Thanh Niên • 10/09/2026 07:10

TP.HCM xử lý tận gốc xe tự chế, xe 3 bánh

Phòng CSGT (PC08) Công an TP.HCM đang triển khai tổng rà soát, kiểm tra xe tự chế, xe 3 bánh tự chế, xe kéo và phương tiện không bảo đảm an toàn kỹ thuật để vận chuyển hàng hóa trên toàn thành phố.

Điểm mới của lần này là thay đổi cách tiếp cận. Nếu trước đây, CSGT chủ yếu phát hiện, xử lý phương tiện vi phạm khi lưu thông trên đường thì nay việc kiểm tra được mở rộng đến nơi sản xuất, nhằm hạn chế xe không đủ điều kiện kỹ thuật tham gia giao thông.

Xe tự chế vẫn là kế sinh nhai

Mới đây, Đội CSGT Rạch Chiếc (PC08 Công an TP.HCM) phối hợp Công an P.Tam Bình tuần tra khu vực quanh chợ đầu mối nông sản Thủ Đức, phát hiện nhiều xe chở hàng cồng kềnh, có xe không gương chiếu hậu, đèn chiếu sáng, biển số, còi hoặc giấy tờ xe.

TP.HCM xử lý tận gốc xe tự chế, xe 3 bánh - Ảnh 1. — Những chiếc xe chở hàng cồng kềnh gây nguy hiểm cho người đi đường bị CSGT lập biên bản xử lý

Phía sau nhiều phương tiện bị xử lý là câu chuyện mưu sinh của những lao động tự do. Bà N.T.N (53 tuổi, quê Quảng Ngãi) bị CSGT kiểm tra khi dùng xe máy gắn thùng tự chế phía sau, chở đầy ve chai. Bà cho biết đang chở số ve chai thu mua được đến một vựa cách nhà khoảng 5 - 6 km. Với hành vi chở hàng cồng kềnh, bà bị CSGT lập biên bản với mức phạt 700.000 đồng.

Bà N. thừa nhận chở hàng cồng kềnh như vậy là sai nhưng than thở vì hoàn cảnh khó khăn nên vẫn phải làm. Cứ vài ngày bà mới gom đủ một chuyến để chở đi bán, tiền lời khoảng 300.000 - 500.000 đồng.

Tương tự, một số người điều khiển xe 3 gác chở sắt, thép dài nhô ra cả phía trước lẫn phía sau xe, khi bị CSGT xử lý cũng thừa nhận biết hành vi chở hàng như vậy vừa vi phạm, vừa tiềm ẩn nguy hiểm, nhưng vì kế sinh nhai nên vẫn phải chạy.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, Đội CSGT Hàng Xanh xử lý 2.729 trường hợp liên quan phương tiện tự chế, không bảo đảm điều kiện an toàn kỹ thuật. Đơn vị cũng lập hồ sơ tịch thu 269 xe 3 bánh tự chế, không rõ nguồn gốc. Ở cửa ngõ phía tây TP.HCM, từ ngày 15.7 đến nay, Đội CSGT An Lạc xử lý 41 trường hợp xe 3 - 4 bánh vi phạm, tạm giữ 41 phương tiện không rõ nguồn gốc. Vi phạm chủ yếu là chở hàng cồng kềnh, quá khổ và sử dụng xe tự chế, tự lắp ráp không bảo đảm an toàn kỹ thuật.

TP.HCM xử lý tận gốc xe tự chế, xe 3 bánh - Ảnh 2. — Những chiếc xe chở hàng cồng kềnh gây nguy hiểm cho người đi đường

Theo lãnh đạo một đội CSGT, nhu cầu vận chuyển hàng hóa nhỏ lẻ còn nhiều, trong khi chi phí thuê phương tiện đạt chuẩn có giá cao, khiến xe 3 gác tự chế vẫn được sử dụng. Tuy nhiên, phương tiện chở hàng hóa nặng, cồng kềnh làm hạn chế tầm nhìn, khả năng điều khiển và xử lý tình huống, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn. Ngoài chở hàng cồng kềnh, một số tài xế xe 3 gác còn không đội mũ bảo hiểm, đi ngược chiều, chạy vào đường cấm hoặc dừng, đỗ giữa đường để bốc dỡ hàng hóa.

Xử lý tận gốc phương tiện không đủ điều kiện ra đường

Theo thống kê, từ ngày 1.5 đến nay, CSGT TP.HCM đã xử lý 4.272 trường hợp xe tự chế, xe 3 - 4 bánh, xe không bảo đảm an toàn kỹ thuật; tạm giữ 1.549 phương tiện. CSGT còn phối hợp cơ quan chức năng mở rộng kiểm tra các cơ sở sản xuất, lắp ráp, sửa chữa, mua bán, cho thuê xe tự chế; đồng thời rà soát bãi xe, kho hàng, điểm tập kết để phát hiện sớm phương tiện tự chế, cải tạo trái quy định, không rõ nguồn gốc.

