TQ sẽ xây dựng hệ thống vệ tinh định vị toàn cầu

Theo Tân Hoa Xã ngày 2/3, ông Tề Phát Nhân cho biết Trung Quốc dự kiến đến năm 2020 sẽ xây dựng một hệ thống vệ tinh định vị toàn cầu gồm hơn 30 vệ tinh. Ông Tề Phát Nhân hiện là ủy viên Ủy ban toàn quốc Hội nghị chính trị hiệp thương nhân dân Trung Quốc, đồng thời từng là chuyên gia thiết kế tàu vũ trụ Thần Châu. Kế hoạch này cho thấy Trung Quốc muốn mở rộng hệ thống định vị từ phạm vi khu vực, trước hết phục vụ châu Á - Thái Bình Dương, lên quy mô hoạt động toàn cầu. Trong các hệ thống hiện có, Bắc Đẩu-1 từng giữ vai trò đặc biệt quan trọng khi hỗ trợ công tác cứu trợ sau trận động đất xảy ra tại Tứ Xuyên hồi tháng 5/2008. Trận động đất khiến nhiều khu vực bị cô lập, làm việc liên lạc trở nên khó khăn, trong khi lực lượng cứu hộ cần một phương thức truyền tin ổn định. Theo ông Tề Phát Nhân, Bắc Đẩu-1 đã cung cấp kênh liên lạc duy nhất giữa những khu vực bị cô lập, góp phần duy trì thông tin trong tình huống khẩn cấp. Tuy nhiên, Bắc Đẩu-1 không còn đáp ứng được nhu cầu ngày càng cao, khiến Trung Quốc phải tính tới một hệ thống khu vực mới với năng lực tốt hơn. Hệ thống kế tiếp mang tên Bắc Đẩu-2, được xây dựng song song với kế hoạch phát triển một hệ thống vệ tinh định vị toàn cầu của Trung Quốc. Toàn bộ chương trình được triển khai theo hai giai đoạn, với mục tiêu ban đầu là mở rộng dịch vụ trong khu vực trước khi hoàn thiện mạng lưới hoạt động trên toàn thế giới. Trong giai đoạn một, kéo dài từ năm 2011 đến năm 2015, Trung Quốc dự kiến phóng từ 12 đến 14 vệ tinh nhằm mở rộng khả năng cung cấp dịch vụ. Các vệ tinh được phóng trong giai đoạn này sẽ phục vụ khu vực châu Á - Thái Bình Dương, nơi hệ thống Bắc Đẩu-2 được định hướng hoạt động trước tiên. Những dịch vụ dự kiến cung cấp gồm tính giờ và gửi tin nhắn ngắn, hai chức năng có thể hỗ trợ đáng kể cho liên lạc, điều phối và nhiều hoạt động cần thông tin chính xác. Sau giai đoạn đầu, Trung Quốc đặt mục tiêu tiếp tục triển khai thêm các vệ tinh để hình thành mạng lưới có phạm vi bao phủ rộng hơn. Đến năm 2020, hệ thống vệ tinh định vị toàn cầu gồm hơn 30 vệ tinh dự kiến chính thức đi vào hoạt động theo kế hoạch được công bố. Quy mô hơn 30 vệ tinh phản ánh yêu cầu xây dựng một mạng lưới đủ lớn, thay vì chỉ dựa vào một số vệ tinh phục vụ phạm vi khu vực. Trung Quốc bắt đầu xây dựng hệ thống vệ tinh định vị toàn cầu từ năm 2000, đặt nền móng cho chương trình Bắc Đẩu qua nhiều bước triển khai kế tiếp. Từ giữa tháng 10/2000 đến tháng 5/2003, nước này đã phóng ba vệ tinh địa tĩnh Bắc Đẩu, tạo cơ sở để hình thành hệ thống trong khu vực. Sau khi ba vệ tinh địa tĩnh được đưa lên quỹ đạo, Trung Quốc đã thành lập một hệ thống định vị hoạt động trong khu vực, mở đầu cho kế hoạch phát triển rộng hơn. Kinh nghiệm vận hành Bắc Đẩu-1, đặc biệt qua hoạt động cứu trợ tại Tứ Xuyên, đồng thời cho thấy giá trị thực tế của hệ thống liên lạc dựa trên vệ tinh. Dù vậy, những giới hạn của Bắc Đẩu-1 cũng bộc lộ nhu cầu nâng cấp, bởi yêu cầu sử dụng đã tăng lên và phạm vi phục vụ cần được mở rộng. Bắc Đẩu-2 vì thế được xác định là hệ thống khu vực có chức năng tốt hơn, làm bước chuyển tiếp trước khi mạng lưới định vị toàn cầu hoàn chỉnh hình thành. Theo lộ trình được công bố, Trung Quốc sẽ kết hợp việc phóng vệ tinh trong giai đoạn 2011-2015 với mục tiêu vận hành mạng lưới lớn hơn vào năm 2020. Khi đi vào hoạt động, hệ thống hơn 30 vệ tinh sẽ đánh dấu kết quả của quá trình xây dựng bắt đầu từ năm 2000, qua Bắc Đẩu-1 và Bắc Đẩu-2. Thông tin từ ông Tề Phát Nhân cho thấy chương trình Bắc Đẩu được phát triển từng bước, bắt đầu bằng nhu cầu liên lạc khu vực rồi hướng tới định vị toàn cầu.