Cơ chế mới được kỳ vọng giúp TP.HCM tháo gỡ vướng mắc từ những dự án BOT quy mô nhỏ, thời gian thu phí kéo dài, tạo điều kiện tiếp nhận lại các tuyến đường để nâng cấp, mở rộng, đáp ứng nhu cầu đi lại ngày càng tăng - Ảnh: NGUYỄN TIẾN
UBND TP.HCM vừa lấy ý kiến hồ sơ dự thảo nghị quyết của HĐND TP.HCM quy định tiêu chí, điều kiện, trình tự, thủ tục, hình thức lựa chọn nhà đầu tư, nhà thầu, loại hợp đồng và thanh toán đối với các dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP) trên địa bàn.
Dự thảo được xây dựng trên cơ sở thẩm quyền được giao tại Luật Phát triển đô thị, với nhiều cơ chế mới nhằm tháo gỡ những vướng mắc phát sinh từ thực tiễn triển khai các dự án PPP. Đáng chú ý là phương án xử lý, chấm dứt trước thời hạn hợp đồng BOT giao thông khi TP.HCM có nhu cầu tiếp nhận lại công trình để đầu tư nâng cấp, mở rộng đường.
Nhiều tuyến đường có trạm BOT hiện hữu đang cần đầu tư, mở rộng
Theo tờ trình lấy ý kiến của UBND TP.HCM, hiện ở khu vực Bình Dương cũ có một số dự án BOT đã ký kết còn vướng mắc, chưa xử lý dứt điểm. Trong đó có 4 dự án đã hoàn thành xây dựng, đang trong thời gian kinh doanh, thu phí hoàn vốn.
Đầu tiên là dự án cải tạo, nâng cấp cụm tuyến đường ĐT.743, đoạn Lái Thiêu - Bình Thung - Miếu Ông Cù - An Phú - Đông Tân - Nguyễn Du - Bình Đức - Bình Đáng, với tổng vốn đầu tư 257,6 tỉ đồng. Hợp đồng BOT dự án được ký năm 2006, hiện có hai trạm thu phí Bình Thung và Cầu Ông Bố.
Dự án thứ 2 là nâng cấp, mở rộng đường ĐT.747, đoạn từ cầu Ông Tiếp đến Km12+698, dài 12,7km và tỉnh lộ 11 dài 2,8km với tổng vốn đầu tư hơn 47,2 tỉ đồng. Hợp đồng BOT được ký vào năm 2001, hiện có ba trạm thu phí Cầu Ông Tiếp, Khánh Bình và Tân Ba.
Dự án thứ 3 là nâng cấp, mở rộng cầu Phú Cường và đường Huỳnh Văn Cù dài 2,1km, với vốn đầu tư 128,9 tỉ đồng, hợp đồng BOT được ký năm 2009. Dọc tuyến có một trạm thu phí tại cầu Phú Cường.
TIN LIÊN QUAN
Đề xuất cơ chế mới làm các dự án BOT ở TP.HCM
Có nên quyết toán 2.360 tỉ đồng cho nhà đầu tư BOT?
Thủ tướng yêu cầu giải quyết dứt điểm kiến nghị về BOT giao thông
Dự án thứ 4 là nâng cấp, mở rộng đường ĐT.741 với tổng vốn đầu tư 758,4 tỉ đồng. Hợp đồng BOT ký năm 2009, hiện có trạm thu phí tại Km25+850.
Các hợp đồng BOT này được ký trong giai đoạn 2001-2009, trước khi Luật PPP có hiệu lực, với quy mô công trình được xác định theo nhu cầu giao thông tại thời điểm ký kết.
Sau khi mở rộng không gian phát triển, thành phố có nhu cầu cải tạo, nâng cấp, mở rộng các tuyến đường để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên do các hợp đồng BOT vẫn còn thời hạn thu phí, thành phố cần phải chấm dứt hợp đồng trước thời hạn để tiếp nhận công trình và triển khai đầu tư.
Theo UBND TP.HCM, Luật PPP hiện hành đã quy định trường hợp chấm dứt hợp đồng dự án PPP trước thời hạn do hoàn cảnh thay đổi cơ bản theo quy định của pháp luật dân sự và các bên có thỏa thuận chấm dứt hợp đồng.
Tuy nhiên pháp luật chưa quy định cụ thể tiêu chí, điều kiện xác định hoàn cảnh thay đổi cơ bản đối với các dự án BOT đang thu phí, có hiệu quả tài chính nhưng quy mô công trình nhỏ, thời gian thu phí dài, trong khi Nhà nước có nhu cầu sớm tiếp nhận để mở rộng.
Các quy định về trình tự, thủ tục chấm dứt hợp đồng, xác định giá trị và nguồn vốn thanh toán cho nhà đầu tư, cũng như phương án xử lý công trình sau khi Nhà nước tiếp nhận cũng chưa được hướng dẫn cụ thể.
Vì vậy thời gian qua, cơ quan ký kết hợp đồng và nhà đầu tư chưa có đủ cơ sở pháp lý để đàm phán, thỏa thuận.
Trình tự chấm dứt hợp đồng BOT trước hạn
Theo nguyên tắc được đề xuất trong dự thảo, việc chấm dứt hợp đồng phải dựa trên thỏa thuận, tự nguyện giữa cơ quan ký kết hợp đồng và nhà đầu tư, doanh nghiệp dự án PPP; có ý kiến chấp thuận của bên cho vay (nếu có) đối với việc xử lý khoản vay.
Quá trình thực hiện phải bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư, không làm thất thoát ngân sách nhà nước, tài sản công. Kể từ thời điểm chấm dứt hợp đồng theo thỏa thuận, nhà đầu tư phải dừng thu phí và chuyển giao công trình cho Nhà nước theo hiện trạng, điều kiện đã thống nhất trong văn bản chấm dứt hợp đồng.
Chi phí bồi thường, thanh toán cho nhà đầu tư, doanh nghiệp dự án PPP khi chấm dứt hợp đồng trước hạn phải được Kiểm toán Nhà nước kiểm toán, làm cơ sở chi trả theo quy định.
Cơ quan ký kết hợp đồng và nhà đầu tư, doanh nghiệp dự án có thể thỏa thuận thuê kiểm toán độc lập để kiểm toán khoản chi phí này.
Dự thảo đề xuất các nguồn thanh toán cho nhà đầu tư bằng ngân sách hoặc các nguồn vốn hợp pháp khác theo quy định.
Trường hợp dự án được đầu tư nâng cấp, mở rộng công trình theo phương thức PPP, giá trị thanh toán được xem xét tính vào tổng mức đầu tư của dự án mới và do nhà đầu tư được lựa chọn thực hiện dự án mới chi trả theo thỏa thuận tại hợp đồng.
TP.HCM đưa Luật Phát triển đô thị vào cuộc sống bằng những việc cụ thểLuật Phát triển đô thị đã có hiệu lực từ ngày 1-10. TP.HCM đang rà soát các quy định liên quan, xây dựng văn bản mới, đồng thời tổ chức tập huấn, hướng dẫn để luật được áp dụng thống nhất.