Ngoài ra, lực lượng chức năng còn phối hợp công an phường làm việc với kho bãi, cửa hàng vật liệu xây dựng, đơn vị vận chuyển, yêu cầu không sử dụng phương tiện không đủ điều kiện hoặc giao xe cho người không đủ điều kiện điều khiển.

TP.HCM xử lý tận gốc xe tự chế, xe 3 bánh - Ảnh 3. — Đa số các xe 3 gác lưu thông không có giấy tờ nên bị CSGT tịch thu

Trả lời PV Thanh Niên, đại diện Công an TP.HCM cho biết người sử dụng xe cũ nát, xe tự chế để mưu sinh chủ yếu là lao động tự do, người buôn bán nhỏ, chở hàng thuê. "Đây là nhóm cần được quản lý, tuyên truyền và có giải pháp phù hợp để vừa bảo đảm an toàn giao thông, vừa hạn chế tác động đến đời sống của người dân", đại diện Công an TP.HCM cho biết. Tuy nhiên, Công an TP.HCM khẳng định dù xuất phát từ hoàn cảnh nào, phương tiện không bảo đảm điều kiện an toàn kỹ thuật vẫn tiềm ẩn nguy cơ cao gây tai nạn cho chính người điều khiển và những người tham gia giao thông khác. Vì vậy, CSGT vẫn kiên quyết xử lý theo quy định.

Công an TP.HCM cho biết thêm việc xử lý xe cũ nát, xe tự chế, xe không bảo đảm an toàn kỹ thuật được xác định là nhiệm vụ thường xuyên, không dừng lại sau đợt cao điểm 45 ngày đêm. CSGT sẽ tiếp tục kiểm tra tại các tuyến cửa ngõ, chợ đầu mối, cảng, bến bãi, khu công nghiệp và những địa bàn thường xuyên xuất hiện xe tự chế, xe chở hàng cồng kềnh, quá khổ, quá tải. "Quan điểm của Công an TP.HCM là chủ động phòng ngừa, xử lý ngay từ nơi phát sinh, không để các phương tiện không bảo đảm điều kiện an toàn kỹ thuật lưu thông trên đường rồi mới xử lý", đại diện Công an TP.HCM nhấn mạnh.

Đối với nhóm người sử dụng xe tự chế để mưu sinh, đại diện Công an TP.HCM cho biết sẽ tổng hợp những khó khăn phát sinh trong thực tế để tham mưu UBND thành phố, phối hợp các cơ quan có thẩm quyền nghiên cứu giải pháp phù hợp, tạo điều kiện cho người dân từng bước chuyển sang phương tiện bảo đảm điều kiện an toàn kỹ thuật. Phương án và lộ trình chuyển đổi cụ thể hiện đang được nghiên cứu, tham mưu.

Chủ xe giao xe cho người không đủ điều kiện cũng bị phạt

Theo Nghị định 168/2024, người điều khiển xe hoặc chở người mang vác vật cồng kềnh; điều khiển xe kéo theo xe khác, vật khác bị phạt 600.000 - 800.000 đồng. Điều khiển xe sản xuất, lắp ráp trái quy định tham gia giao thông bị tịch thu phương tiện.

Người điều khiển phương tiện thuộc trường hợp phải có giấy phép lái xe nhưng không có giấy phép lái xe bị phạt 2 - 4 triệu đồng. Nếu chủ xe giao xe hoặc để người không đủ điều kiện điều khiển phương tiện tham gia giao thông, chủ xe bị phạt 8 - 10 triệu đồng đối với cá nhân, 16 - 20 triệu đồng đối với tổ chức.

