Tổng thống Trump tuyên bố ‘Đan Mạch đã trao Greenland cho Mỹ’

Nguồn ảnh: Tiền Phong

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Washington đã giành được quyền kiểm soát Greenland và Venezuela, gọi đây là "những thương vụ bất động sản lớn nhất lịch sử". Greenland sẽ trở thành ‘đôi mắt’ mới của Mỹ ở Bắc cực Người dân Greenland vui mừng nhưng không khỏi hoài nghi về thỏa thuận quân sự với Mỹ ...

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố "Đan Mạch đã trao Greenland cho Washington", đồng thời khẳng định Mỹ đã có cả Greenland và Venezuela.

Ông Trump đưa ra phát biểu này hôm 24/10 (theo giờ địa phương), tại cuộc vận động của đảng Cộng hòa ở bang Georgia trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

“Đan Mạch thật tuyệt vời, họ đã trao Greenland cho chúng ta. Các bạn biết điều đó chứ? Chúng ta đã có nó rồi”, ông Trump nói với những người ủng hộ.

Tổng thống Trump gọi Greenland và Venezuela là "những thương vụ bất động sản lớn nhất trong lịch sử", đồng thời nhấn mạnh giá trị chiến lược và tiềm năng dầu mỏ của Greenland và Venezuela.

“Bạn biết đấy, báo chí hầu như không đưa tin về nó. Nó sẽ được ghi nhận là thương vụ bất động sản lớn nhất trong lịch sử, có lẽ sau Venezuela... Chúng tôi đã có cả hai!” ông Trump nói.

Tuy nhiên, hiện chưa có thông tin nào xác nhận Greenland và Venezuela được chuyển giao cho Mỹ.

Thỏa thuận giữa Mỹ và Đan Mạch không bao gồm Greenland

Tuyên bố của Tổng thống Trump được đưa ra vài ngày sau khi Mỹ và Đan Mạch ký biên bản ghi nhớ ngày 22/10 nhằm tăng cường hợp tác công nghiệp hàng hải và mở rộng năng lực đóng tàu của Mỹ.

Tuy nhiên, văn bản này nêu rõ không áp dụng đối với Greenland và quần đảo Faroe. Đây là khuôn khổ ghi nhận ý định hợp tác chính trị, không phải một hiệp ước quốc tế tạo ra các quyền và nghĩa vụ pháp lý giữa hai bên. Văn bản cũng không cho phép tự động triển khai hoạt động mua sắm, trao hợp đồng hay chuyển tiền.

Theo tuyên bố của Bộ Ngoại giao Đan Mạch trên mạng xã hội X, thỏa thuận hướng đến việc tạo cơ hội cho các doanh nghiệp hai nước thông qua hợp tác về đào tạo nhân lực hàng hải, công nghệ đóng tàu, sửa chữa và nâng cấp tàu biển, cũng như công nghiệp quốc phòng.

“Đan Mạch ký kết một thỏa thuận với Mỹ, mở đường cho chuyên môn và các giải pháp của Đan Mạch tham gia vào những nỗ lực hàng hải của Mỹ. Thỏa thuận này mở ra nhiều cơ hội đáng kể cho các công ty Đan Mạch và có thể tạo ra việc làm mới ở cả hai bờ Đại Tây Dương”, bộ này viết.

Các hợp đồng thương mại cụ thể sẽ được ký kết riêng. Thỏa thuận này không làm thay đổi quy chế pháp lý của Greenland hay chủ quyền của Đan Mạch đối với hòn đảo.

Trước đó, Mỹ và Đan Mạch đã ký Hiệp định Quốc phòng Greenland năm 1951, cho phép Washington triển khai các hoạt động quân sự theo khuôn khổ thỏa thuận. Tuy nhiên, hiệp định này không chuyển giao chủ quyền Greenland cho Mỹ.

Tổng thống Mỹ Trump nhấn mạnh giá trị chiến lược của Greenland

Ngày 13/10, ông Trump tuyên bố trên mạng xã hội Truth Social, rằng hoạt động thăm dò dầu khí và khoáng sản quy mô lớn tại Greenland sắp bắt đầu. Ông cho rằng nguồn tài nguyên và vị trí địa lý của hòn đảo có ý nghĩa quan trọng đối với an ninh của Mỹ và châu Âu.

Nhà lãnh đạo Mỹ cũng nhấn mạnh Greenland có vai trò chiến lược trong việc phát hiện và ứng phó với các mối đe dọa tiềm tàng, bao gồm máy bay không người lái và tên lửa.

Phát biểu trước cử tri tại bang Georgia ngày 24/10, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Đan Mạch đã bàn giao Greenland cho Washington, đồng thời mô tả hòn đảo Bắc Cực cùng Venezuela là những thương vụ bất động sản lớn nhất lịch sử. Nhà lãnh đạo Mỹ khẳng định Greenland sở hữu vị trí địa lý cùng nguồn tài nguyên dầu mỏ và khoáng sản mang ý nghĩa sống còn đối với an ninh quốc gia. Ông Trump nhấn mạnh vùng lãnh thổ này sẽ đóng vai trò như tiền đồn chiến lược giúp Washington cùng các đồng minh phát hiện sớm những mối đe dọa từ tên lửa hay thiết bị bay không người lái. Tuy nhiên, tuyên bố đơn phương này hoàn toàn trái ngược với các cơ sở pháp lý hiện hành giữa Washington và Copenhagen. Biên bản ghi nhớ được hai nước ký kết ngày 22/10 vừa qua chỉ tập trung thúc đẩy hợp tác công nghiệp hàng hải, mở rộng năng lực đóng tàu và hoàn toàn không áp dụng đối với Greenland cũng như quần đảo Faroe. Bộ Ngoại giao Đan Mạch xác nhận văn kiện song phương không làm thay đổi chủ quyền của nước này đối với Greenland, đồng thời không chuyển giao bất kỳ quyền kiểm soát lãnh thổ nào cho phía Mỹ. Dù Hiệp định Quốc phòng năm 1951 từng cho phép Washington triển khai một số hoạt động quân sự, quy chế tự trị của Greenland vẫn được bảo đảm tuyệt đối dưới sự quản lý của Đan Mạch. Giới quan sát nhận định phát ngôn của ông Trump thực chất phản ánh tham vọng kiểm soát chuỗi cung ứng khoáng sản và củng cố thế trận phòng thủ tại vùng cực. Việc hiện thực hóa những mục tiêu địa chính trị này vẫn vấp phải rào cản pháp lý quốc tế vững chắc từ Copenhagen.