Tổng thống Ukraine nêu điều kiện chấm dứt cuộc chiến với Nga

Vấn đề lãnh thổ

Trong cuộc phỏng vấn với ABC News được công bố ngày 23/10, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết ông sẵn sàng đạt được thỏa thuận hòa bình nhằm chấm dứt cuộc xung đột với Nga. Tuy nhiên, Ukraine sẽ không đồng ý công nhận quyền kiểm soát của Nga đối với các vùng lãnh thổ mà Moscow đang nắm giữ.

Trong cuộc phỏng vấn, khi được hỏi liệu ông có sẵn sàng đạt được thỏa thuận nếu có cơ hội thực hiện điều đó ngay hôm nay hay không, Tổng thống Zelensky trả lời: “Có, tôi sẽ làm điều đó”.

Khi được hỏi một thỏa thuận như vậy cần những điều kiện gì và liệu ông có chấp nhận một thỏa thuận đồng nghĩa với việc từ bỏ 25% lãnh thổ Ukraine hay không, ông Zelensky lập tức phản bác. Ông nhấn mạnh rằng Nga hiện kiểm soát một phần lãnh thổ ít hơn con số đó, và con số 25% đồng nghĩa với việc Ukraine phải rút khỏi toàn bộ vùng Donbass ở miền Đông.

"Họ không kiểm soát 25% lãnh thổ của chúng tôi. Khi ai đó nói về con số 25%, điều đó có nghĩa là chúng tôi phải tự rút khỏi toàn bộ vùng Donbass. Hiện tại, họ đang kiểm soát 19,3%", nhà lãnh đạo Ukraine giải thích.

Tổng thống Vladimir Putin từng tuyên bố Nga sẽ giành toàn bộ vùng Donbass (gồm Lugansk và Donetsk) bằng vũ lực nếu Kiev không chấp nhận nhượng lại khu vực này trong một thỏa thuận hòa bình. Nga hiện kiểm soát phần lớn Donbass và tuyên bố sáp nhập Lugansk, Donetsk từ năm 2022 sau trưng cầu dân ý.

Khi được hỏi liệu ông có đồng ý với một thỏa thuận dựa trên những điều khoản cụ thể như vậy hay không, Tổng thống Zelensky nói rằng ông sẵn sàng chấm dứt cuộc chiến dọc theo chiến tuyến hiện tại.

"Chúng tôi sẵn sàng chấm dứt cuộc chiến này càng sớm càng tốt... bằng cách đóng băng xung đột ở chiến tuyến hiện tại", ông Zelensky nói, đồng thời khẳng định Ukraine sẽ không chấp nhận các đề xuất đưa những vùng lãnh thổ mà Moscow đang kiểm soát tạm thời trở thành một phần của Nga. Ông Zelensky dường như ám chỉ quy chế pháp lý của những vùng lãnh thổ này.

Cuộc phỏng vấn cũng đề cập đến những hạn chế về tốc độ kết nối Starlink, tình trạng thiếu tên lửa Patriot và việc thiếu thông tin tình báo về các mối đe dọa tên lửa đạn đạo trong một thời gian ngắn.

Ông Zelensky cho biết tốc độ kết nối Starshield, phiên bản quân sự của hệ thống Starlink do công ty SpaceX của tỷ phú Elon Musk cung cấp, vẫn bị hạn chế.

Theo ông, trong 90 ngày qua, Ukraine chỉ nhận được 24 tên lửa Patriot từ đối tác chiến lược của mình. Khi được hỏi liệu Mỹ có ngăn cản châu Âu chuyển tên lửa cho Ukraine hay không, ông Zelensky nói rằng Washington chưa ký thỏa thuận này.

Tổng thống Ukraine cũng được hỏi rằng liệu ông có cảm thấy bị Mỹ “quay lưng” trước những diễn biến gần đây hay không. Ông cho biết mình cảm thấy thiếu sự ủng hộ.

Khi được hỏi điều gì đã xảy ra khiến mối quan hệ giữa ông và Tổng thống Mỹ Donald Trump trở nên trục trặc, ông Zelensky nói rằng việc trở thành “bạn bè” với Tổng thống Nga Vladimir Putin là quyết định cá nhân của ông Trump. Ông nhận định hai nhà lãnh đạo Mỹ và Nga có “mối quan hệ khá tốt đẹp”.

Trong bối cảnh hiện nay, ông Zelensky nhấn mạnh Ukraine không thể chấp nhận một vị tổng thống yếu đuối ở thời điểm hiện tại, đồng thời khẳng định ông sẽ đáp trả mọi áp lực và có thể sẽ không phải lúc nào cũng giữ thái độ lịch sự.

