tiếp cận đa chiều, phù hợp để khai thác tiềm năng và huy động hiệu quả các nguồn lực phát triển.
Việt Nam lựa chọn mô hình Trung tâm Tài chính quốc tế đặt tại hai địa điểm là Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng, nhằm dẫn vốn vào nền kinh tế thực, trước mắt phục vụ nhu cầu phát triển của vùng Đông Nam Bộ và khu vực miền trung.
Đến nay, khung pháp lý cho Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam đã được hoàn thiện. Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh (VIFC-HCMC) cũng đã chính thức công nhận tư cách thành viên đợt đầu cho 10 công ty holding (công ty nắm giữ cổ phần hoặc phần vốn góp tại doanh nghiệp khác). Trong thời gian tới, trung tâm dự kiến ban hành quy trình, quy chế tiếp nhận các quỹ đầu tư và quỹ quản lý tài sản theo các cấp độ, phù hợp với thông lệ của những trung tâm tài chính quốc tế uy tín.
Theo phân tích các chuyên gia kinh tế, để đạt mục tiêu tăng trưởng đến năm 2030, Việt Nam cần duy trì tổng vốn đầu tư ở mức khoảng từ 35% đến 40% GDP, tương đương từ 280 tỷ đến 300 tỷ USD mỗi năm, trong đó Thành phố Hồ Chí Minh chiếm khoảng 22% nhu cầu vốn cả nước. Ngân sách nhà nước chỉ đáp ứng một phần, phần còn lại phải huy động từ khu vực tư nhân và nguồn vốn quốc tế.
Thực trạng cấu trúc huy động vốn hiện nay vẫn phụ thuộc lớn vào hệ thống ngân hàng khi tín dụng chiếm khoảng 51% tổng nguồn vốn, đặt ra yêu cầu phải phát triển mạnh mẽ các kênh vốn trung và dài hạn để đáp ứng nhu cầu đầu tư vào hạ tầng, công nghệ và các lĩnh vực tăng trưởng mới.
Để giải quyết bài toán này, các chuyên gia cho rằng, việc thu hút các định chế tài chính tham gia trung tâm tài chính quốc tế cần gắn với triển khai hoạt động thực tế, thay vì chỉ dừng ở việc thành lập văn phòng đại diện.
Giám đốc điều hành VIFC-HCMC Richard D.McClellan giới thiệu định hướng thiết kế theo cơ chế một cửa chuẩn quốc tế, tạo thuận lợi cho hoạt động của các nhà đầu tư thông qua việc giao dịch bằng đồng đô-la Mỹ, áp dụng luật nước ngoài và giải quyết tranh chấp bằng trọng tài quốc tế trong khuôn khổ cho phép. Mục tiêu là tạo điều kiện để dòng vốn quốc tế được giao dịch và quản lý trực tiếp tại Việt Nam thay vì thông qua các trung tâm tài chính nước ngoài.
Đại diện cơ quan quản lý và các quỹ đầu tư nhấn mạnh, trung tâm tài chính cần trở thành bộ điều phối để dòng vốn góp phần thay đổi cơ cấu và năng lực của nền kinh tế, hướng tới việc tài trợ cho các ngành công nghiệp tương lai như trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, năng lượng sạch và tài chính số.
Việc khơi thông dòng vốn toàn cầu thông qua mô hình trung tâm tài chính quốc tế không chỉ giúp thành phố huy động nguồn lực cho không gian phát triển mới mà còn tạo động lực quan trọng để nâng cấp mô hình tăng trưởng của cả nền kinh tế trong giai đoạn tới. Quá trình triển khai đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý nhà nước, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp trong việc hoàn thiện thể chế, phát triển thị trường thực và củng cố niềm tin vững chắc cho các nhà đầu tư quốc tế.
NGUYÊN ANH