Theo phóng viên TTXVN tại Tel Aviv, ngày 1/11, Tổng thống Israel Isaac Herzog kêu gọi các nhà lãnh đạo chính trị chấp nhận kết quả bầu cử và thể hiện tinh thần linh hoạt trong đàm phán thành lập chính phủ liên minh, nhằm tránh nguy cơ phải tổ chức thêm một cuộc bầu cử mới.
Lời kêu gọi được đưa ra trong bối cảnh cả phe ủng hộ Thủ tướng Benjamin Netanyahu và phe đối lập đều chưa giành đủ đa số 61 ghế tại Quốc hội (Knesset).
Phát biểu tại lễ tưởng niệm cấp nhà nước dành cho Tổng thống đầu tiên của Israel Chaim Weizmann, tổ chức tại thành phố Rehovot, ông Herzog nhấn mạnh kết quả bầu cử đã được xác định và các lực lượng chính trị cần đối diện với thực tế. Ông kêu gọi các nhà lãnh đạo không cố chấp với lập trường riêng mà cần chủ động tìm kiếm giải pháp thông qua đối thoại và thỏa hiệp.
Theo kết quả kiểm phiếu cuối cùng, khối ủng hộ Thủ tướng Netanyahu giành 53 ghế, trong khi khối đối lập chủ trương thay thế ông giành 48 ghế. Hai đảng Arab là Liên danh chung (Joint List) và Ra'am giành tổng cộng 19 ghế, mức cao kỷ lục, khiến cán cân chính trị tại Knesset trở nên phức tạp.
Theo một quan chức cấp cao của đảng Liên danh chung, hai đảng Arab dự kiến đề cử ông Gadi Eisenkot, lãnh đạo đảng Yashar và nhân vật chủ chốt của phe đối lập, làm ứng cử viên thủ tướng trong các cuộc tham vấn với Tổng thống Herzog.
Nếu nhận được sự ủng hộ của toàn bộ 19 nghị sỹ Arab cùng 48 nghị sỹ thuộc khối đối lập, ông Eisenkot có thể nhận được tổng cộng 67 đề cử ủng hộ, tạo cơ sở để được giao nhiệm vụ thành lập chính phủ.
Các cuộc tham vấn tại Phủ Tổng thống dự kiến bắt đầu ngày 4/11, sau khi ông Herzog tiếp nhận kết quả bầu cử chính thức từ Chủ tịch Ủy ban Bầu cử Trung ương Noam Sohlberg.
Theo quy định, Tổng thống phải tham vấn đại diện các đảng trước khi quyết định giao nhiệm vụ thành lập chính phủ. Ông Eisenkot được dự kiến là ứng cử viên đầu tiên được trao nhiệm vụ, với thời hạn 28 ngày và có thể gia hạn thêm 14 ngày. Knesset khóa mới dự kiến tuyên thệ nhậm chức ngày 10/11.
Tổng thống Herzog nhấn mạnh Phủ Tổng thống sẽ mở cửa cho tất cả các lực lượng chính trị, đồng thời kêu gọi các bên thể hiện thiện chí hợp tác để ngăn chặn nguy cơ bầu cử lại.
Về phần mình, ông Eisenkot tối 31/10 công bố các nguyên tắc thành lập chính phủ mới, hướng tới một liên minh rộng rãi, mang tính quốc gia và có trách nhiệm. Tuy nhiên, khả năng hợp tác với các đảng Arab vẫn gây chia rẽ trong phe đối lập. Lãnh đạo đảng Dân chủ Yair Golan công khai ủng hộ phương án này, trong khi ông Eisenkot, Naftali Bennett và Avigdor Liberman trước đó từng bày tỏ phản đối việc đưa các đảng Arab tham gia chính phủ.
Trong một diễn biến khác, các lãnh đạo đối lập được cho là đã thống nhất ưu tiên thay thế Chủ tịch Quốc hội Amir Ohana, thành viên đảng Likud, ngay sau khi Quốc hội khóa mới tuyên thệ. Nếu được thông qua với sự ủng hộ của các nghị sỹ Arab, động thái này sẽ giúp phe đối lập gia tăng ảnh hưởng đối với chương trình nghị sự và hoạt động lập pháp, ngay cả khi ông Netanyahu tiếp tục điều hành chính phủ lâm thời.
Bế tắc hiện nay đặt Israel trước nhiều khả năng, từ thành lập liên minh đối lập với các đảng Arab, chính phủ đoàn kết dân tộc có sự tham gia của ông Netanyahu, đến chính phủ thiểu số hoặc tổ chức bầu cử mới. Kết quả các cuộc tham vấn sắp tới sẽ có ý nghĩa quyết định đối với tiến trình thành lập chính phủ mới./.
(TTXVN/Vietnam+)