Ngày 15.10, bà Nguyễn Thị Thảo Nguyên, Phó trưởng ban Văn hóa - Xã hội HĐND TP.HCM, chủ trì đoàn khảo sát tại Cơ sở bảo trợ xã hội Ngọc Quý (phường Phú An) và Trung tâm Công tác xã hội - Quỹ Bảo trợ trẻ em Bình Dương (phường Thới Hòa), ghi nhận những vướng mắc về giấy tờ tùy thân và việc hỗ trợ trẻ hòa nhập cộng đồng.
Bà Nguyễn Thị Thảo Nguyên (thứ 2 từ trái qua) khảo sát các cơ sở bảo trợ trẻ em, người khuyết tật
ẢNH: NI NA
Trẻ thiếu giấy tờ tùy thân
Tại Cơ sở bảo trợ xã hội Ngọc Quý, hiện có 46 trường hợp được chăm sóc, gồm 45 trẻ em và một người khuyết tật. Theo báo cáo của cơ sở, 6 trẻ chưa có giấy khai sinh, 6 trẻ chưa có mã định danh cá nhân và một người khuyết tật chưa có mã định danh.
Để bảo đảm quyền lợi cho các em, cơ sở kiến nghị hỗ trợ làm thẻ căn cước cho 3 trẻ đang đi học nhằm hoàn thiện hồ sơ nhà trường, đồng thời xác minh nhân thân những trường hợp chưa có giấy khai sinh.
Tuy nhiên, việc bổ sung giấy tờ không chỉ phụ thuộc vào cơ sở bảo trợ mà còn cần sự phối hợp của các cơ quan chức năng, nhất là trong khâu xác minh nguồn gốc và tình trạng đăng ký hộ tịch của trẻ.
TP.HCM đang rà soát giấy tờ tùy thân cho trẻ em tại các mái ấm
ẢNH: NI NA
Làm rõ vấn đề này, bà Trần Thị Thúy Hường, đại diện Sở Tư pháp TP.HCM, cho biết công tác đăng ký khai sinh cho trẻ tại các cơ sở bảo trợ xã hội đã được triển khai nhiều năm qua. Sau khi sáp nhập, TP.HCM tiếp tục ban hành kế hoạch đăng ký khai sinh cho nhóm nhân khẩu đặc biệt; lực lượng công an cũng phối hợp với cơ quan tư pháp xử lý các trường hợp chưa được đăng ký khai sinh.
"Với trẻ đang sống tại cơ sở bảo trợ, cơ quan chức năng phải xác minh nguồn gốc, hoàn cảnh phát hiện trẻ hoặc thông tin cha mẹ nếu có", bà Hường cho biết.
Khảo sát phòng ngủ của các em ở Cơ sở bảo trợ xã hội Ngọc Quý
ẢNH: NI NA
Bên cạnh đó, một số trường hợp còn phải xác định đúng thẩm quyền giải quyết căn cứ vào nơi cư trú của cha hoặc mẹ và tình tiết cụ thể. Chẳng hạn, với trẻ có cha hoặc mẹ đang chấp hành án phạt tù, cơ quan chức năng phải xem xét thủ tục theo quy định, không mặc nhiên giao cho địa phương nơi trẻ đang được chăm sóc giải quyết.
Ông Phạm Đình Nghinh, Phó chủ tịch thường trực Hội Bảo vệ quyền trẻ em TP.HCM, cho biết trên địa bàn toàn TP.HCM, hội đã thống kê 382 trẻ em có hồ sơ cụ thể liên quan đến tình trạng thiếu giấy tờ tùy thân. Danh sách được phân theo từng phường, xã và chuyển Ban Văn hóa - Xã hội HĐND TP.HCM để phối hợp rà soát, xử lý.
Lo trẻ khó tự lập sau khi rời mái ấm
Theo báo cáo của Trung tâm Công tác xã hội - Quỹ Bảo trợ trẻ em Bình Dương, một số trẻ sau khi rời cơ sở có thể gặp khó khăn về nơi ở, việc làm, thu nhập và kỹ năng tự lập. Đáng lo ngại, có trường hợp gia đình không đủ điều kiện chăm sóc hoặc không tiếp nhận trẻ trở về.
Ông Phạm Đình Nghinh phát biểu tại buổi họp
ẢNH: NI NA
Từ thực tế này, ông Nghinh cho rằng cần xây dựng lộ trình chuyển tiếp trước khi trẻ rời cơ sở, thay vì xem việc đủ tuổi trở về cộng đồng là kết thúc quá trình chăm sóc. Các đơn vị cần đánh giá hoàn cảnh gia đình, khả năng tiếp nhận của người thân, điều kiện học tập và sinh kế để xác định hướng hỗ trợ phù hợp cho từng em.
"Trẻ được nuôi dưỡng tại cơ sở từ nhỏ có thể tiếp tục cần trợ giúp nếu trở về cộng đồng khi chưa có nơi ở ổn định, thiếu kỹ năng sống và thu nhập. Vì vậy, cần sự phối hợp giữa cơ sở bảo trợ, chính quyền địa phương và các đơn vị liên quan để hỗ trợ trẻ hòa nhập", ông Nghinh nhấn mạnh.
Đoàn khảo sát tại Trung tâm Công tác xã hội - Quỹ Bảo trợ trẻ em Bình Dương
ẢNH: NI NA
Hiện Hội Bảo vệ quyền trẻ em TP.HCM đang rà soát tình hình trẻ em tại 168 phường, xã, đặc khu, đồng thời nghiên cứu thực trạng mạng lưới bảo vệ trẻ em. Kết quả sẽ là cơ sở để tổ chức các hội thảo, đánh giá khó khăn và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả trợ giúp trẻ em trên địa bàn TP.HCM.