TP.HCM có giải 'Oscar du lịch', khách vẫn cần thêm lý do để ở lại

Tối 27-9, TP.HCM tiếp tục được vinh danh tại giải thưởng Du lịch Thế giới (World Travel Awards), trong đó có danh hiệu "Điểm đến du lịch kinh doanh hàng đầu châu Á". Những giải thưởng quốc tế là sự ghi nhận cho ngành du lịch thành phố, nhưng phía sau các danh hiệu vẫn là bài toán về sản phẩm, chất lượng dịch vụ và khả năng giữ chân du khách.

Du lịch TP.HCM giành giải: Không phải sự vinh danh cảm tính

Theo TS Dương Đức Minh - Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế và du lịch TP.HCM, World Travel Awards thường được ví như "Oscar của ngành du lịch".

"Đây là sự ghi nhận dựa trên những tiêu chí cụ thể và là kết quả của một quá trình tích lũy, chứ không phải sự vinh danh cảm tính", ông Minh nói.

Tuy nhiên, theo ông, điều đáng quan tâm sau những giải thưởng là cách TP.HCM phát triển du lịch khi không gian đô thị đã mở rộng. Thay vì tập trung chủ yếu ở khu vực trung tâm, thành phố có thể hình thành những cực du lịch với sản phẩm và lợi thế riêng.

• 9 tháng đầu năm 2026, doanh thu du lịch TP.HCM tăng 43%, khách quốc tế là động lực tăng trưởng chính

"Các siêu đô thị du lịch hiện nay không còn chạy đua về số lượng khách đến thật đông, mà cạnh tranh ở chất lượng chi tiêu và trải nghiệm. 

Khách đến TP.HCM không chỉ để tiêu tiền, mà còn cần có những trải nghiệm khiến họ muốn quay lại và góp phần tạo ra giá trị cho điểm đến", ông Minh phân tích.

Từ đó, ông đề xuất tổ chức không gian du lịch theo hướng đa cực, giảm áp lực cho khu vực trung tâm. Cần Giờ có thể phát triển du lịch sinh thái; Côn Đảo gắn với di sản, biển đảo; Bình Dương khai thác thế mạnh MICE kết hợp thể thao, nghỉ dưỡng.

Bên cạnh sản phẩm, ông Minh cho rằng nhân lực vẫn là vấn đề cần cải thiện. Nhiều doanh nghiệp có chiến lược nhưng đội ngũ quản lý cấp trung và nhân viên trực tiếp phục vụ khách chưa phải lúc nào cũng truyền tải được tinh thần đó đến du khách.

"Dù công nghệ hay AI phát triển đến đâu cũng không thể thay thế hoàn toàn yếu tố con người trong ngành dịch vụ. Người quản lý phải truyền được tinh thần của doanh nghiệp xuống đội ngũ tuyến đầu, bởi đó mới là những người trực tiếp tạo ra trải nghiệm cho du khách", ông nói.

Giải thưởng không thay thế được sản phẩm

Từ góc độ doanh nghiệp khai thác du lịch đường sông, ông Nguyễn Kim Toản - Giám đốc Công ty Thường Nhật, đơn vị vận hành Saigon Waterbus - cho rằng một giải thưởng du lịch không phải thành quả của riêng một doanh nghiệp hay cơ quan quản lý.

"Du lịch là ngành kinh tế tổng hợp. Một hành trình của du khách được tạo nên từ nhà hàng, khách sạn, tàu thuyền, góc phố, hàng quán vỉa hè cho đến nụ cười của người dân", ông Toản nói.

• Công viên ở TP.HCM có hồ nước nên thơ, hàng cây thay lá tạo sắc thu

• Phú Quốc trước cơ hội trở thành điểm đến MICE hấp dẫn

Theo ông, du lịch có phần tạo sự chú ý và phần tạo trải nghiệm thực tế. Lễ hội, chương trình nghệ thuật có thể tạo điểm nhấn, nhưng những giá trị đời sống mới là thứ giữ chân du khách.

