Tổng thống Israel chọn đối thủ của ông Netanyahu để lập chính phủ mới

Nguồn ảnh: Dân Trí

(Dân trí) - Tổng thống Israel Isaac Herzog thông báo sẽ giao cho lãnh đạo phe đối lập Gadi Eisenkot, đối thủ của đương kim Thủ tướng Benjamin Netanyahu, nhiệm vụ thành lập chính phủ tiếp theo.

Tổng thống Israel chọn đối thủ của ông Netanyahu để lập chính phủ mới - 1 — Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và đối thủ Gadi Eisenkot (Ảnh: TOI).

Động thái này diễn ra sau khi cuộc bầu cử quốc hội tháng trước không thể quyết định được bên nào thắng cuộc.

Ông Herzog đã thông báo quyết định này cho cả ông Eisenkot và ông Netanyahu vào ngày 7/11. Cựu tư lệnh quân đội Eisenkot, người đứng đầu đảng Yashar theo đường lối trung dung, sẽ có 28 ngày để thành lập chính phủ liên minh mới, với khả năng được gia hạn thêm 2 tuần.

Trong các cuộc tham vấn hồi đầu tuần, ông Eisenkot nhận được sự ủng hộ của 67 nghị sĩ trong tổng số 120 ghế tại Quốc hội, so với chỉ 46 nghị sĩ đề cử ông Netanyahu. Tuy nhiên, những sự ủng hộ này không đảm bảo ông có thể thành lập một chính phủ hoạt động hiệu quả.

Đảng Likud của ông Netanyahu giành được nhiều ghế nhất trong cuộc bầu cử ngày 27/10, nhưng liên minh các đảng của ông chỉ có 53 ghế, không đạt mức 61 ghế cần thiết để chiếm đa số tại quốc hội.

Liên minh đối lập gồm 4 đảng của ông Eisenkot chỉ giành được 48 ghế, khiến 2 đảng do người Ả rập lãnh đạo, nắm giữ 19 ghế, trở thành lực lượng quan trọng quyết định cán cân quyền lực sẽ nghiêng về bên nào.

Ông Eisenkot đã loại trừ khả năng đưa các đảng Ả rập vào chính phủ liên minh của mình. Một khả năng khác là đạt thỏa thuận với các đảng Do Thái vốn thường liên minh với ông Netanyahu.

Đáng chú ý, đảng Do Thái Torah Thống nhất, nắm giữ 7 ghế, đã không đề cử ông Netanyahu trong các cuộc tham vấn với tổng thống và phát tín hiệu sẵn sàng đàm phán với ông Eisenkot.

Trong khi đó, ngày 7/11, ông Netanyahu kêu gọi thành lập một chính phủ đoàn kết dân tộc rộng rãi, bao gồm các đối tác liên minh hiện tại của ông.

Ông Netanyahu, thủ tướng tại vị lâu nhất của Israel, đã giữ chức vụ này hơn 19 năm qua 3 nhiệm kỳ riêng biệt. Những lần thành lập liên minh cầm quyền bất thành trước đây đã góp phần khiến Israel phải tổ chức 5 cuộc bầu cử quốc hội trong giai đoạn 2019-2022.

Nếu ông Eisenkot không thể thành lập được chính phủ đa số trong thời hạn được giao, ông Herzog có thể trao cơ hội cho một ứng viên khác, có thể là ông Netanyahu, đứng ra thành lập chính phủ. Nếu như tình trạng bế tắc không thể được tháo gỡ, Israel có thể buộc phải tổ chức một cuộc bầu cử khác.

Quyết định của Tổng thống Isaac Herzog khi trao quyền thành lập chính phủ cho ông Gadi Eisenkot đánh dấu bước ngoặt lớn trên chính trường Israel sau cuộc bầu cử bế tắc ngày 27/10. Với việc nhận được đề cử từ 67 trên tổng số 120 nghị sĩ, cựu tư lệnh quân đội thuộc đảng trung dung Yashar tạm thời chiếm ưu thế rõ rệt trước đương kim Thủ tướng Benjamin Netanyahu. Dẫu vậy, thời hạn 28 ngày sắp tới vẫn đặt ra thử thách khốc liệt cho nỗ lực xây dựng một liên minh cầm quyền thực chất. Dù đảng Likud của ông Netanyahu dẫn đầu cuộc đua cá nhân, khối ủng hộ ông chỉ đạt 53 ghế, hoàn toàn không đủ mức 61 ghế đa số tối thiểu. Về phía ông Eisenkot, liên minh đối lập 4 đảng nắm 48 ghế và tuyên bố không hợp tác cùng 2 đảng Ả rập sở hữu 19 ghế then chốt. Cục diện giằng co này mở ra cánh cửa cho các cuộc đàm phán trực tiếp với những đảng tôn giáo, tiêu biểu là đảng Do Thái Torah Thống nhất vừa phát tín hiệu đổi phe với 7 ghế đại diện. Thực tế chính trị cho thấy con đường tìm kiếm một nội các ổn định vẫn đối mặt vô vàn chông gai khó lường. Bản thân ông Netanyahu đã kêu gọi thiết lập một chính phủ đoàn kết dân tộc rộng rãi nhằm duy trì vị thế của nhà lãnh đạo nắm quyền hơn 19 năm qua. Nếu tiến trình đàm phán của ông Eisenkot thất bại, cơ hội có thể được chuyển giao lại hoặc Israel sẽ tiếp tục rơi vào vòng xoáy của một cuộc bầu cử bổ sung.