"Nga đang sử dụng mạng lưới Rassvet cho mục đích quân sự. Số lượng vệ tinh hiện nay chưa đủ để phủ sóng liên tục trên toàn lãnh thổ Ukraine. Kết nối chỉ khả dụng theo từng thời điểm, khi vệ tinh bay qua những khu vực tương ứng", Andrii Yusov, phát ngôn viên Tổng cục Tình báo Quốc phòng Ukraine (GUR), cho biết hôm nay.
Rassvet (Bình minh), còn được đặt biệt danh "Starlink của Nga", là sản phẩm của công ty hàng không vũ trụ tư nhân Byuro 1440 có trụ sở tại thủ đô Moskva. Ngoài 32 vệ tinh thuộc hệ thống Rassvet-3 đã triển khai ở quỹ đạo thấp quanh Trái Đất, Nga còn duy trì 6 vệ tinh thử nghiệm thuộc mạng lưới Rassvet-1 và Rassvet-2 phóng lên không gian từ năm 2023-2024.
Mạng lưới này được thiết kế để cung cấp tốc độ kết nối lên tới 1 Gbps với độ trễ dưới 70 ms, hoạt động ở quỹ đạo khoảng 800 km, cao hơn mức 500 km của Starlink, nhằm cân bằng giữa số lượng vệ tinh cần triển khai và diện tích phủ sóng rộng.
Vệ tinh thuộc hệ thống Rassvet. Ảnh: Byuro 1440
Theo GUR, Nga dự kiến phóng thêm vệ tinh Rassvet trong năm nay để mở rộng phạm vi bao phủ, từng bước xây dựng mạng lưới liên lạc vệ tinh quỹ đạo thấp hoàn chỉnh.
Ngoài bảo đảm liên lạc chiến trường, Rassvet có thể cung cấp đường truyền dữ liệu hai chiều giữa kíp điều khiển và vũ khí hoạt động ở sâu trong lãnh thổ Ukraine.
Điều này cho phép máy bay không người lái (UAV) trinh sát liên tục truyền thông tin về đài chỉ huy, trong khi các đơn vị mặt đất điều khiển UAV vũ trang hoặc tên lửa dẫn đường theo thời gian thực, giúp chúng bám đuổi mục tiêu di động và né tránh lưới phòng không đối phương, thay vì phụ thuộc vào lộ trình nạp sẵn trước khi phóng.
Kết nối vệ tinh cũng cho phép Nga vô hiệu hóa mạng lưới thiết bị gây nhiễu mà Ukraine đã dày công xây dựng trên khắp đất nước. "Về lâu dài, Rassvet có thể nâng cao hiệu quả hoạt động của UAV tấn công và trinh sát, khiến các hệ thống tình báo và tác chiến điện tử gặp nhiều khó khăn hơn trong nỗ lực phát hiện, đánh chặn chúng", ông Yusov cho hay.
'Starlink của Nga' bắt đầu phủ sóng lãnh thổ Ukraine
Quỹ đạo bay của vệ tinh thuộc hệ thống Rassvet. Video: SkyLinker
Hãng tin RT hồi tháng 9 cho biết Rassvet có thể cung cấp kết nối ổn định trên lãnh thổ Ukraine và những khu vực Nga kiểm soát từ sau khi xung đột bùng phát. Tuy nhiên, tín hiệu chưa thể duy trì liên tục, mới bảo đảm khoảng 3-4 lần kết nối mỗi ngày và mỗi lần kéo dài vài giờ.
Mykola Zientsev, chuyên gia an ninh tại Kiev, nói rằng đã xuất hiện những dấu hiệu cho thấy Rassvet cải thiện độ chính xác của các đòn tập kích bằng UAV phản lực. "Nga có ít nhất hai khoảng thời gian kết nối vệ tinh chất lượng cao mỗi ngày, với thời lượng trên dưới một giờ mỗi lần. Chừng đó cũng đủ tạo ra những tác động đáng kể đối với hoạt động quân sự", ông viết.
Bộ Quốc phòng Nga chưa bình luận về thông tin.
Hội đồng Khoa học - Chuyên gia thuộc Hội đồng An ninh Liên bang Nga hôm 6/11 cảnh báo về những rủi ro do Starlink gây ra, kêu gọi đẩy nhanh triển khai hệ thống Rassvet.
Quân nhân Ukraine nổ súng về phía drone Nga gần tiền tuyến ở tỉnh Zaporizhzhia ngày 2/11. Ảnh: Reuters
Quan chức Ukraine nhiều lần bày tỏ lo ngại với nỗ lực của Nga nhằm xây dựng mạng lưới vệ tinh tương tự Starlink. Tổng thống Volodymyr Zelensky tuần trước áp lệnh trừng phạt đối với 10 công ty tham gia phát triển Rassvet, trong đó có Bureau 1440.
Đại biện lâm thời Ukraine tại Mỹ Denys Sienik cũng kêu gọi Washington áp đặt các biện pháp trừng phạt riêng đối với những công ty tham gia phát triển Rassvet.
Bộ Tài chính Mỹ chưa bình luận về đề nghị này.
Huyền Lê (Theo Reuters, RT, RIA Novosti)