Trả lời câu hỏi tại Diễn đàn An ninh Warsaw ngày 12/10, Tổng thống Ukraine tỏ ra hoài nghi về việc liệu các thỏa thuận cung cấp dầu diesel giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin có tác động đến thị trường toàn cầu hay không, vì theo ông, khối lượng được thỏa thuận là không đáng kể.
"Nếu ai đó nghĩ khác thì cứ để họ nghĩ vậy. Tôi tin rằng có những động cơ khác đằng sau quyết định này. Vì sao Mỹ không ký thỏa thuận cung cấp dầu diesel với Ukraine? Chúng tôi là bên quyết định việc những con tàu của Nga có thể di chuyển hay không. Chúng tôi quyết định liệu các nhà máy lọc dầu của Nga có hoạt động hay không”, ông Zelensky nói.
Tổng thống Ukraine một lần nữa nhắc lại đề xuất về lệnh ngừng bắn trong lĩnh vực năng lượng, nhấn mạnh rằng việc duy trì nguồn cung điện liên tục là điều quan trọng đối với Ukraine.
"Nếu họ có thể đảm bảo an toàn cho lưới điện của chúng tôi, chúng tôi sẽ không can thiệp vào cơ sở hạ tầng dầu diesel của họ. Đối với chúng tôi, việc cung cấp điện trước hết là để hỗ trợ người dân. Nguồn điện rất quan trọng với người dân. Nhưng nó cũng mang lại lợi ích cho châu Âu, vì ai cũng biết rằng chúng tôi được kết nối với lưới điện châu Âu. Nếu ngành năng lượng của chúng tôi không bị tấn công, chúng tôi sẽ có thể hỗ trợ các quốc gia khác”, ông Zelensky nói.
Nhà lãnh đạo Ukraine cho biết, nước này đang chờ thông tin chi tiết về các cuộc đàm phán giữa phía Mỹ và Nga.
Ông cũng nói thêm rằng, Ukraine sẵn sàng ký các cam kết đảm bảo sẽ không thực hiện các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng, nếu Nga thể hiện sự đồng thuận với thỏa thuận này.
Bản chất lệnh ngừng bắn của ông Trump
Ngày 11/10, Tổng thống Mỹ Donald Trump bất ngờ tuyên bố Ukraine và Nga đã đồng ý về một lệnh ngừng bắn năng lượng, nhưng không cung cấp thông tin chi tiết.
Theo Axios, Tổng thống Ukraine Zelensky không hề hay biết về lệnh ngừng giữa Ukraine và Nga do Mỹ công bố, nhưng ông sẵn sàng chấp thuận thỏa thuận này.
Nga hiện chưa đưa ra bình luận về tuyên bố của ông Trump.
Trong khi đó, Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha khẳng định, Nga đã vi phạm lệnh ngừng bắn ngay sau đó bằng việc tấn công nhà máy nhiệt điện kết hợp ở Kharkiv và một trạm điện tại Kiev.
Một quan chức Nhà Trắng chia sẻ với Axios, rằng "lệnh ngừng bắn về năng lượng" - theo cách hiểu của Tổng thống Mỹ Donald Trump - nghĩa là Nga và Ukraine sẽ ngừng tấn công các nhà máy lọc dầu của đối phương.
"Thông báo của Tổng thống Trump hôm 11/10 về 'lệnh ngừng bắn năng lượng' giữa Nga và Ukraine đề cập đến một thỏa thuận tiềm năng, trong đó mỗi bên sẽ ngừng tấn công các nhà máy lọc dầu. Ông Trump kỳ vọng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky sẽ tuân thủ điều này”, quan chức Nhà Trắng nói.
Nguồn tin này cho biết thêm, nếu các cuộc tấn công vào nhà máy lọc dầu chấm dứt, bước tiếp theo có thể là một thỏa thuận ngừng tấn công các nhà máy điện và lưới điện.
Tuy nhiên, Axios cho rằng, đề xuất “dừng tấn công nhà máy lọc dầu của nhau” không phải là một thỏa thuận công bằng. Vì Ukraine chỉ có duy nhất một nhà máy lọc dầu. Cơ sở này đã nhiều lần bị Nga tấn công và hiện không hoạt động hết công suất. Ngược lại, Nga sở hữu một mạng lưới nhà máy lọc dầu rộng khắp.
"Chúng tôi phải nhập khẩu dầu diesel và xăng. Điều chúng tôi cần là phía Nga ngừng tấn công lưới điện của mình”, một quan chức Ukraine nói.
Nhà Trắng cảnh báo, các cuộc tấn công của Ukraine vào các nhà máy lọc dầu của Nga đang gây tổn hại cho mối quan hệ giữa ông Zelensky và ông Trump nhiều hơn so với những thiệt hại mà chúng gây ra cho chính nước Nga.
"Ông Trump thực sự rất tức giận. Ông ấy cảm thấy ông Zelensky đang coi sự ủng hộ của Mỹ là điều hiển nhiên”, quan chức Nhà Trắng nói.
Về phản ứng của Nga liên quan đến lệnh ngừng bắn, nguồn tin cho biết: “Phía Nga đang cân nhắc vấn đề này. Chúng ta sẽ sớm biết liệu họ có sẵn sàng hay không”.
Sau cuộc gặp phái đoàn Ukraine tại Miami hôm 9/10, các đặc phái viên Mỹ là Steve Witkoff và Jared Kushner đã hoãn chuyến đi dự kiến tới Mátxcơva "ít nhất là cho đến khi họ nắm rõ liệu Ukraine và các nước châu Âu có sẵn sàng đồng ý với một đề xuất thống nhất mới dành cho Nga hay không".