Góp ý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội tại phiên thảo luận của Quốc hội hôm nay, 9/11, đại biểu Hà Thị Anh Thư (Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Ngãi) đề nghị nghiên cứu chính sách giảm hoặc miễn mức trừ tỷ lệ hưởng lương hưu đối với người đã đóng đủ số năm bảo hiểm xã hội (BHXH) để đạt tỷ lệ hưởng tối đa (75%) và gần đến tuổi nghỉ hưu.
Theo đại biểu, việc điều chỉnh cần được xem xét ngay trong lộ trình hiện nay, thay vì chờ đến khi kết thúc lộ trình nâng tuổi nghỉ hưu.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Đại biểu Quốc hội Hà Thị Anh Thư phát biểu tại hội trường sáng 9/11 (Ảnh: Quốc hội).
Người đóng BHXH từ 18 tuổi và 28 tuổi chênh nhau 10 năm đóng góp
Đại biểu Hà Thị Anh Thư cho biết, báo cáo giải trình của cơ quan soạn thảo đã ghi nhận ý kiến đề nghị cho giáo viên có đủ số năm đóng BHXH để đạt tỷ lệ hưởng lương hưu tối đa được nghỉ trước tuổi mà vẫn giữ nguyên mức hưởng (không bị từ 2% cho mỗi năm nghỉ sớm).
Tuy nhiên, Bộ Nội vụ dự kiến nghiên cứu vấn đề này sau khi kết thúc lộ trình điều chỉnh tuổi nghỉ hưu.
Cho rằng cần tiếp tục xem xét chính sách, bà Thư phân tích thực tế thời điểm bắt đầu tham gia BHXH của người lao động không giống nhau.
Có người bắt đầu đóng BHXH từ năm 18 tuổi, trong khi người khác đến 28 tuổi mới tham gia. Nếu cả hai cùng đóng liên tục và nghỉ hưu ở một độ tuổi như nhau, tổng thời gian đóng BHXH có thể chênh lệch tới 10 năm.
Điều này đồng nghĩa với việc có những người đã trải qua thời gian lao động, đóng góp cho quỹ BHXH dài hơn đáng kể trước khi đến tuổi nghỉ hưu theo quy định.
Theo đại biểu, sau 30-35 năm làm việc, nhu cầu và hoàn cảnh của mỗi người rất khác nhau. Có người mong muốn tiếp tục công việc, nhưng cũng có người muốn nghỉ ngơi, dành thời gian chăm sóc gia đình, cha mẹ hoặc chủ động sắp xếp cuộc sống khi sức khỏe còn tốt.
"Đó là những lựa chọn chính đáng của người lao động", bà Thư nhấn mạnh.
Từ thực tế này, đại biểu đặt vấn đề nghiên cứu cơ chế phù hợp để người đã có thời gian đóng BHXH dài, đạt tỷ lệ hưởng lương hưu tối đa có thêm quyền chủ động trong việc lựa chọn thời điểm nghỉ hưu.
Theo điều kiện, thay vì chỉ căn cứ vào độ tuổi nghỉ hưu, chính sách cần được xem xét thêm trên cơ sở thời gian tham gia và đóng góp của người lao động, đồng thời bảo đảm các điều kiện cần thiết của hệ thống BHXH.
Đề xuất giảm hoặc miễn mức trừ lương khi nghỉ hưu trước tuổi
Đối với các quy định liên quan đến điều kiện hưởng lương hưu và mức hưởng, đại biểu Hà Thị Anh Thư đề nghị nghiên cứu đưa vào lộ trình điều chỉnh tuổi nghỉ hưu phương án giảm hoặc miễn mức trừ lương hưu cho người đã đóng đủ số năm để đạt tỷ lệ hưởng tối đa và đã gần đến tuổi nghỉ hưu.
Đề xuất này hướng đến nhóm người lao động có thời gian tham gia BHXH dài và có nhu cầu nghỉ hưu trước tuổi quy định.
Theo quy định chung, người nghỉ hưu trước tuổi thuộc diện phải giảm tỷ lệ hưởng lương hưu, tỷ lệ trừ tỷ lệ thuận với thời gian nghỉ sớm. Vì vậy, ngay cả khi đã có nhiều năm đóng BHXH, người lao động vẫn bị giảm tỷ lệ hưởng khi nghỉ trước tuổi.
Kiến nghị của bà Thư được lý giải là không loại trừ điều kiện quy định về tuổi nghỉ hưu, cũng không có nghĩa tất cả người đóng BHXH đủ 30-35 năm đều đương nhiên được nghỉ hưu và hưởng mức tối đa.
Thay vào đó, đại biểu đề nghị nghiên cứu phương án giảm hoặc miễn mức trừ tỷ lệ hưởng đối với người đồng thời đáp ứng hai điều kiện: thời gian đóng BHXH đủ để đạt tỷ lệ hưởng lương hưu tối đa và đã gần đến tuổi nghỉ hưu.
Bà đề nghị xem xét nội dung này trong quá trình rà soát, sửa đổi các quy định hiện hành, thay vì tiếp tục lùi thời điểm nghiên cứu đến sau khi hoàn thành lộ trình điều chỉnh tuổi nghỉ hưu.
Tuy nhiên, đại biểu cũng lưu ý việc xây dựng chính sách phải tính toán đầy đủ chi phí, nguồn bảo đảm và tác động dài hạn đến quỹ BHXH. Điều này nhằm bảo đảm việc mở rộng quyền lựa chọn cho người lao động phải đi đôi với khả năng cân đối, duy trì chính sách hưu trí trong dài hạn.
Như vậy, đề xuất của đại biểu Hà Thị Anh Thư tập trung vào việc nghiên cứu cơ chế linh hoạt hơn đối với người có thời gian đóng BHXH dài, đã đạt điều kiện về tỷ lệ hưởng tối đa, song vẫn còn một khoảng thời gian trước khi đủ tuổi nghỉ hưu.
Việc có giảm hoặc miễn mức trừ lương hưu cho nhóm này hay không sẽ cần được cơ quan có thẩm quyền tiếp tục nghiên cứu, đánh giá tác động trước khi quyết định.