TP.HCM tầm nhìn 100 năm: Du lịch không đứng ngoài cuộc tái cấu trúc đô thị

Du lịch không nên là ngành dịch vụ đi sau hạ tầng, mà cần được tích hợp ngay từ đầu vào quy hoạch các cực tăng trưởng và trung tâm vệ tinh.

Khi kết nối với dữ liệu, giao thông thông minh, công nghiệp văn hóa và chuỗi giá trị liên vùng, du lịch có thể trở thành động lực nâng cao năng lực cạnh tranh và định hình bản sắc đô thị toàn cầu của TP.HCM.

Một siêu đô thị không chỉ lớn về quy mô

Việc TP.HCM thông qua Quy hoạch tổng thể thời kỳ 2025-2050, tầm nhìn 100 năm, mở ra định hướng phát triển mới. 

Trong bối cảnh đó, du lịch cần được nhìn nhận là một động lực tăng trưởng, có khả năng thúc đẩy lưu trú, vận tải, ăn uống, mua sắm, giải trí và nhiều dịch vụ khác. 

Một hội nghị quốc tế hay sự kiện văn hóa cũng tạo thêm doanh thu cho khách sạn, doanh nghiệp lữ hành, nghệ sĩ và hộ kinh doanh địa phương.

Vì vậy, hiệu quả du lịch không chỉ đo bằng lượng khách mà còn ở thời gian lưu trú, mức chi tiêu, tỉ lệ quay lại và giá trị kinh tế giữ lại tại địa phương.

Trong 10 tháng năm 2026, TP.HCM ước đón 9,34 triệu lượt khách quốc tế, 44,1 triệu lượt khách nội địa, tổng thu khoảng 307.216 tỉ đồng, tăng 37,71% so với cùng kỳ. Mục tiêu đến năm 2030 là đón 20 triệu lượt khách quốc tế, 67 triệu lượt khách nội địa và đạt tổng thu 700.000 tỉ đồng.

Để đạt mục tiêu này, thành phố cần nâng chất lượng sản phẩm, năng lực phục vụ và mức chi tiêu của du khách, thay vì chỉ tập trung tăng lượng khách.

Du lịch cần được tích hợp ngay từ đầu trong quy hoạch, xác định rõ khu vực phát triển du lịch tài chính, hội nghị, sự kiện quốc tế; khu vực gắn với di sản, văn hóa, ẩm thực hay du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và trải nghiệm cộng đồng. 

Đây là tư duy quy hoạch cần có đối với một siêu đô thị đa cực.

3 chặng đường để TP.HCM trở thành trung tâm trải nghiệm Đông Nam Á

Đến năm 2030: Hình thành mạng lưới du lịch đa cực, liên thông và có khả năng điều phối bằng dữ liệu.

Trong trung hạn, thành phố cần tích hợp chức năng du lịch vào quy hoạch từng cực động lực và trung tâm vệ tinh. Sài Gòn - Chợ Lớn - Thủ Thiêm có thể trở thành cụm trải nghiệm đô thị, tài chính, mua sắm, di sản, ẩm thực và sự kiện quốc tế. 

Phía Đông kết nối đổi mới sáng tạo, giáo dục, công nghệ; phía Bắc gắn với công nghiệp, logistics và trải nghiệm ngoại vi; phía Nam phát triển các sản phẩm cảng biển, thương mại và du lịch ven biển; phía Tây kết nối đô thị, giáo dục, y tế và trải nghiệm cộng đồng.

Các trung tâm vệ tinh như Côn Đảo, Long Hải - Hồ Tràm, Hóc Môn - Củ Chi, Bàu Bàng, Tân Uyên - Bắc Tân Uyên cần được đặt trong một mạng lưới trải nghiệm rộng hơn, thay vì phát triển như những địa danh riêng lẻ.

Giao thông cần được quy hoạch gắn với nhu cầu du lịch. Metro có thể tạo động lực phát triển dịch vụ, thương mại, ẩm thực quanh nhà ga; không gian ven sông kết nối với bến tàu, nhà hàng, bảo tàng, phố đi bộ và sự kiện. Kinh tế đêm cần được tổ chức thành các cụm hoạt động có bản sắc, bảo đảm an ninh, vệ sinh và giao thông công cộng.

Thành phố cũng cần xây dựng bản đồ số điểm đến, chuẩn dữ liệu dùng chung và hệ thống theo dõi dòng khách, nhằm nâng chất lượng phục vụ và mở rộng cơ hội kinh doanh giữa các khu vực.

