
Ông Vũ Anh Tuấn, Viện trưởng Viện nghiên cứu phát triển Dược & Mỹ phẩm - Ảnh: H.VÂN
Từ tiềm năng của Thái Nguyên sau sáp nhập, ông Vũ Anh Tuấn, Viện trưởng Viện nghiên cứu phát triển Dược & Mỹ phẩm, chỉ ra những điểm nghẽn trong phát triển của địa phương và doanh nghiệp.
Thiếu ứng dụng công nghệ, nhiều sản phẩm chưa có giá trị cao
Đó là việc khai thác tài nguyên vẫn rất manh mún, tự phát, quy mô nhỏ lẻ, chưa hình thành vùng nguyên liệu theo đúng tiêu chuẩn. Nghịch lý nữa là bán nguyên liệu thô và mua thì mua dược liệu tinh, phụ thuộc vào thương lái Trung Quốc.
Địa phương cũng có rất ít đơn vị, nhà máy chiết xuất dược liệu chuyên sâu và chỉ có những cơ sở sản xuất đơn giản như phơi khô, tán bột do năng lực của doanh nghiệp còn hạn chế, chưa có nhiều hoạt động nghiên cứu khoa học công nghệ và chuyển giao, nên giá trị thấp.
Dẫn chứng, năm 2022 khi tiếp cận một sản phẩm chiết xuất từ chuối của Australia và được bán ở thị trường Việt Nam với giá 800.000 đồng/hộp 400g. So sánh với sản phẩm chuối ở Việt Nam xuất khẩu đứng thứ 5 thế giới, những quả nhỏ chỉ được dùng làm thức ăn chăn nuôi nên giá trị thấp.
Điều này đặt ra vấn đề làm sao để nâng cao giá trị với sản phẩm nông sản. Do đó, ông đã triển khai nghiên cứu từ quả chuối tiêu xanh để đưa ra sản phẩm có hàm lượng nano tinh bột kháng lên tới 60%, trong khi tại Mỹ nghiên cứu hàm lượng cao nhất được công bố là 65%, cho thấy vai trò lớn của khoa học công nghệ trong sản xuất để nâng cao giá trị sản phẩm.
Bà Phạm Thùy Linh, Chủ tịch CLB Doanh nhân xứ Trà cho rằng liên kết chuỗi sản xuất, chế biến trà/nông sản giá trị cao là bài toán. Bởi thực tế không thiếu sản phẩm tốt nhưng lại đang thiếu một chuỗi đủ mạnh.
Như tại Thái Nguyên có lợi thế rất lớn về chè và nhiều sản phẩm nông nghiệp đặc trưng, gắn vùng nguyên liệu, có những sản phẩm đã được thị trường biết đến. Tuy nhiên, từ một sản phẩm tốt làm thế nào trở thành một sản phẩm có giá trị cao, có thương hiệu, có thị trường ổn định và có khả năng đi xa?

Bà Nguyễn Thu Thảo, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Thương mại và Du lịch Hà Lan
Tăng liên kết để thành chuỗi giá trị
"Câu trả lời không nằm ở một doanh nghiệp đơn lẻ. Một hộ nông dân không thể đồng thời làm tốt tất cả các khâu: sản xuất nguyên liệu, tiêu chuẩn hóa, chế biến, bao bì, thương hiệu, thương mại điện tử, logistics, xuất khẩu, chăm sóc khách hàng và quản trị rủi ro. Một doanh nghiệp nhỏ cũng rất khó làm tất cả những việc đó một mình mà cần liên kết chuỗi" - bà Linh nói.
Và để tạo thành chuỗi giá trị cần tháo gỡ điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là liên kết chưa thực sự trở thành "chuỗi giá trị". Vì vậy, cần chuyển từ tư duy: "Tôi bán cho anh cái gì?" sang tư duy: "Chúng ta cùng tạo ra giá trị gì cho khách hàng?". Thúc đẩy liên kết theo chiều sâu gồm vùng nguyên liệu, chế biến, thương hiệu và thị trường, logistics và phân phối, quản trị rủi ro.
Bà Nguyễn Thu Thảo, Tổng giám đốc Công ty CP Thương mại và Du lịch Hà Lan, kiến nghị địa phương cần tiếp tục xây dựng môi trường kinh doanh theo bốn hướng. Đó là sự minh bạch hơn, nhanh hơn và chi phí giảm thấp hơn. Cải cách hành chính, rút ngắn thời gian giải quyết các thủ tục về đất đai, đầu tư, xây dựng và quy hoạch.
Đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp được tham gia sớm hơn vào quy trình xây dựng và thực thi chính sách. Chúng tôi cho rằng doanh nghiệp không chỉ là đối tượng thực thi chính sách mà còn là đối tác đồng hành trong quá trình kiến tạo chính sách.
Theo bà Thảo, việc đóng góp tăng trưởng hai con số không chỉ là những dự án nghìn tỉ, mà ngay cả những doanh nghiệp nhỏ với dự án nhỏ cũng góp phần thúc đẩy tăng trưởng. Đơn cử, nếu một cơ sở chế biến chè mà sử dụng phần mềm quản lý đơn hàng thì cũng có thể tăng năng suất 20%.
Một doanh nghiệp vừa có thể mở thêm các cái kênh bán hàng online trên các sàn thương mại điện tử thì có thể tăng trưởng mở rộng thị trường lên 30%. Nếu cả ngàn doanh nghiệp cùng chuyển đổi, tác động cộng lại là động lực rất là lớn cho tăng trưởng mà còn tạo ra một hệ sinh thái doanh nghiệp phát triển.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định Đảng, Nhà nước phải giải quyết đến cùng những vướng mắc, chấn chỉnh những bất cập thuộc trách nhiệm của mình, doanh nghiệp phải chủ động đổi mới, vươn lên.