"Du khách quốc tế đến đây để trải nghiệm dòng sông Sài Gòn thật, nhịp sống 'trên bến dưới thuyền' hơn 300 năm thật, đi những chuyến tàu thật. Muốn khách ở lại lâu và quay lại, đường sá phải sạch thật, đồ ăn phải ngon và an toàn thật, người dân hiếu khách thật", ông nói.

Theo ông, thành phố cũng cần hạn chế những tình trạng có thể khiến du khách e ngại như chèo kéo, trộm cắp, mất an ninh trật tự.

"Giải thưởng đôi khi như một đợt cờ đèn kèn trống, tung hô xong rồi ai về nhà nấy. Cốt lõi của du lịch vẫn phải là sự thật. Phải làm thật, sống thật với cái chất của mình thì thương hiệu mới bền vững", ông Toản nói.

"Đi bán hàng thì phải có hàng"

Ở góc độ thị trường, chuyên gia du lịch Phan Yến Ly ghi nhận những hoạt động xúc tiến mà TP.HCM đã thực hiện, từ liên kết với các địa phương đến thu hút khách quốc tế thông qua các sự kiện chuyên ngành.

Bà dẫn việc thành phố duy trì Hội chợ Du lịch quốc tế TP.HCM (ITE HCMC) suốt 20 năm, thu hút các đơn vị mua dịch vụ du lịch quốc tế kết nối với doanh nghiệp trong nước. Cùng với đó là những sự kiện như Lễ hội Áo dài và các hoạt động quảng bá tại nhiều thị trường.

Tuy nhiên, theo bà Ly, xúc tiến chỉ phát huy hiệu quả khi điểm đến có sản phẩm đủ sức giữ khách.

"Trong bối cảnh các địa phương lân cận cũng đã phát triển khách sạn, trung tâm thương mại và có thêm nhiều đường bay quốc tế, du khách sẽ không ghé TP.HCM chỉ để làm điểm trung chuyển dịch vụ đơn thuần. Muốn giữ chân khách, nguyên tắc kinh doanh cơ bản là: đi bán hàng thì phải có hàng", bà nói.

Theo bà, việc xây dựng tour tuyến ở các khu vực thời gian qua diễn ra khá sôi động, nhưng cần tránh phát triển sản phẩm theo phong trào. Một tour muốn bán được phải xác định rõ giá trị riêng và lý do để du khách lựa chọn.

"Bán hàng không thể chỉ dựa vào quảng bá hay chính sách ưu đãi, mà phải có sản phẩm du lịch đặc trưng, riêng có của TP.HCM. Phải tạo ra những trải nghiệm mà du khách khó tìm thấy ở nơi khác, để họ đến thành phố vì chính sản phẩm đó", bà Ly nói.

Những giải thưởng quốc tế giúp TP.HCM tăng nhận diện trên thị trường, nhưng giải thưởng không thể thay thế sản phẩm. Muốn giữ du khách ở lại lâu hơn, yếu tố quyết định vẫn là những trải nghiệm cụ thể, chất lượng dịch vụ và những giá trị riêng mà thành phố có thể tạo ra.

TP.HCM nhận 3 giải thưởng du lịch hàng đầu châu Á

Tại giải thưởng Du lịch Thế giới (World Travel Awards - WTA) khu vực châu Á, châu Đại Dương và Ấn Độ Dương 2026, TP.HCM được vinh danh ở 3 hạng mục: Điểm đến du lịch kinh doanh hàng đầu châu Á, Điểm đến lễ hội và sự kiện hàng đầu châu Á và Cơ quan quản lý du lịch thành phố hàng đầu châu Á.

Trong đó, hai danh hiệu về du lịch kinh doanh và lễ hội, sự kiện đã được trao cho TP.HCM liên tiếp từ năm 2022. Danh hiệu dành cho cơ quan quản lý du lịch thành phố được trao liên tiếp từ năm 2023 đến nay.

Thành ủy TP.HCM đặt mục tiêu đến năm 2030, du lịch đón 20 triệu lượt khách quốc tế (tương đương 40-44% lượng khách quốc tế của cả nước).