Thanh Niên • 10/09/2026 07:10

TP.HCM phát triển công nghiệp văn hóa, điện ảnh gắn với du lịch, di sản

Ngày 9.9, hội thảo Phát triển công nghiệp văn hóa và điện ảnh gắn với du lịch và bảo tồn di sản - Cơ hội phát triển của TP.HCM - Thành phố sáng tạo điện ảnh của UNESCO diễn ra tại Nhà hát TP.HCM.

Thông qua ví dụ thực tiễn là dự án phim huyền sử Hộ linh tráng sĩ, sự kiện tạo nên không gian trao đổi giữa cơ quan quản lý, nhà làm phim, các tổ chức trong lĩnh vực văn hóa - nghệ thuật, du lịch… về cơ hội phát triển của TP.HCM trong vai trò Thành phố sáng tạo điện ảnh.

Hội thảo có sự góp mặt của NSND Nguyễn Thị Thanh Thúy (Phó giám đốc Sở VH-TT TP.HCM), bà Phạm Thị Thanh Hường (Trưởng ban Văn hóa, Văn phòng UNESCO tại Hà Nội), TS Nguyễn Thị Hậu (Tổng thư ký Hội Khoa học lịch sử TP.HCM), NTK Sỹ Hoàng, bà Ngô Thị Bích Hạnh (Phó chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến phát triển điện ảnh VN (VFDA), Phó chủ tịch Công ty BHD), nhà nghiên cứu Phan Thanh Nam, nhà nghiên cứu Cao Việt Nguyễn, NTK Mai Lâm, diễn viên Đỗ Thị Hải Yến…

Làm di sản, làm văn hóa không thể ngắn hạn

Ở phiên đầu tiên của hội thảo, nhà sản xuất Ngô Thị Bích Hạnh, NTK Mai Lâm, nhà nghiên cứu Phan Thanh Nam, nhà nghiên cứu Cao Việt Nguyễn và diễn viên Đỗ Thị Hải Yến đã chia sẻ về quá trình đoàn phim Hộ linh tráng sĩ phát triển, hoàn thiện dự án. Bà Bích Hạnh thừa nhận hành trình để đưa di sản, lịch sử, văn hóa của VN vào trong một tác phẩm điện ảnh rất gian nan.

"Nhưng chúng tôi nghĩ làm di sản, làm văn hóa không thể ngắn hạn được và phải rất kiên tâm, rất bình tĩnh, đó là cách chúng tôi tiếp cận lại bộ phim Hộ linh tráng sĩ. Chúng tôi muốn giới thiệu những di sản, những văn hóa từ những thứ nhỏ nhất: từ trang phục đến kiến trúc, lễ hội văn hóa, phong tục tập quán của người Việt… Chúng tôi muốn mọi người cảm nhận được rõ hơn những văn hóa ấy của cha ông mình", bà Bích Hạnh chia sẻ.

Đại diện nhà sản xuất cũng cho biết đã nỗ lực hết sức để làm ra bộ phim và khi dự án hoàn thành, tác phẩm không còn thuộc về những người sáng tạo nữa mà thuộc về công chúng.

Trong khi đó, diễn viên Đỗ Thị Hải Yến hy vọng thông qua bộ phim, khán giả yêu thêm về lịch sử, cảm thấy lịch sử không quá xa xôi, không quá khô khan. Sau khi xem phim, khán giả tò mò hơn và muốn tìm hiểu thêm một thời kỳ, một giai đoạn lịch sử, về những gì cha ông ta đã đi qua… "Tôi nghĩ đó là một bước kết nối rất đẹp giữa quá khứ với thế hệ trẻ hôm nay", cô bộc bạch.

Đưa văn hóa và di sản bản địa vào tác phẩm điện ảnh

Từ những bài học thực tiễn của một dự án điện ảnh, hội thảo bước vào phiên thứ 2 xoay quanh cơ hội để đưa văn hóa và di sản bản địa vào tác phẩm điện ảnh TP.HCM - thành phố sáng tạo điện ảnh của UNESCO, với sự dẫn dắt của TS Nguyễn Thị Hậu.

