Tin tức quốc tế sáng 17.9: một loạt diễn biến nóng

Fed tăng lãi suất, Tổng thống Trump nổi giận

Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) ngày 16.9 tăng lãi suất lần đầu tiên kể từ năm 2023, bất chấp yêu cầu cắt giảm lãi suất từ Tổng thống Donald Trump. Ủy ban Thị trường mở liên bang (FOMC) thuộc Fed đã nhất trí bỏ phiếu thông qua việc tăng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản, đưa biên độ lãi suất lên mức từ 3,75% đến 4,00%. 

"Thực tế rõ ràng là lạm phát đang ở mức quá cao và đã duy trì như vậy trong một thời gian quá dài," Chủ tịch Fed Kevin Warsh phát biểu tại cuộc họp báo, đồng thời cho biết đây là một quyết định nghiêm trọng nhưng cần thiết. 

Ảnh: Reuters

Tổng thống Trump sau đó đã đưa ra lời chỉ trích gay gắt dù vẫn mang tính gián tiếp nhắm vào người đứng đầu Fed do chính ông lựa chọn. 

"Lãi suất tại Mỹ lẽ ra phải ở mức 1% hoặc thấp hơn, bởi vì chúng ta có uy tín tín dụng tốt nhất thế giới, vượt xa mọi quốc gia khác... Hãy hạ lãi suất cho nước Mỹ và phải thật nhanh", ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social sáng 17.9. 

Người phát ngôn Nhà Trắng Kush Desai nói với Fox News rằng quyết định tăng lãi suất của Fed là đáng tiếc theo quan điểm của chính quyền, và rằng nó không được hậu thuẫn bởi những lập luận kinh tế thực sự thuyết phục.

• Fed tăng lãi suất lần đầu từ 2023, ông Trump lập tức phản ứng

Ả Rập Xê Út cáo buộc Houthi tấn công thánh địa Mecca, Houthi bác bỏ 

Ả Rập Xê Út ngày 16.9 cáo buộc lực lượng Houthi tấn công thánh địa Mecca – thành phố linh thiêng của Hồi giáo. Lực lượng Houthi đã nhanh chóng bác bỏ tuyên bố của Riyadh, tuyên bố rằng họ đã bắn hạ một chiếc máy bay không người lái đang bay về phía Mecca.

Theo AFP, Bộ Ngoại giao Ả Rập Xê Út đã lên án hành động nhắm mục tiêu vào Mecca là một "cuộc tấn công khủng bố hèn nhát" và tái khẳng định quyền của vương quốc này trong việc "bảo vệ an ninh cho hai thánh đường Hồi giáo, người hành hương và toàn bộ lãnh thổ Ả Rập Xê Út". 

Tuy nhiên, ông Hazem al-Assad, thành viên bộ máy chính trị của Houthi, đã bác bỏ cáo buộc này, gọi đó là "một lời nói dối cũ rích từng được sử dụng trước đây và không còn lừa gạt được ai nữa".

Sáng 17.9, AFP đưa tin Houthi cho biết các máy bay chiến đấu của Ả Rập Xê-út đã thực hiện 40 cuộc không kích trong ngày qua nhắm vào miền tây Yemen.

Ảnh: Reuters

Chuyện AI ngày càng nóng

Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc Antonio Guterres ngày 16.9 kêu gọi hành động phối hợp ở cấp độ quốc tế để giải quyết các rủi ro liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI), trong bối cảnh gia tăng lo ngại về những nguy cơ từ công nghệ đang phát triển nhanh chóng này. 

"Hành động ở cấp quốc gia là điều thiết yếu, nhưng sự phối hợp toàn cầu cũng không thể thiếu. AI không dừng lại ở biên giới quốc gia, và các rủi ro do nó mang lại cũng vậy", ông phát biểu trước các phóng viên, theo AFP.

Phát biểu trước thềm kỳ họp Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc diễn ra tại New York vào tuần tới, ông Guterres nói rằng nhu cầu tăng cường giám sát sẽ là trọng tâm trong các cuộc thảo luận của ông với các nhà lãnh đạo thế giới sẽ đến tham dự sự kiện này. 

"Chúng ta không thể phớt lờ những lo ngại đã được nêu ra, đặc biệt là từ những người đang trực tiếp tham gia vào quá trình phát triển AI. Trách nhiệm hàng đầu của mọi chính phủ là bảo vệ người dân của mình, bao gồm cả việc bảo vệ họ trước những mối đe dọa từ trí tuệ nhân tạo", ông Guterres nói. 

Ảnh: Reuters

Ông Trump dọa cắt đứt quan hệ thương mại với EU

Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa đe dọa cắt đứt quan hệ thương mại với Liên minh châu Âu (EU) sau khi khối này đề xuất đưa Canada trở thành thành viên liên kết đầu tiên của mình. Chủ tịch Ủy ban châu Âu bà Ursula von der Leyen đã đưa ra ý tưởng này một ngày trước khi Thủ tướng Canada Mark Carney có bài phát biểu trước Nghị viện châu Âu. 

"Tôi thấy chuyện đó thật nực cười. Nếu họ làm vậy, nếu tôi coi đó là hành động thù địch, tôi sẽ áp thuế rất nặng hoặc ngừng giao thương với châu Âu đối với nhiều mặt hàng. Nếu đó là thiện chí thì không sao. Còn nếu là ác ý, chúng tôi sẽ áp thuế rất cao lên châu Âu, đó là điều hoàn toàn có thể xảy ra", ông Trump nói với các phóng viên khi được hỏi về kế hoạch trên.  

Bà Von der Leyen đã đề xuất tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ, quốc phòng và năng lượng với ông Carney – người trở thành nhà lãnh đạo chính phủ đầu tiên không thuộc châu Âu dự sự kiện bài phát biểu thường niên về "Tình hình Liên minh châu Âu". 

Ảnh: Reuters

Căng thẳng Ấn Độ - Pakistan trên biển

Ấn Độ và Pakistan ngày 16.9 đổ lỗi cho nhau về vụ va chạm trên biển giữa hai tàu thuộc biên chế hải quân của họ, đồng thời triệu tập các nhà ngoại giao cấp cao của đối phương để gửi công hàm phản đối mạnh mẽ. 

Bộ Ngoại giao Pakistan cho biết vụ việc xảy ra vào ngày 15.9 khi hải quân nước này đang tiến hành cuộc tập trận định kỳ hai năm một lần trong vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của mình. Trong khi đó, New Delhi khẳng định vụ việc xảy ra ở vùng biển quốc tế. 

• 

  Ấn Độ – Pakistan đổ lỗi, phản đối nhau trong vụ va chạm tàu hải quân