Bỏ qua điều hướng
•

TP.HCM liên tục có mưa lớn, đường ngập sâu: Vì sao thời tiết ngày càng bất thường?

TP.HCM liên tục có mưa lớn, đường ngập sâu: Vì sao thời tiết ngày càng bất thường?
Nguồn ảnh: Thanh Niên

Mưa lớn liên tiếp khiến nhiều tuyến đường TP.HCM ngập sâu, người dân chật vật đi lại. Vì sao những trận mưa ngày càng bất thường, có lúc hàng trăm mm trong vài giờ?

Những trận mưa lớn liên tiếp khiến nhiều tuyến đường TP.HCM ngập nước. Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM cho biết mưa cực đoan đang xuất hiện thường xuyên hơn, trong khi triều cường liên tục lên cao.

Những ngày gần đây, TP.HCM liên tục xuất hiện mưa lớn, khiến nhiều tuyến đường ngập sâu, nước rút chậm, kể cả ở khu vực trung tâm.

TP.HCM liên tục có mưa lớn, đường ngập sâu: Vì sao thời tiết ngày càng bất thường? - Ảnh 1.

Người dân vất vả di chuyển dưới cơn mưa lớn, đường ngập sâu tối 7.10

ẢNH: NHẬT THỊNH

TP.HCM xuất hiện nhiều trận mưa lớn bất thường

Dẫn số liệu của Đài Khí tượng Thủy văn Nam bộ, Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết từ đầu năm 2026 đến nay, trạm Nhà Bè ghi nhận 9 ngày có lượng mưa trên 50 mm, trong khi trạm Tân Sơn Hòa ghi nhận 8 ngày.

Đặc biệt, ngày 21.9, trạm Nhà Bè đo được lượng mưa lên tới 258 mm. Đây là một trong những trận mưa có lượng nước rất lớn được ghi nhận trong năm nay.

Theo Sở, không chỉ lượng mưa lớn, những trận mưa có cường độ mạnh đang xuất hiện thường xuyên hơn, lượng nước tập trung dồn dập chỉ trong vài giờ.

Số liệu thống kê tại trạm Tân Sơn Hòa cho thấy trong giai đoạn 1990 - 2020, có 7 ngày mưa với lượng mưa trên 50 mm. Tuy nhiên, chỉ trong 5 năm gần đây, từ 2021 - 2025, đã ghi nhận 12 ngày mưa vượt ngưỡng này.

Riêng năm 2026, tính đến đầu tháng 10, trạm Tân Sơn Hòa đã ghi nhận 8 ngày mưa trên 50 mm.

Sở Nông nghiệp và Môi trường nhận định đây là diễn biến bất thường. Theo lý giải của cơ quan này, tháng 9 - 10.2026 đang trong pha El Niño mạnh, thông thường lượng mưa tại Nam bộ và TP.HCM có xu hướng thiếu hụt so với trung bình nhiều năm. Tuy nhiên, thực tế năm nay mưa vẫn xuất hiện nhiều, trong đó có những trận mưa rất lớn, lượng nước lên tới hàng trăm milimét chỉ trong vài giờ.

TP.HCM liên tục có mưa lớn, đường ngập sâu: Vì sao thời tiết ngày càng bất thường? - Ảnh 2.

Những trận mưa cực đoan liên tục xuất hiện, ảnh hưởng đến đời sống của người dân

ẢNH: NHẬT THỊNH

Theo thống kê, những trận mưa hàng trăm mm trong vài giờ vẫn xuất hiện hằng năm, nhất là vào cao điểm mùa mưa. Tuy nhiên, khoảng 3 năm gần đây, mưa có xu hướng gia tăng, nhiều đợt kéo dài liên tiếp vài ngày.

Đáng lo hơn, tần suất những trận mưa trên 100 mm tăng rõ rệt, đặc biệt là mưa lớn dồn dập trong 1 - 2 giờ. Lượng nước đổ xuống quá nhanh có thể vượt khả năng thiết kế của hệ thống thoát nước hiện hữu, khiến nhiều tuyến đường ngập ngay sau mưa.

TP.HCM và Nam bộ, mưa lớn tăng kết hợp triều cường lên nhanh

Vì sao TP.HCM dễ bị ngập nước?