Ở góc nhìn quản lý, NSND Nguyễn Thị Thanh Thúy ghi nhận nỗ lực của VFDA, BHD và đội ngũ sáng tạo Hộ linh tráng sĩ trong thời gian dài để tạo ra một tác phẩm điện ảnh có giá trị. "Cách tiếp cận của nhà làm phim là cách tiếp cận đầy trách nhiệm, khoa học, kỹ lưỡng, mong muốn tạo nên một tác phẩm điện ảnh mang tầm vóc và đầy khát vọng đưa điện ảnh VN ra thế giới. Đó là cách tư duy mà tôi nghĩ chúng ta cần tiếp tục ủng hộ, tiếp tục lan tỏa", Phó giám đốc Sở VH-TT TP.HCM đánh giá.

Bà Thanh Thúy nhấn mạnh Sở VH-TT sẽ tiếp tục những hoạt động trong thời gian tới với văn phòng UNESCO bằng những ký kết, hợp tác cụ thể hơn nữa để phát triển di sản văn hóa thông qua các tác phẩm nghệ thuật.

Bà cho biết với vai trò là một trong hai thành phố điện ảnh đầu tiên của Đông Nam Á, danh hiệu này không chỉ vinh dự mà còn là trách nhiệm của cả cộng đồng sáng tạo, các cơ quan quản lý, những người làm nghệ thuật tại TP.HCM. NSND Thanh Thúy cũng cho biết thành phố đã lập tức bắt tay thực hiện các cam kết với UNESCO.

Theo đó, TP.HCM cam kết phát triển hệ thống không gian văn hóa công cộng dọc hai bờ sông Sài Gòn và mở rộng kết nối vùng, tổ chức nhiều hoạt động văn hóa đa dạng, lấy người dân làm trung tâm. Thành phố cũng sẽ đưa điện ảnh và các loại hình nghệ thuật truyền thống vào trường học từ năm học 2026 - 2027, đồng thời tháo gỡ về mặt thủ tục hành chính nhằm hỗ trợ tốt nhất cho các đoàn phim trong và ngoài nước.

Bên cạnh đó, TP.HCM đẩy mạnh hợp tác công - tư, đẩy mạnh kết hợp giữa ngành văn hóa và ngành du lịch thành phố, tăng cường hợp tác quốc tế nhằm phát triển công nghiệp văn hóa, nâng cao chất lượng sản phẩm văn hóa - du lịch và đóng góp vào tăng trưởng kinh tế, hướng tới mục tiêu nâng cao đời sống văn hóa của người dân và khẳng định vị thế Thành phố sáng tạo điện ảnh.

Dưới góc độ người làm về lịch sử, di sản, TS Nguyễn Thị Hậu đánh giá TP.HCM có rất nhiều bối cảnh đô thị hoàn toàn có thể trở thành bối cảnh của những bộ phim mang tính chất đương đại. Bà mong thành phố có hệ thống phim trường được xây dựng bài bản đồng thời có những chính sách thúc đẩy hợp tác công tư, tận dụng được những điều kiện thuận lợi về tự nhiên, xã hội.

Về phía UNESCO, bà Phạm Thị Thanh Hường cho biết tổ chức nhận thấy VN không chỉ giàu có về di sản, lịch sử mà còn rất nhiều tiềm năng phát triển các ngành công nghiệp văn hóa. Đối với TP.HCM, trong tiểu mạng lưới các thành phố điện ảnh hiện nay, thành phố là thành viên mới nhưng không nhỏ. Bà Thanh Hường cho biết UNESCO nhận thấy tiềm lực của thành phố hoàn toàn có thể sánh bước những thành viên đã đi trước, thành phố cũng được sự ủng hộ tích cực từ các thành phố điện ảnh nổi tiếng như Cannes (Pháp), Rome (Ý), Busan (Hàn Quốc).

