Sáng 11/10, HĐND TPHCM phối hợp các cơ quan tổ chức chương trình Dân hỏi - Chính quyền trả lời tháng 10, chủ đề “Tập trung nguồn lực phát triển hoàn thiện hạ tầng giao thông đa phương thức”. Phó Chủ tịch HĐND TPHCM Nguyễn Trường Nhật Phượng chủ trì, điều hành buổi thảo luận, đối thoại.
Tại chương trình, cử tri Nguyễn Minh Thông (xã Nhà Bè) nhìn nhận TPHCM có nhiều loại hình giao thông. Ông đề nghị thành phố đánh giá thực trạng hạ tầng từng loại hình giao thông trên, xác định thứ tự ưu tiên đầu tư để hỗ trợ và kết nối với nhau tốt hơn.
Trao đổi với cử tri, Giám đốc Sở Xây dựng Trần Quang Lâm cho biết TPHCM có hệ thống giao thông đa dạng và là đầu mối giao thông lớn của cả nước, khu vực. Giao thông của TPHCM đóng vai trò hết sức quan trọng đối với sự phát triển kinh tế của thành phố và cả vùng Đông Nam bộ.
Ông Lâm nhìn nhận hiện nay thành phố có những điểm nghẽn về giao thông, đặc biệt là ùn tắc gây ảnh hưởng đến việc đi lại của người dân, đến sự phát triển kinh tế, môi trường sống và môi trường đầu tư. Mặt khác, hạ tầng giao thông chưa đảm bảo đồng bộ và kết nối tốt. Do đó, TPHCM cần có thời gian và nên ưu tiên việc nào trước cũng như triển khai các phương án đầu tư tối ưu nhất.
Giám đốc Sở Xây dựng TPHCM khẳng định: Khi hợp nhất trở thành TPHCM mới, thành phố đã có nghị quyết của Đại hội Đảng bộ và chương trình hành động để đầu tư có trọng tâm, trọng điểm về hạ tầng giao thông, trong đó xác định giải quyết căn cơ điểm nghẽn về hạ tầng giao thông, hoàn thành ngay hệ thống hạ tầng khung, hạ tầng liên kết vùng, đồng thời đẩy nhanh hoàn thành hệ thống giao thông sức chở lớn (metro).
Từ các mục tiêu đó, thành phố đã có kế hoạch về danh mục các dự án ưu tiên đầu tư. Thời gian qua, thành phố đã rất ưu tiên, dành cho giao thông đến 70% tổng nguồn vốn đầu tư của thành phố.
Hiện thành phố có 28 điểm thường xuyên có nguy cơ ùn tắc giao thông và đang giải quyết. Mục tiêu phấn đấu đến năm 2050 phải giải quyết dứt điểm 28 điểm nghẽn này, thông qua các công trình hạ tầng lớn. Bên cạnh đó, từ nay đến cuối nhiệm kỳ, thành phố xác định 98 dự án để giải quyết 28 điểm nghẽn về giao thông.
Song song đó, TPHCM phát triển các công trình hỗ trợ như hệ thống hạ tầng xe buýt, hệ thống bãi đỗ xe ngầm, nhà để xe thông minh để kết nối các hạ tầng giao thông…
Dù vậy, ông Trần Quang Lâm nhìn nhận những cơ sở hạ tầng như vậy vẫn chưa đáp ứng bài toán giao thông, đi lại của 14 triệu dân hiện nay (và đến 25 triệu dân theo quy hoạch tương lai). Để giải quyết căn cơ việc này, thành phố cần có hệ thống giao thông sức chở lớn là metro. Thành phố đang quy hoạch 28 tuyến metro với khoảng 1.015km và theo quy hoạch tổng thể dự kiến có thể tăng lên đến 1.500km. Trước mắt, trong nhiệm kỳ 2025-2030, thành phố hoàn thành khoảng 255km metro và đến năm 2035 sẽ hoàn thành hơn 500km metro.
Để hoàn thành yêu cầu trên, Giám đốc Sở Xây dựng nhấn mạnh, thành phố không chỉ đặt ra mục tiêu mà đã chuẩn bị các cơ chế pháp lý, cụ thể là đã được Quốc hội cho phép thông qua Nghị quyết 188, áp dụng cơ chế đặc thù để phát triển nhanh hệ thống metro.
“Như vậy, thành phố đã đặt ra mục tiêu trước mắt cũng như dài hạn và có kế hoạch đầu tư cụ thể. Tất nhiên, để làm được cần có thời gian, thể chế và nguồn lực”, ông Trần Quang Lâm khẳng định.
Hiệu quả tuyến metro số 1 sau gần 2 năm vận hành?
Cử tri Nguyễn Thị Minh Phương (phường Thủ Đức) đặt vấn đề: Hiện tuyến metro số 1 đã vận hành và khai thác được gần 2 năm, thành phố đánh giá như thế nào về hiệu quả khai thác tuyến, khả năng đáp ứng nhu cầu đi lại của người dân...
Bà Văn Thị Hữu Tâm - Phó Giám đốc Công ty TNHH Đường sắt đô thị số 1 TPHCM - cho biết sau gần 2 năm đi vào vận hành, tuyến metro số 1 đã từng bước khẳng định vai trò là trục vận tải hành khách công cộng quan trọng của thành phố.
Kể từ khi đi vào khai thác thương mại, tuyến đã thực hiện hơn 147.915 lượt tàu, phục vụ hơn 40 triệu lượt hành khách. Trong 9 tháng đầu năm 2026, tuyến đã có lượng hành khách đi metro đạt hơn 18 triệu lượt, tăng khoảng 17,5% so với cùng kỳ.
Cũng theo bà Tâm, với việc hành khách sử dụng phương tiện đông vào một số khung giờ cao điểm, năng lực vận chuyển cần sớm được tăng cường để đáp ứng nhu cầu đi lại ngày càng cao của hành khách. Về kết nối, hiện tuyến metro đang có 68 tuyến xe buýt kết nối và 14 nhà ga, 11 bãi đậu xe cùng các phương thức vận chuyển như taxi, xe công nghệ, xe đạp, xe máy điện công cộng và buýt đường sông tại ga Ba Son.
Để phát huy tối đa ưu thế của tuyến metro, bà Tâm cho biết trong thời gian tới đơn vị sẽ tập trung vào các nhóm giải pháp, như: nâng cao năng lực vận chuyển, nghiên cứu tăng số lượng tàu, điều chỉnh tần suất và rút ngắn thời gian chờ vào các giờ cao điểm; tăng tính kết nối giao thông công cộng...
Theo ông Trần Quang Lâm, TPHCM cũng sẽ đẩy mạnh thực hiện đồng bộ hệ thống cảng biển và hàng không. Thành phố đã mở rộng Cảng Hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất lên 50 triệu hành khách/năm, đồng thời điều chỉnh mở rộng Cảng Hàng không Côn Đảo. Ngoài ra, Cảng Hàng không quốc tế Long Thành (Đồng Nai) sẽ mở thêm cánh cửa giao thông kết nối của thành phố và cả vùng.