Trước đó, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết việc giải quyết vấn đề Donbass là điều duy nhất có thể giúp chấm dứt cuộc xung đột Ukraine. Ông nhấn mạnh rằng cả hai bên đều phải nhượng bộ.

Đảm bảo an ninh cho Ukraine

Trong bài phát biểu trực tuyến tại sự kiện do Viện Hudson tổ chức hôm 23/10, Tổng thống Zelensky khẳng định một lệnh ngừng bắn phải là bước đi đầu tiên, theo sau đó là các cam kết an ninh mạnh mẽ, một quân đội Ukraine hùng mạnh và sự tiếp cận liên tục đối với các loại vũ khí từ phương Tây, bao gồm cả những hệ thống phòng không tiên tiến.

“Chúng tôi không chỉ cần hòa bình. Đó phải là một nền hòa bình công bằng và vững chắc”, ông Zelensky nhấn mạnh.

Tổng thống Zelensky cho rằng Ukraine vẫn chưa nhận được câu trả lời rõ ràng về cách thức phản ứng của Mỹ và các đồng minh châu Âu trong trường hợp Nga thực hiện chiến dịch quân sự mới. Ông kêu gọi đưa ra các bảo đảm an ninh vững chắc cùng cam kết tài trợ quốc tế cho quân đội Ukraine trong ít nhất 10 năm, trước khi có thể đạt được bất kỳ thỏa thuận hòa bình lâu dài nào.

Ông Zelensky đề xuất thành lập một liên minh gồm các quốc gia châu Âu sẵn sàng triển khai nhân lực tới Ukraine, với sự hậu thuẫn từ các cam kết an ninh của Mỹ.

Tuy nhiên, ông đặt câu hỏi rằng “sự bảo đảm” từ phía Mỹ sẽ có ý nghĩa như thế nào nếu Nga thực hiện một cuộc tấn công khác bằng tên lửa, máy bay không người lái hoặc lực lượng bộ binh.

“Ai sẽ phản ứng? Không chỉ quân đội của chúng tôi. Ai sẽ phản ứng và bằng cách nào? Cho đến nay, chúng tôi vẫn chưa có câu trả lời”, ông nói.

Theo ông Zelensky, sự bảo đảm an ninh cốt lõi cho Ukraine phải là một lực lượng quân sự hùng mạnh, được hỗ trợ bởi nguồn tài chính quốc tế trong ít nhất một thập niên.

“Chúng tôi cần một quân đội thực sự hùng mạnh, duy trì trong ít nhất 10 năm”, ông nói, giải thích rằng nền kinh tế Ukraine vốn đã bị chiến tranh tàn phá cần thời gian để phục hồi và không thể tự duy trì một lực lượng như vậy nếu thiếu sự hỗ trợ từ bên ngoài.

Trong khi Ukraine vẫn tiếp tục theo đuổi mục tiêu gia nhập NATO, ông Zelensky cho biết các cam kết an ninh song phương mạnh mẽ từ Washington có thể tạo ra một khuôn khổ thay thế.

Ông cảnh báo chỉ riêng các cam kết ngoại giao sẽ không đủ để ngăn chặn chiến dịch quân sự của Nga trong tương lai.

Tổng thống Zelensky cũng cảnh báo về việc nới lỏng các biện pháp trừng phạt Nga, giải phóng các tài sản đang bị phong tỏa của Nga, hoặc đưa ra các nhượng bộ tài chính cho Moscow mà không có những cơ chế bảo vệ đáng tin cậy để ngăn chặn tái diễn hành động quân sự.

Ukraine sẵn sàng đàm phán

Tổng thống Zelensky tiết lộ các nhóm đàm phán từ Ukraine, Mỹ và Nga có thể gặp nhau tại Abu Dhabi vào đầu hoặc giữa tháng 11, mặc dù đề xuất này còn phụ thuộc vào phản hồi từ phía Moscow. Cuộc gặp tiềm năng này diễn ra sau các cuộc tiếp xúc ngoại giao gần đây tại Oslo và St. Petersburg.

“Chúng tôi sẵn sàng gặp mặt bất cứ lúc nào, thậm chí là ngay ngày mai, nhưng tất cả đều phụ thuộc vào phía Nga”, ông Zelensky nói.

Ông Zelensky khẳng định một lệnh ngừng bắn - thay vì thêm một vòng đàm phán không mang lại kết quả - phải là điểm khởi đầu cho hòa bình.

“Lập trường đúng đắn vào lúc này là ngừng bắn. Đó là điểm đầu tiên”, ông nêu rõ.

Ông cũng kêu gọi sự tham gia của châu Âu và việc Mỹ gia tăng áp lực lên Moscow, đồng thời lập luận rằng các cuộc đàm phán ở cấp kỹ thuật cuối cùng phải tiến tới các cuộc đối thoại trực tiếp giữa lãnh đạo của các nước.