• Khám phá 5 nhóm trải nghiệm du lịch được 'đánh thức' ở TP.HCM

• TP.HCM muốn hút khách MICE mùa cao điểm cuối năm, doanh nghiệp nói gì?

• TP.HCM tìm ý tưởng khởi nghiệp ngành du lịch theo hướng đổi mới sáng tạo

Giai đoạn 2031-2045: Hệ sinh thái trải nghiệm đô thị.

TP.HCM cần chuyển trọng tâm từ tăng lượng khách sang nâng giá trị mỗi hành trình.

Một chuyến đi 3 ngày có thể kết hợp hội nghị tại Thủ Thiêm, tham quan di sản, kiến trúc đô thị, thưởng thức nghệ thuật, ẩm thực ven sông và khám phá các điểm đến sinh thái, sáng tạo.

Thành phố cần phát triển hệ sinh thái trải nghiệm, kết nối du lịch MICE với thương mại, văn hóa với công nghiệp sáng tạo, du lịch y tế, giáo dục với lưu trú và dịch vụ. Kinh tế đêm cũng mở thêm cơ hội cho nghệ thuật, ẩm thực và giải trí.

Với du lịch ven biển và Cần Giờ, việc phát triển cần gắn với bảo vệ rừng ngập mặn, hệ sinh thái sông biển, môi trường và sinh kế cộng đồng.

Từ năm 2045 đến tầm nhìn 100 năm: Định vị TP.HCM là cửa ngõ trải nghiệm đa chiều của Đông Nam Á.

Đây là tầm nhìn dài hạn, đòi hỏi thành phố hoàn thành các bước chuyển đổi trước đó. TP.HCM khi ấy không chỉ là điểm trung chuyển khách đến Việt Nam, mà còn hướng đến trở thành trung tâm lưu trú, hội nghị, sáng tạo, văn hóa và trải nghiệm đô thị của khu vực.

Du khách có thể kết nối hành trình từ lõi tài chính Sài Gòn - Thủ Thiêm, di sản Chợ Lớn đến không gian sông nước, sinh thái Cần Giờ. Nhà đầu tư kết hợp hội nghị quốc tế với khảo sát hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, trong khi các gia đình có thêm lựa chọn về giáo dục, y tế, mua sắm và giải trí.

Để hiện thực hóa tầm nhìn này, thành phố cần quy hoạch tích hợp du lịch, đầu tư hạ tầng giao thông và dữ liệu, đồng thời bảo vệ bản sắc văn hóa, tài nguyên tự nhiên. 

Việc triển khai đòi hỏi cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa các ngành và địa phương, cùng nền tảng dữ liệu du lịch dùng chung, tiêu chuẩn kết nối mở để doanh nghiệp nhỏ tham gia và cơ chế hỗ trợ chuyển đổi số.

Công nghệ, trong đó có trí tuệ nhân tạo, có thể giúp cá nhân hóa hành trình, điều phối khách nhưng phải bảo đảm minh bạch và an toàn dữ liệu. Hiệu quả phát triển cần được đo bằng thời gian lưu trú, mức chi tiêu, tỉ lệ khách quay lại, sự tham gia của doanh nghiệp địa phương, chất lượng việc làm và mức độ hài lòng của cư dân, thay vì chỉ dựa vào số lượt khách.

Đẳng cấp đô thị nằm ở khả năng tạo ra giá trị

Theo Tổ chức Du lịch thế giới (UN Tourism), năm 2025, thế giới có khoảng 1,52 tỉ lượt khách quốc tế, tăng 4% so với năm trước. Cạnh tranh điểm đến không chỉ nằm ở lượng khách mà còn ở sản phẩm khác biệt, hạ tầng, chất lượng trải nghiệm và giá trị kinh tế tạo ra.

TP.HCM cần học hỏi kinh nghiệm phát triển hạ tầng, quản trị điểm đến và phát huy lợi thế riêng về sông nước, di sản, văn hóa, thương mại và dịch vụ.

Tầm nhìn 100 năm cần được cụ thể hóa bằng những thay đổi thiết thực: giao thông thuận tiện, doanh nghiệp địa phương tiếp cận khách quốc tế, nghệ sĩ có không gian sáng tạo và nhà đầu tư nhìn thấy cơ hội dài hạn.

Giám đốc Sở Du lịch TP.HCM Phạm Huy Bình nhấn mạnh trải nghiệm và sự hài lòng của du khách sẽ là thước đo chương trình quảng bá du lịch mới của TP.HCM, gắn với chất lượng dịch vụ và giá trị thực tế của điểm đến.