TPHCM tái cấu trúc thành siêu đô thị quốc tế trong quy hoạch tầm nhìn 100 năm

Ngày 9/9, Ban Đô thị HĐND TPHCM tổ chức khảo sát công tác lập quy hoạch tổng thể thành phố thời kỳ 2025-2050, với tầm nhìn kéo dài 100 năm. Chủ tịch HĐND TPHCM Võ Văn Minh, Phó Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Văn Thọ cùng đại diện nhiều cơ quan lãnh đạo tham dự phiên làm việc quan trọng này. Theo thông tin Dân Trí, các đơn vị chuyên môn đã báo cáo tiến độ, phương pháp tiếp cận và những nội dung trọng tâm trong quá trình xây dựng đồ án quy hoạch mới. Điểm đáng chú ý, quy hoạch lần này không chỉ cộng gộp cơ học những định hướng từng được xây dựng riêng cho TPHCM, Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu trước đây. Thay vào đó, thành phố hướng tới tái cấu trúc toàn bộ không gian phát triển, hình thành một chỉnh thể kinh tế - đô thị thống nhất, liên kết chặt chẽ hơn. Cách tiếp cận mới nhằm phát huy thế mạnh bổ trợ giữa trung tâm tài chính - dịch vụ, công nghiệp, đổi mới sáng tạo, cảng biển, logistics, kinh tế biển, du lịch và sinh thái. Trong tầm nhìn dài hạn, TPHCM được định hướng trở thành đô thị toàn cầu, thông minh, hiện đại, phát triển toàn diện, tăng trưởng xanh và có chất lượng sống cao. Mục tiêu này đồng thời đặt yêu cầu thành phố phải nâng cao khả năng thích ứng trước biến đổi khí hậu, một thách thức ngày càng rõ trong quá trình đô thị hóa. Không gian phát triển đang được nghiên cứu theo mô hình một siêu đô thị quốc tế, gồm năm cực động lực, năm hệ liên kết chiến lược, năm trung tâm vệ tinh và mười vùng quản trị phát triển. Tuy nhiên, các đại biểu cho rằng quy hoạch tương lai cần xác định rõ giới hạn phát triển, tránh lặp lại tình trạng mở rộng đô thị dàn trải, thiếu tập trung và kém hiệu quả. Một điểm nghẽn lớn được nhận diện là kết cấu hạ tầng chưa theo kịp tốc độ đô thị hóa, trong khi kết nối vùng vẫn chậm và chưa tạo được sức bật đồng đều. Chuỗi giá trị từ sản xuất, logistics, tài chính, nghiên cứu đến thị trường còn phân tán, khiến các lợi thế của toàn vùng chưa được kết nối thành một hệ thống thống nhất. Từ thực tế đó, hạ tầng không nên chỉ được nhìn như những công trình riêng lẻ phục vụ giao thông, xây dựng hoặc đô thị, mà cần trở thành công cụ tổ chức lại không gian kinh tế. Khi các tuyến kết nối, trung tâm sản xuất, khu đổi mới sáng tạo, cảng biển và dịch vụ tài chính được bố trí hợp lý, hiệu quả bổ trợ giữa các khu vực sẽ được nâng lên. Đây cũng là cơ sở để quy hoạch tạo ra những động lực tăng trưởng mới, thay vì chỉ mở rộng địa giới hoặc phát triển thêm các khu đô thị thiếu liên kết. Phát biểu chỉ đạo, Chủ tịch HĐND TPHCM Võ Văn Minh yêu cầu tiếp tục nâng cao chất lượng đồ án, bảo đảm tầm nhìn xa nhưng vẫn có khả năng triển khai trong thực tế. Theo ông, quy hoạch 100 năm phải được chuyển hóa thành các chương trình, dự án và nguồn lực cụ thể, giúp những định hướng lớn không dừng lại trên bản giấy. Đồ án cần xác lập rõ không gian phát triển mới, các động lực tăng trưởng, những cực phát triển, hệ thống kết nối cùng các dự án có vai trò dẫn dắt. Trong quá trình xây dựng tương lai đô thị, người dân, chất lượng sống và khả năng ứng phó biến đổi khí hậu được yêu cầu đặt ở vị trí trung tâm. Quy hoạch cũng phải gắn chặt với kế hoạch đầu tư công, sử dụng đất, phát triển hạ tầng và các chương trình phát triển ngành, bảo đảm các chính sách không tách rời nhau. Bên cạnh đó, thành phố cần xây dựng cơ chế điều phối đủ mạnh, tạo sự thống nhất trong tổ chức thực hiện giữa các cơ quan và khu vực liên quan. Kết luận phiên khảo sát, Trưởng Ban Đô thị HĐND TPHCM Hoàng Tùng đề nghị cơ quan chuyên môn cùng đơn vị tư vấn tiếp tục rà soát và tiếp thu đầy đủ các ý kiến. Các nội dung cần làm rõ gồm tính khả thi của cấu trúc không gian, hệ thống hạ tầng chiến lược, nguồn lực, phân kỳ đầu tư và cơ chế tổ chức thực hiện. Yêu cầu xuyên suốt là chuyển từ tư duy quy hoạch cố định cho 100 năm sang một khung chiến lược mở, có khả năng thích ứng và lượng hóa mục tiêu bằng các chỉ số.