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, thành phố có địa hình tương đối thấp so với mực nước biển, thuộc nhóm đô thị chịu ảnh hưởng lớn của biến đổi khí hậu. Một biểu hiện rõ rệt là tình trạng triều cường liên tục lên cao trong những năm gần đây.

Tại trạm Phú An, giai đoạn 2017 - 2021 ghi nhận 151 lần đỉnh triều vượt mức báo động 2 (1,50 m). Trong giai đoạn từ năm 2022 đến tháng 9.2026, con số này tăng lên 220 lần.

Tương tự, số lần đỉnh triều vượt mức báo động 3 (1,60 m) tăng từ 55 lần trong giai đoạn 2017 - 2021 lên 74 lần trong giai đoạn 2022 - tháng 9.2026.

Đặc biệt, đợt triều cường đầu tháng 11.2025 đã ghi nhận mực nước cao nhất trong lịch sử quan trắc, với đỉnh triều tại trạm Phú An đạt 1,78 m và tại trạm Thủ Dầu Một đạt 1,88 m.

Theo Sở, những diễn biến này cho thấy nguy cơ ngập nước tại TP.HCM không chỉ do mưa lớn, mà còn chịu áp lực ngày càng tăng từ triều cường và nước biển dâng.

Ngoài ra, việc bê tông hóa ngày càng nhiều làm giảm diện tích đất có khả năng thấm nước tự nhiên. Khi mưa lớn, nước không kịp thấm xuống đất mà dồn nhanh vào hệ thống cống, dễ gây quá tải và ngập cục bộ.

Trong khi đó, việc san lấp các vùng trũng vốn có chức năng chứa nước khiến khả năng điều tiết nước mưa suy giảm, nước thoát chậm hơn và tình trạng ngập có thể kéo dài.

Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng chỉ ra tình trạng xả rác, chất thải gây bồi lắng, tắc nghẽn dòng chảy tại một số tuyến sông, kênh, rạch vẫn diễn ra. Đây là một trong những nguyên nhân làm giảm khả năng tiêu thoát nước khi mưa lớn.

Tình trạng ngập úng tại TP.HCM đang diễn biến ngày càng phức tạp khi các trận mưa cực đoan gia tăng mạnh cả về tần suất lẫn cường độ. Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM, trạm Tân Sơn Hòa trong 30 năm trước chỉ có 7 ngày mưa trên 50 mm, nhưng riêng 5 năm gần đây đã ghi nhận tới 12 ngày, và chỉ tính đến đầu tháng 10 năm 2026 đã có thêm 8 ngày. Điển hình vào ngày 21 tháng 9, lượng mưa tại trạm Nhà Bè lên tới 258 mm, tạo ra áp lực vượt ngưỡng thiết kế của hệ thống thoát nước hiện hữu. Diễn biến thời tiết này được đánh giá là bất thường bởi khu vực Nam Bộ hiện nằm trong pha El Niño mạnh, giai đoạn vốn có xu hướng thiếu hụt lượng mưa so với trung bình nhiều năm. Thực tế quan trắc lại cho thấy các cơn mưa trên 100 mm dồn dập trong khoảng 1 đến 2 giờ xuất hiện liên tục và kéo dài nhiều ngày. Khối lượng nước khổng lồ trút xuống trong thời gian quá ngắn khiến các tuyến đường nội đô nhanh chóng ngập sâu, nước rút rất chậm. Bên cạnh lượng mưa cực đoan, hạ tầng đô thị còn chịu tác động cộng hưởng nặng nề từ triều cường dâng cao do biến đổi khí hậu trên nền địa hình trũng thấp. Dữ liệu tại trạm Phú An cho thấy số lần đỉnh triều vượt báo động 3 đã tăng từ 55 lần giai đoạn 2017 đến 2021 lên 74 lần giai đoạn từ năm 2022 đến tháng 9 năm 2026. Đỉnh triều lịch sử 1,78 m từng ghi nhận vào tháng 11 năm 2025 phản ánh nguy cơ ngập lụt kép ngày càng gay gắt mà thành phố đang phải đối mặt.
amung