Từ dự án phim huyền sử Hộ linh tráng sĩ, một hội thảo tại TP.HCM mở ra cuộc trao đổi về cách điện ảnh kết nối văn hóa, di sản và du lịch. Sự kiện quy tụ cơ quan quản lý, nhà làm phim, giới nghiên cứu, nghệ sĩ, tổ chức văn hóa nghệ thuật cùng những người hoạt động trong lĩnh vực du lịch. Nội dung trọng tâm xoay quanh cơ hội phát triển TP.HCM trong vai trò Thành phố sáng tạo điện ảnh thuộc Mạng lưới các thành phố sáng tạo của UNESCO. Tham dự hội thảo có NSND Nguyễn Thị Thanh Thúy, Phó giám đốc Sở VH-TT TP.HCM, bà Phạm Thị Thanh Hường, Trưởng ban Văn hóa, Văn phòng UNESCO tại Hà Nội. Sự kiện còn có TS Nguyễn Thị Hậu, Tổng thư ký Hội Khoa học lịch sử TP.HCM, NTK Sỹ Hoàng, bà Ngô Thị Bích Hạnh cùng nhiều chuyên gia. Các nhà nghiên cứu Phan Thanh Nam, Cao Việt Nguyễn, NTK Mai Lâm, diễn viên Đỗ Thị Hải Yến và đội ngũ làm phim cũng tham gia chia sẻ. Ở phiên đầu tiên, các diễn giả tập trung kể lại quá trình phát triển, nghiên cứu và hoàn thiện dự án Hộ linh tráng sĩ từ những ý tưởng ban đầu. Nhà sản xuất Ngô Thị Bích Hạnh cho biết việc đưa lịch sử, di sản và văn hóa Việt Nam vào điện ảnh là hành trình gian nan, đòi hỏi sự kiên trì. Theo bà, làm di sản và làm văn hóa không thể tiến hành theo cách ngắn hạn, bởi những giá trị ấy cần thời gian, sự bình tĩnh cùng cách tiếp cận thận trọng. Đoàn phim muốn giới thiệu văn hóa Việt từ những chi tiết gần gũi nhất, gồm trang phục, kiến trúc, lễ hội, phong tục và tập quán của người Việt. Mục tiêu được đặt ra là giúp khán giả cảm nhận rõ hơn những giá trị văn hóa do cha ông để lại, thay vì chỉ tiếp nhận lịch sử qua những khái niệm xa xôi. Đại diện nhà sản xuất cũng nhấn mạnh, khi bộ phim hoàn thành, tác phẩm không còn chỉ thuộc về những người sáng tạo mà trở thành sản phẩm của công chúng. Diễn viên Đỗ Thị Hải Yến kỳ vọng bộ phim giúp khán giả yêu lịch sử hơn, đồng thời nhận ra lịch sử không quá xa xôi hoặc khô khan. Sau khi xem tác phẩm, khán giả có thể nảy sinh tò mò, muốn tìm hiểu thêm về một thời kỳ, một giai đoạn và những chặng đường cha ông từng đi qua. Với nữ diễn viên, sự quan tâm ấy tạo nên kết nối đẹp giữa quá khứ với thế hệ trẻ hôm nay, thông qua sức hấp dẫn riêng của điện ảnh. Từ những kinh nghiệm của Hộ linh tráng sĩ, phiên thứ hai chuyển sang bàn về việc đưa văn hóa và di sản bản địa vào các tác phẩm điện ảnh. Nội dung này được đặt trong bối cảnh TP.HCM là thành phố sáng tạo điện ảnh của UNESCO, với phiên thảo luận do TS Nguyễn Thị Hậu dẫn dắt. Ở góc nhìn quản lý, NSND Nguyễn Thị Thanh Thúy đánh giá cao nỗ lực lâu dài của VFDA, BHD và đội ngũ sáng tạo Hộ linh tráng sĩ. Bà cho rằng cách làm phim có trách nhiệm, khoa học và kỹ lưỡng thể hiện khát vọng tạo ra tác phẩm mang tầm vóc, góp phần đưa điện ảnh Việt Nam ra thế giới. Phó giám đốc Sở VH-TT TP.HCM nhận định tư duy đó cần tiếp tục được ủng hộ, lan tỏa, đồng thời trở thành động lực cho những dự án tiếp theo. Sở VH-TT TP.HCM dự kiến tiếp tục phối hợp với Văn phòng UNESCO thông qua những ký kết và chương trình hợp tác cụ thể hơn về phát triển di sản. Theo bà Thanh Thúy, danh hiệu thành phố điện ảnh không chỉ đem lại vinh dự mà còn đặt trách nhiệm lên cộng đồng sáng tạo, cơ quan quản lý và giới nghệ thuật. TP.HCM cũng đã bắt tay thực hiện các cam kết với UNESCO, trong đó có phát triển không gian văn hóa công cộng dọc hai bờ sông Sài Gòn. Thành phố đồng thời hướng tới mở rộng kết nối vùng, tổ chức thêm nhiều hoạt động văn hóa, qua đó tạo môi trường để điện ảnh gắn bó chặt chẽ hơn với di sản và du lịch.

Xem thêm tại Thanh Niên