TP.HCM đang chuyển hướng xử lý xe tự chế, xe ba bánh và những phương tiện không bảo đảm an toàn kỹ thuật bằng cách truy từ nơi sản xuất, sửa chữa đến điểm sử dụng, thay vì chỉ chờ phát hiện trên đường. Theo Thanh Niên, điểm mới nằm ở việc lực lượng CSGT phối hợp công an địa phương kiểm tra cả cơ sở lắp ráp, sửa chữa, mua bán, cho thuê phương tiện, nhằm ngăn xe không đủ điều kiện xuất hiện trong dòng giao thông. Cách làm này được kỳ vọng xử lý tận gốc nguồn phương tiện nguy hiểm, đồng thời giúp phát hiện sớm những xe tự chế, cải tạo trái quy định hoặc không có nguồn gốc rõ ràng trước khi chúng gây tai nạn. Trong một đợt tuần tra quanh chợ đầu mối nông sản Thủ Đức, Đội CSGT Rạch Chiếc thuộc PC08 Công an TP.HCM phối hợp Công an P.Tam Bình phát hiện nhiều xe chở hàng cồng kềnh. Một số phương tiện bị kiểm tra không có gương chiếu hậu, đèn chiếu sáng, biển số, còi hoặc giấy tờ xe, khiến khả năng quan sát, nhận diện và xử lý tình huống trên đường bị hạn chế. Những chiếc xe chất đầy hàng, có bộ phận nhô ra ngoài hoặc được lắp thêm thùng phía sau, bị lập biên bản vì tạo nguy hiểm trực tiếp cho người điều khiển và những người cùng lưu thông. Đằng sau mỗi trường hợp vi phạm thường là câu chuyện mưu sinh khó khăn, khi nhiều lao động tự do phải tận dụng chiếc xe cũ hoặc phương tiện tự chế để vận chuyển hàng hóa kiếm sống hằng ngày. Bà N.T.N, 53 tuổi, quê Quảng Ngãi, bị kiểm tra khi điều khiển xe máy gắn thùng tự chế phía sau, chở đầy ve chai đến một vựa cách nhà khoảng 5 - 6 km. Bà cho biết cứ vài ngày mình mới gom đủ ve chai cho một chuyến chở đi bán, với khoản tiền lời khoảng 300.000 - 500.000 đồng, nên chiếc xe là công cụ kiếm sống quan trọng. Tuy nhiên, hành vi chở hàng cồng kềnh vẫn bị lập biên bản, với mức phạt 700.000 đồng, bởi khối hàng phía sau có thể ảnh hưởng đến tay lái, tầm nhìn và độ ổn định của xe. Một số người điều khiển xe 3 gác cũng bị xử lý khi chở sắt, thép dài nhô ra cả phía trước lẫn phía sau, dù họ thừa nhận cách vận chuyển này vừa sai quy định vừa tiềm ẩn nguy hiểm. Nhu cầu chở hàng nhỏ lẻ vẫn rất lớn, trong khi chi phí thuê phương tiện đạt chuẩn thường cao, khiến một bộ phận người dân tiếp tục chọn xe 3 gác tự chế để giảm chi phí. Theo lãnh đạo một đội CSGT, hàng hóa nặng hoặc cồng kềnh có thể che khuất tầm nhìn, làm giảm khả năng điều khiển, đồng thời khiến người lái khó xử lý khi xuất hiện tình huống bất ngờ. Ngoài lỗi chở hàng quá khổ, một số tài xế còn không đội mũ bảo hiểm, đi ngược chiều, chạy vào đường cấm hoặc dừng giữa đường để bốc dỡ hàng hóa. Trong 6 tháng đầu năm 2026, Đội CSGT Hàng Xanh xử lý 2.729 trường hợp liên quan phương tiện tự chế hoặc phương tiện không bảo đảm điều kiện an toàn kỹ thuật. Đơn vị này đồng thời lập hồ sơ tịch thu 269 xe 3 bánh tự chế không rõ nguồn gốc, cho thấy tình trạng phương tiện thiếu giấy tờ vẫn diễn ra đáng chú ý trên địa bàn. Tại cửa ngõ phía tây TP.HCM, từ ngày 15.7 đến nay, Đội CSGT An Lạc xử lý 41 trường hợp xe 3 - 4 bánh vi phạm và tạm giữ 41 phương tiện không rõ nguồn gốc. Các lỗi chủ yếu gồm chở hàng cồng kềnh, chở quá khổ, sử dụng xe tự chế hoặc tự lắp ráp, trong khi phương tiện không đáp ứng những yêu cầu cơ bản về an toàn kỹ thuật. Thống kê từ ngày 1.5 đến nay cho thấy CSGT TP.HCM đã xử lý 4.272 trường hợp xe tự chế, xe 3 - 4 bánh và xe không bảo đảm an toàn kỹ thuật. Lực lượng chức năng tạm giữ 1.549 phương tiện, đồng thời rà soát bãi xe, kho hàng, điểm tập kết cùng các cơ sở sản xuất, sửa chữa, mua bán và cho thuê xe tự chế. Công an phường cũng được phối hợp làm việc với kho bãi, cửa hàng vật liệu xây dựng và đơn vị vận chuyển, yêu cầu không sử dụng xe thiếu điều kiện hoặc giao xe cho người không đủ điều kiện điều khiển. Trao đổi với Thanh Niên, đại diện Công an TP.HCM cho biết nhóm sử dụng xe cũ nát, xe tự chế chủ yếu là lao động tự do, người buôn bán nhỏ và người nhận chở hàng thuê. Cơ quan công an cho rằng nhóm này cần được quản lý, tuyên truyền và hỗ trợ bằng giải pháp phù hợp, để bảo đảm an toàn giao thông mà vẫn hạn chế ảnh hưởng đến đời sống người dân. Dù vậy, hoàn cảnh mưu sinh không thể làm mất đi yêu cầu an toàn, bởi phương tiện không đạt chuẩn có thể gây tai nạn cho người lái và những người tham gia giao thông khác. Vì thế, CSGT TP.HCM tiếp tục kiên quyết xử lý theo quy định, đồng thời mở rộng kiểm tra từ nguồn phương tiện đến nơi sử dụng, với mục tiêu giảm nguy cơ ngay trước khi xe ra đường.

Xem thêm tại Thanh Niên